Αφαμελανότιδη: χρήση και παρενέργειες

Η αφαμελανοτίδη αποτελεί μια φαρμακευτική επιλογή για ενήλικες που πάσχουν από ερυθροποιητική πρωτοπορφυρία, μία πάθηση η οποία προκαλεί έντονη ευαισθησία τόσο στην ηλιακή όσο και στη τεχνητή φωτεινή ακτινοβολία, οδηγώντας σε δυσάρεστα συμπτώματα ή πόνο κατά την έκθεση στο φως. Η χρήση της αφαμελανοτίδης στοχεύει στην παράταση του χρόνου που ένα άτομο μπορεί να παραμένει σε φωτεινό περιβάλλον χωρίς να εμφανίζει συμπτώματα ή δυσφορία.

Πώς δρα η αφαμελανοτίδη

Το φάρμακο αυτό ανήκει στην κατηγορία των αγωνιστών των υποδοχέων μελανοκορτίνης, ενισχύοντας τους ενδογενείς μηχανισμούς προστασίας από την ακτινοβολία. Έτσι, τα άτομα με αυξημένη ευαισθησία καταφέρνουν να παραμένουν στο φως για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Η χορήγηση γίνεται με μικρό εμφύτευμα που τοποθετείται υποδόρια σε ιατρικό περιβάλλον περίπου κάθε δύο μήνες.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Όπως συμβαίνει με άλλα φάρμακα, έτσι και η αφαμελανοτίδη ενδέχεται να επιφέρει παρενέργειες. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε περίπτωση εκδήλωσης έντονης αλλεργικής αντίδρασης, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί με εξάνθημα, κνησμό, οίδημα προσώπου ή αναπνευστικού, καθώς και δυσκολία στην αναπνοή. Σε μια τέτοια περίπτωση επιβάλλεται άμεση επικοινωνία με γιατρό.

Με τη χρήση του φαρμάκου έχει επίσης παρατηρηθεί σκουρόχρωση του χρώματος του δέρματος, με μεταβολές σε υπάρχοντες σπίλους, φακίδες ή εμφάνιση νέων δυσχρωμιών. Οποιαδήποτε νέα ή μεταβαλλόμενη βλάβη στο δέρμα θα πρέπει να αναφέρεται στον θεράποντα ιατρό.

Πότε απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση

• Εμφάνιση έντονου πόνου, σημαντικού οιδήματος, αιμορραγίας ή έντονου ερυθήματος στην περιοχή τοποθέτησης του εμφυτεύματος.
• Εντοπισμός νέων ή μεταβαλλόμενων σπίλων ή δυσχρωμιών στο δέρμα.
• Αν το εμφύτευμα εξέλθει από το δέρμα ή αποσπαστεί μόνο του.

Άλλες συχνότερες παρενέργειες

• Αίσθημα δυσφορίας, ερυθρότητα, φαγούρα, εκχύμωση ή σκλήρυνση στην περιοχή της εμφύτευσης.
• Δερματικές ενοχλήσεις μπορεί να εμφανιστούν και σε άλλα σημεία εκτός της θέσης του εμφυτεύματος.
• Εμφάνιση νέων σπίλων ή τριχοφυΐας στην επιφάνεια του δέρματος.
• Πόνος στο λαιμό ή στο στόμα, καθώς και βήχας.
• Αίσθημα ζάλης, κόπωσης ή υπνηλίας.
• Ναυτία.
• Συμπτώματα συναχιού όπως ρινική απόφραξη, φτέρνισμα και ερεθισμός του λαιμού.

Σε κάθε περίπτωση εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών ή αν επιδεινωθεί η κατάσταση της υγείας, συνιστάται να συμβουλευτείτε γιατρό.

Οδηγίες χρήσης και προφυλάξεις

Η εφαρμογή της αφαμελανοτίδης γίνεται με τοποθέτηση ενός μικρού υποδόριου εμφυτεύματος, συνήθως στην κοιλιακή περιοχή. Το εμφύτευμα απορροφάται σταδιακά από τον οργανισμό και αντικαθίσταται περίπου κάθε δύο μήνες. Η διαδικασία πρέπει να πραγματοποιείται αποκλειστικά από ιατρό ή νοσηλευτή.

Μετά την τοποθέτηση η περιοχή καλύπτεται με αυτοκόλλητη γάζα, την οποία συνιστάται να διατηρήσετε τουλάχιστον για ένα εικοσιτετράωρο. Η ύπαρξη του εμφυτεύματος κάτω από το δέρμα μπορεί να γίνει αισθητή, αλλά δεν θα πρέπει να προξενεί πόνο.

Είναι καθοριστικής σημασίας η τήρηση των ιατρικών οδηγιών όσον αφορά τις επισκέψεις, ενώ ο τακτικός δερματολογικός έλεγχος (τουλάχιστον μία φορά κάθε έξι μήνες) είναι απαραίτητος. Σε περίπτωση αποκόλλησης ή μετακίνησης του εμφυτεύματος, επικοινωνήστε άμεσα με τον κατάλληλο επαγγελματία υγείας.

Δοσολογία

Η συνήθης δόση για ενήλικες είναι εμφύτευση 16 mg υποδορίως ανά δύο μήνες, με τη συχνότητα και τη θέση να καθορίζονται από τον ιατρό, συνήθως στην περιοχή άνω του ισχίου.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας απαιτείται η συνέχιση της αποφυγής έντονης ηλιακής ακτινοβολίας, η τήρηση των οδηγιών για προστασία από το φως, καθώς και η χρήση κατάλληλου ρουχισμού και αντηλιακού με δείκτη προστασίας τουλάχιστον 30.

Προειδοποιήσεις και ειδικές περιπτώσεις

Πριν την έναρξη της αγωγής, είναι σημαντικό να ενημερώσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε χρόνια πάθηση, αλλεργία ή συγχορήγηση άλλων φαρμακευτικών σκευασμάτων, ακόμα και συμπληρωμάτων διατροφής ή φυτικών προϊόντων, καθώς η αφαμελανοτίδη μπορεί να αλληλεπιδράσει με άλλα σκευάσματα.

Η χρήση του φαρμάκου δεν συνιστάται όταν υπάρχει γνωστή υπερευαισθησία στη δραστική ουσία. Σε περίπτωση εγκυμοσύνης ή θηλασμού, ο ιατρός θα εκτιμήσει τα οφέλη και τους κινδύνους προτού προχωρήσει στη θεραπεία.

Άλλες σημαντικές συστάσεις

• Καθ’ όλη τη διάρκεια της αγωγής να αποφεύγεται τόσο η έκθεση στην άμεση ηλιακή ακτινοβολία όσο και η χρήση σολάριουμ. Συνιστάται η χρήση προστατευτικού ρουχισμού, καπέλου και γυαλιών ηλίου.
• Σε περίπτωση που παραλείψετε προγραμματισμένη επίσκεψη για αντικατάσταση του εμφυτεύματος, ενημερώστε το γιατρό σας και προγραμματίστε νέο ραντεβού.
• Το εμφύτευμα περιέχει συγκεκριμένη ποσότητα φαρμάκου, επομένως η πιθανότητα υπερδοσολογίας είναι πολύ χαμηλή.
• Το φάρμακο πρέπει να διατηρείται στο ψυγείο (χωρίς να καταψύχεται) και να προστατεύεται από το φως, μακριά από παιδιά.