Αδριαμυκίνη: Χρήση και παρενέργειες

Η δοξορουμπικίνη, γνωστή και ως αδριαμυκίνη, αποτελεί χημειοθεραπευτικό φάρμακο που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση διαφόρων μορφών καρκίνου. Συγκεκριμένα, χορηγείται σε ασθενείς με κακοήθειες του μαστού, των ωοθηκών, της ουροδόχου κύστης, του θυρεοειδούς αδένα, των νεφρών, του στομάχου, των πνευμόνων, των οστών, των μαλακών ιστών, του νευρικού συστήματος και άλλων οργάνων. Χρησιμοποιείται επίσης σε ορισμένες αιματολογικές παθήσεις, όπως στη νόσο Hodgkin, μη Hodgkin λεμφώματα και κάποιους τύπους λευχαιμίας.

Τρόπος χορήγησης και μηχανισμός δράσης

Η αδριαμυκίνη χορηγείται ενδοφλέβια υπό ιατρική παρακολούθηση. Συχνά αποτελεί μέρος ενός συνδυαστικού θεραπευτικού σχήματος με άλλα αντικαρκινικά φάρμακα. Πριν ξεκινήσει η θεραπεία, ενδέχεται να σας δοθούν και επιπλέον σκευάσματα που μειώνουν τη ναυτία και τους εμέτους. Καθ’ όλη τη διάρκεια της αγωγής, οι ιατροί παρακολουθούν συστηματικά τις αιματολογικές εξετάσεις, τη λειτουργία της καρδιάς και του ήπατος, διότι το φάρμακο μπορεί να τα επηρεάσει.

Εάν το φάρμακο έρθει κατά λάθος σε επαφή με το δέρμα, είναι απαραίτητο το σημείο να πλυθεί άμεσα με ζεστό νερό και σαπούνι.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Όπως και τα περισσότερα ισχυρά φάρμακα χημειοθεραπείας, έτσι και η αδριαμυκίνη μπορεί να προκαλέσει ποικίλες ανεπιθύμητες αντιδράσεις, από ήπιες έως σοβαρές.

• Συχνά εμφανίζεται ναυτία, έμετος και απώλεια μαλλιών.
• Ενδέχεται να παρουσιαστούν διαταραχές του εμμηνορροϊκού κύκλου ή προσωρινή διακοπή της εμμήνου ρύσεως.
• Η ούρηση μπορεί να αποκτήσει ροζ ή πορτοκαλί χρώμα για λίγες ημέρες μετά τη θεραπεία, κάτι που συνήθως δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας.
• Παρατηρείται συχνά μείωση των αιμοσφαιρίων, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο λοιμώξεων ή αιμορραγίας (συμπτώματα όπως πυρετός, πονόλαιμος, έλκη στο στόμα, μελανιές ή αιμορραγία από μύτη, ούλα, κόλπο ή ορθό).
• Η πτώση των λευκών αιμοσφαιρίων οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο λοιμώξεων και λοιμώξεων του αναπνευστικού.
• Η καρδιά μπορεί να είναι ευάλωτη σε αυτό το φάρμακο – ενδέχεται να εμφανιστούν αρρυθμίες, δύσπνοια, οίδημα στα πόδια ή στους αστραγάλους, αδυναμία ή κόπωση ακόμη και με ελαφριά άσκηση.
• Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να παρατηρηθούν δερματικές βλάβες στο σημείο της έγχυσης, όπως πόνος, φουσκάλες ή έλκη.

Σε περίπτωση αιφνίδιων ή έντονων αντιδράσεων, όπως οίδημα, εξάνθημα, δυσκολία στην αναπνοή ή πρήξιμο σε πρόσωπο, χείλη ή γλώσσα, απαιτείται άμεση ιατρική επικοινωνία.

Πότε αντενδείκνυται το φάρμακο

Η αδριαμυκίνη δεν χορηγείται σε άτομα με σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία του ήπατος ή της καρδιάς, ούτε σε όσους οι αιματολογικές παράμετροι είναι σοβαρά επηρεασμένες από προηγούμενη θεραπεία. Απαγορεύεται η χρήση σε περιπτώσεις πρόσφατου εμφράγματος ή γνωστής αλλεργίας στη δοξορουμπικίνη ή σε παρόμοια προϊόντα.

Ο θεράπων πρέπει να ενημερώνεται αν στο παρελθόν υπήρξαν ηπατικά ή καρδιακά νοσήματα, εάν έχει προηγηθεί ακτινοθεραπεία στην περιοχή του θώρακα ή αν έχουν ληφθεί άλλα αντικαρκινικά φάρμακα. Η χρήση του φαρμάκου ενδέχεται να αυξήσει μελλοντικά τον κίνδυνο εμφάνισης αιματολογικών νόσων ή και άλλων μορφών καρκίνου.

Χρήση σε εγκυμοσύνη και θηλασμό

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας με αδριαμυκίνη, αλλά και για έξι μήνες μετά το τέλος της, άνδρες και γυναίκες συνίσταται να χρησιμοποιούν αξιόπιστα αντισυλληπτικά, καθώς το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο έμβρυο και συγγενείς ανωμαλίες. Αν προκύψει εγκυμοσύνη, πρέπει να ενημερωθεί άμεσα ο γιατρός. Υπάρχει το ενδεχόμενο η γονιμότητα να επηρεαστεί προσωρινά ή μόνιμα, οδηγώντας ακόμα και σε πρώιμη εμμηνόπαυση. Ο θηλασμός δεν συνιστάται κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Κρίσιμες προειδοποιήσεις και συμπληρωματικές οδηγίες

Η αδριαμυκίνη καταστέλλει την ανοσοποιητική λειτουργία, για αυτό κατά τη θεραπεία θα πρέπει να αποφεύγεται η επαφή με αρρώστους και, εφόσον εμφανιστούν συμπτώματα όπως πυρετός, ρίγη ή μυαλγίες, να ενημερώνεται άμεσα ο γιατρός. Επίσης, προτείνεται ιδιαίτερη προσοχή σε τραυματισμούς – το ξύρισμα και το βούρτσισμα των δοντιών να γίνεται με προσοχή για την αποτροπή αιμορραγιών.

Είναι αναγκαίο να ενημερώνετε τον θεράποντα για κάθε φάρμακο που λαμβάνετε, συμπεριλαμβανομένων φαρμάκων χωρίς συνταγή, βοτάνων ή συμπληρωμάτων διατροφής, καθώς η αδριαμυκίνη ενδέχεται να αλληλεπιδράσει με διάφορες ουσίες.

Δοσολογία και τι γίνεται αν παραληφθεί δόση

Η χορήγηση της αδριαμυκίνης πραγματοποιείται πάντα από γιατρό ή νοσηλευτή στο νοσοκομείο ή σε μονάδα περίθαλψης. Αν δεν μπορέσετε να παρευρεθείτε σε προγραμματισμένη δόση ή ξεχάσατε κάποια χορήγηση, απευθυνθείτε στο ιατρικό προσωπικό για να ορίσετε νέο ραντεβού.

Υπερδοσολογία και επιπρόσθετες μέριμνες ασφαλείας

Η υπερδοσολογία θεωρείται σπάνια καθώς το φάρμακο χορηγείται μόνο υπό ιατρική επίβλεψη. Κατά την περίοδο της θεραπείας διενεργούνται τακτικά αιματολογικοί έλεγχοι, ώστε σε περίπτωση ανωμαλιών η αγωγή να τροποποιηθεί προσωρινά.

Τι πρέπει να θυμάστε

Φυλάσσετε όλα τα φάρμακα μακριά από παιδιά και ποτέ μην τα δίνετε σε άλλα άτομα. Η αδριαμυκίνη πρέπει να λαμβάνεται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού. Σε περίπτωση οποιασδήποτε ασυνήθιστης αντίδρασης ή μεταβολής της κατάστασής σας, πρέπει να έρχεστε άμεσα σε επαφή με τον θεράποντα.