Αυτισμός: συμπτώματα, αιτίες, τύποι και διαγνωστικές εξετάσεις

Ο αυτισμός, γνωστός και ως διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ), αποτελεί μία σύνθετη αναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει την επικοινωνία, τη μάθηση, τη συμπεριφορά και τις κοινωνικές δεξιότητες. Τα άτομα με ΔΑΦ έχουν μοναδική εγκεφαλική λειτουργία, γεγονός που μπορεί να οδηγεί σε διαφορετικές μορφές συμπεριφοράς και επικοινωνίας.

Πως ο αυτισμός επηρεάζει το άτομο

Επικοινωνία

Άτομα με αυτισμό συχνά δυσκολεύονται να κατανοήσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα των άλλων, κάτι που ενδέχεται να τους δυσκολεύει να εκφράσουν τις δικές τους ιδέες. Αυτό μπορεί να αφορά τόσο τον προφορικό λόγο όσο και τη γλώσσα του σώματος, τις εκφράσεις του προσώπου ή τις χειρονομίες.

Μάθηση

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο αυτισμός προκαλεί δυσκολίες στη μάθηση, ωστόσο η ανάπτυξη των δεξιοτήτων σε άτομα του φάσματος δεν είναι πάντα ομοιόμορφη. Κάποιος μπορεί να έχει προβλήματα επικοινωνίας, αλλά να παρουσιάζει ιδιαίτερες ικανότητες σε τομείς όπως η τέχνη, η μουσική, τα μαθηματικά ή η μνήμη, γεγονός που του επιτρέπει να διακρίνεται σε εργασίες ανάλυσης και επίλυσης προβλημάτων.

Αλλαγές και μεταβάσεις

Η προσαρμογή σε αλλαγές στην καθημερινή ρουτίνα ή σε νέες συνθήκες μπορεί να αποτελεί πρόκληση για τα αυτιστικά άτομα.

Αισθητηριακή αντίληψη

Μπορεί να αντιδρούν διαφορετικά σε αισθητηριακά ερεθίσματα όπως οι ήχοι, το φως, τα υφάσματα ή οι αλλαγές θερμοκρασίας. Ενδέχεται επίσης να αναπτύσσουν έντονο ενδιαφέρον για συγκεκριμένα θέματα ή δραστηριότητες.

Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται αύξηση των διαγνώσεων αυτισμού στα παιδιά. Η άνοδος αυτή συχνά οφείλεται όχι απαραίτητα στον ίδιο τον αριθμό των περιστατικών, αλλά στην καλύτερη ενημέρωση και στις εξελιγμένες μεθόδους διάγνωσης. Η έρευνα συνεχίζεται σχετικά με τους γενετικούς, περιβαλλοντικούς και βιολογικούς παράγοντες που επηρεάζουν τον αυτισμό.

Σε κάποιες περιπτώσεις, η διάγνωση γίνεται στην ενήλικη ζωή, αν τα συμπτώματα κατά την παιδική ηλικία ήταν λιγότερο εμφανή και δεν επηρέαζαν σημαντικά την καθημερινότητα.

Έγκαιρη παρέμβαση και κατάλληλη υποστήριξη βελτιώνουν σημαντικά την ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής των αυτιστικών παιδιών καθώς μεγαλώνουν.

Επίπεδα σοβαρότητας του αυτιστικού φάσματος

Η έκφραση του αυτισμού διαφέρει από άτομο σε άτομο. Συχνά χρησιμοποιούνται όροι όπως “υψηλής λειτουργικότητας” και “χαμηλής λειτουργικότητας” για να περιγράψουν αυτιστικά άτομα, όμως αυτοί οι χαρακτηρισμοί μπορεί να είναι ασαφείς ή ακόμη και προσβλητικοί.

Παρόλο που οι εν λόγω όροι δεν αποτελούν επίσημη ιατρική ορολογία, παραμένουν σε χρήση στην καθημερινή επικοινωνία.

Τι είναι ο αυτισμός “χαμηλής λειτουργικότητας”;

Περίπου το 30% των αυτιστικών ανθρώπων παρουσιάζουν και νοητική αναπηρία, γεγονός που μπορεί να απαιτεί ενίσχυση στην εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων και ίσως να δυσκολεύει την αυτόνομη διαβίωση. Σε αυτές τις περιπτώσεις συχνά χρησιμοποιείται ο όρος “χαμηλής λειτουργικότητας αυτισμός”.

Τι είναι ο αυτισμός “υψηλής λειτουργικότητας”;

Υπάρχουν άτομα με αυτισμό που παρουσιάζουν ηπιότερα συμπτώματα, τα οποία μπορεί να τους επιτρέπουν καλύτερη απόδοση στο σχολείο και λιγότερες δυσκολίες στην επικοινωνία. Για αυτές τις περιπτώσεις συχνά χρησιμοποιείται η ονομασία “υψηλής λειτουργικότητας αυτισμός” ή -όπως ονομάζονταν στο παρελθόν- «σύνδρομο Asperger».

Βαθμίδες σοβαρότητας του αυτιστικού φάσματος σύμφωνα με το dsm-5

Στην πέμπτη έκδοση του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου Ψυχικών Διαταραχών (DSM-5), η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία περιέγραψε τρία επίπεδα σοβαρότητας για τη διαταραχή αυτιστικού φάσματος, καθορίζοντας τον βαθμό υποστήριξης που απαιτείται ανάλογα με τις δυσκολίες συμπεριφοράς και επικοινωνίας:

• Επίπεδο 1 – ήπιος αυτισμός, απαιτείται κάποια υποστήριξη
• Επίπεδο 2 – μέτριος αυτισμός, απαιτείται σημαντική υποστήριξη
• Επίπεδο 3 – σοβαρός αυτισμός, απαιτείται πολύ μεγάλη υποστήριξη

Για να περιγράψουμε καλύτερα την επίδραση του αυτισμού σε κάθε άτομο, συστήνεται να χρησιμοποιούνται οι εκφράσεις “εντονότερη επίδραση” ή “ηπιότερη επίδραση” αντί για τους όρους λειτουργικότητας. Ακόμη πιο ουσιαστικό είναι να ενημερώνεστε από το ίδιο το άτομο ή τους οικείους του για τους όρους που θεωρούν οι ίδιοι κατάλληλους.

Η παρουσία και η βαρύτητα των συμπτωμάτων διαφέρουν έντονα μεταξύ ατόμων, με εκδηλώσεις που κυμαίνονται από ήπιες έως σοβαρές.

Συμπτώματα του αυτισμού

Τα κύρια σημάδια του αυτισμού εμφανίζονται συνήθως πριν την ηλικία των τριών ετών, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις τα πρώτα συμπτώματα διαφαίνονται ήδη από τη γέννηση.

Ενδείξεις αυτισμού

• Αποφυγή βλεμματικής επαφής
• Έντονο ενδιαφέρον για περιορισμένες θεματικές ενότητες ή μεγάλη προσήλωση σε συγκεκριμένες δραστηριότητες
• Επανειλημμένες συμπεριφορές, όπως επανάληψη λέξεων ή φράσεων, κίνηση εμπρός-πίσω ή συνεχής επαφή με αντικείμενα (π.χ. άναμμα και σβήσιμο διακόπτη φωτός)
• Υπερευαισθησία σε ήχους, αγγίγματα, οσμές ή φως, τα οποία οι άλλοι αντιλαμβάνονται ως συνηθισμένα
• Έλλειψη αντίδρασης προς άλλους, αδιαφορία ή απροθυμία να κοιτάξουν αντικείμενα που τους δείχνουν
• Απροθυμία για αγκάλιασμα ή σωματική επαφή
• Δυσκολία στην κατανόηση της γλώσσας, χειρονομιών, εκφράσεων ή τόνου της φωνής
• Ομιλία με μονοτονία ή “ρομποτική” φωνή
• Δυσκολία στην αποδοχή αλλαγών στην καθιερωμένη καθημερινότητα

Σε μερικά αυτιστικά άτομα μπορεί να εμφανίζονται και επιληπτικές κρίσεις, που συνήθως ξεκινούν στην εφηβεία.

Συμπτώματα αυτισμού στους ενήλικες

Ο αυτισμός στους ενήλικες μπορεί να παρουσιάζεται με διάφορους τρόπους. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:

• Δυσκολία στην κατανόηση των σκέψεων ή συναισθημάτων των άλλων
• Προτίμηση για μοναχικές δραστηριότητες ή δυσκολία στη δημιουργία σχέσεων
• Ανησυχία σε κοινωνικές περιστάσεις
• Αυστηρή προσκόλληση στη ρουτίνα και έντονο στρες αν αυτή διαταραχθεί
• Δυσκολία στην έκφραση συναισθημάτων
• Λεκτική επικοινωνία κατά λέξη, χωρίς κατανόηση του σαρκασμού
• Οι άλλοι συχνά τους χαρακτηρίζουν ως άμεσους, αδιάφορους ή ακόμη και αγενείς, ακόμη κι αν δεν υπάρχει πρόθεση

Άλλα χαρακτηριστικά αυτιστικών ενηλίκων

• Αποφυγή οπτικής επαφής
• Έλλειψη αντίληψης κοινωνικών ενδείξεων ή “κανόνων”
• Ενδέχεται να πλησιάζουν υπερβολικά κοντά ή να αντιδρούν έντονα στο άγγιγμα
• Έντονο ενδιαφέρον για ορισμένα θέματα, με βαθιά ενασχόληση
• Εντοπισμός λεπτομερειών, ήχων ή οσμών που περνούν απαρατήρητα από άλλους
• Έντονη ανάγκη να προγραμματίζουν εκ των προτέρων, ώστε να αποφεύγουν τις εκπλήξεις

Συμπτώματα αυτισμού στα παιδιά

Τα παιδιά μπορεί να παρουσιάζουν διάφορα συμπτώματα αυτισμού, όπως:

• Έως 9 μηνών: Δεν αντιδρά στο όνομά του, δεν εκφράζει συναισθήματα στο πρόσωπο
• Έως 12 μηνών: Δεν συμμετέχει σε απλά παιχνίδια (π.χ. “κουκου-τσα”) ή δεν χρησιμοποιεί χειρονομίες (όπως χαιρετισμός)
• Έως 24 μηνών: Δεν αναγνωρίζει και δεν αντιδρά όταν άλλοι αισθάνονται λύπη ή θυμό
• Έως 36 μηνών: Δεν προσπαθεί να ενταχθεί σε παιχνίδια με άλλα παιδιά
• Έως 60 μηνών: Δεν τραγουδά, δεν υποδύεται ρόλους ή δεν χορεύει για τους γονείς του

Πιθανά επιπλέον συμπτώματα:

• Ενασχόληση με να τοποθετεί παιχνίδια σε συγκεκριμένη σειρά και έντονη ταραχή αν διαταραχθεί τακτοποίηση
• Μεγάλη προσήλωση σε συγκεκριμένα ενδιαφέροντα
• Συχνές επαναληπτικές κινήσεις, όπως αιώρηση του σώματος, κίνηση των χεριών ή περιστροφή
• Καθυστερημένη ανάπτυξη στη γλώσσα, την κίνηση ή τη γνωστική λειτουργία
• Ασυνήθιστα μοτίβα ύπνου ή διατροφής
• Αντιδράσεις φόβου μικρότερες ή εντονότερες από το συνηθισμένο

Επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές (stimming)

Η αυτοδιέγερση (stimming) περιλαμβάνει επαναληπτικές συμπεριφορές που βοηθούν τα αυτιστικά άτομα να διαχειριστούν το άγχος ή τα έντονα αισθητηριακά ερεθίσματα. Παραδείγματα τέτοιων συμπεριφορών είναι:

• Κίνηση ή τρέμουλο των δακτύλων ή των χεριών
• Αιώρηση του σώματος εμπρός-πίσω
• Περιστροφή γύρω από τον εαυτό τους
• Άλματα
• Χτύπημα του κεφαλιού
• Έντονη ενασχόληση με αντικείμενα, είτε με περιστροφή είτε με άγγιγμα (όπως τέντωμα ελαστικών, παιχνίδι με σχοινί ή αφή κάποιου υφάσματος)

Οι λόγοι για τους οποίους υιοθετούνται αυτές οι συμπεριφορές διαφέρουν: σε κάποιους προσφέρουν απόλαυση, ενώ άλλοι τις χρησιμοποιούν για να ηρεμήσουν ή να ελέγξουν τα αισθητηριακά ερεθίσματα. Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να παρατηρεί ένα κινούμενο αντικείμενο ή να εστιάζει σε έναν ήχο για να αγνοήσει άλλα ενοχλητικά ερεθίσματα.

Ξεσπάσματα αυτισμού

Ορισμένες φορές, ένα αυτιστικό άτομο μπορεί να βιώσει έντονη αισθητηριακή ή συναισθηματική υπερφόρτωση που δεν μπορεί να ελέγξει. Αυτή η κατάσταση συχνά οδηγεί σε meltdown, μια μορφή αντίδρασης εκτός ελέγχου.

Το meltdown διαφέρει από το απλό ξέσπασμα, καθώς αποτελεί αντίδραση του νευρικού συστήματος σε ακραίο στρες. Κατά τη διάρκειά του μπορεί να παρατηρηθούν:

• Κλάμα
• Φωνές ή κραυγές
• Χρήση βίας, όπως χτυπήματα, κλωτσιές ή δαγκώματα
• Πλήρης απόσυρση και αδυναμία αντίδρασης στο περιβάλλον

Το meltdown αποτελεί φυσιολογική απάντηση του οργανισμού σε υπερβολικό αισθητηριακό ή συναισθηματικό ερέθισμα.

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε ένα αυτιστικό άτομο στη διάρκεια τέτοιου επεισοδίου;

• Αφήστε του χώρο, ώστε να μειωθεί η πίεση που δέχεται
• Δείξτε υπομονή και σεβασμό, καθώς το άτομο δεν ελέγχει τη συμπεριφορά του
• Διασφαλίστε ότι ο χώρος είναι ασφαλής, απομακρύνοντας κάθε πιθανό κίνδυνο

Η κατανόηση και η σωστή υποστήριξη μπορούν να μειώσουν τη συχνότητα και τη σοβαρότητα των meltdowns στην καθημερινή ζωή.

Μορφές αυτισμού

Παλιότερα οι γιατροί διαχώριζαν τον αυτισμό σε διαφορετικούς τύπους και παρεμφερείς αναπτυξιακές διαταραχές. Σήμερα, όλες αυτές οι καταστάσεις εντάσσονται στον όρο διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ), οπότε οι παλαιότερες ονομασίες πλέον δεν χρησιμοποιούνται:

Σύνδρομο Asperger

Τα παιδιά με σύνδρομο Asperger εμφανίζουν συνήθως μέσο ή και υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης, ωστόσο δυσκολεύονται στην κοινωνική αλληλεπίδραση και συνήθως έχουν περιορισμένα ενδιαφέροντα.

Κλασικός αυτισμός

Η πιο χαρακτηριστική μορφή αυτισμού, που διαγιγνώσκεται συνήθως πριν την ηλικία των τριών ετών και επηρεάζει τις κοινωνικές δεξιότητες, την επικοινωνία και το παιχνίδι.

Αποδιοργανωτική διαταραχή της παιδικής ηλικίας

Σε αυτή τη διαταραχή, τα παιδιά αναπτύσσονται φυσιολογικά τα πρώτα δύο χρόνια της ζωής τους και στη συνέχεια χάνουν μέρος ή όλες τις κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες που είχαν αποκτήσει.

Διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή (pdd) ή άτυπος αυτισμός

Αυτός ο όρος χρησιμοποιείται όταν το παιδί παρουσιάζει ορισμένα χαρακτηριστικά αυτισμού, όπως η καθυστέρηση στην κοινωνική ή επικοινωνιακή ανάπτυξη, αλλά δεν πληροί τα πλήρη διαγνωστικά κριτήρια για ΔΑΦ.

Αιτίες του αυτισμού

Οι ακριβείς παράγοντες που προκαλούν τον αυτισμό παραμένουν ασαφείς, αν και σχετίζονται με λειτουργικές διαφορές στις εγκεφαλικές περιοχές που επεξεργάζονται αισθητηριακά ερεθίσματα και γλώσσα.

Ο αυτισμός αφορά άτομα κάθε φυλής, εθνικότητας και κοινωνικοοικονομικού υπόβαθρου. Δεν εξαρτάται από οικονομική κατάσταση, τρόπο ζωής ή εκπαίδευση. Ωστόσο, ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο:

• Μεγάλη ηλικία γονέων κατά τη σύλληψη (αυξημένος κίνδυνος για παιδί με αυτισμό)
• Άνδρες (τα αγόρια εμφανίζουν αυτισμό περίπου τέσσερις φορές συχνότερα από τα κορίτσια)
• Η ύπαρξη αδελφού ή αδελφής με διάγνωση αυτισμού
• Γενετικές διαταραχές, όπως το σύνδρομο εύθραυστου Χ, το σύνδρομο Rett ή το σύνδρομο Down
• Πολύ χαμηλό βάρος γέννησης

Είναι ο αυτισμός κληρονομικός;

Ο αυτισμός εμφανίζεται συχνά σε μέλη της ίδιας οικογένειας, ενώ συγκεκριμένοι συνδυασμοί γονιδίων μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης. Σήμερα έχουν ταυτοποιηθεί περισσότερα από 1000 γονίδια που μπορεί να σχετίζονται με τον αυτισμό, αν και ο ακριβής ρόλος τους δεν είναι πλήρως ξεκαθαρισμένος. Η γενετική εξηγεί περίπου το 40% έως 80% των περιπτώσεων αυτισμού.

Σπάνιες γενετικές μεταλλάξεις ή αλλαγές σε χρωμοσώματα ευθύνονται αποκλειστικά για το 2-4% των περιπτώσεων. Τέτοιες γενετικές αιτίες συχνά συνυπάρχουν με εμφανή κλινικά χαρακτηριστικά, όπως συμβαίνει στο σύνδρομο ADNP που συνδυάζει αυτιστικά στοιχεία με ιδιαίτερα περιγράμματα προσώπου.

Αυτισμός και εμβόλια

Τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό. Παρά το γεγονός ότι υπάρχει ανησυχία για πιθανή σχέση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού, οι επιστημονικές έρευνες δεν έχουν βρει κανένα τέτοιο συσχετισμό.

Σειρά μελετών που αξιολόγησαν την ασφάλεια οκτώ διαφορετικών εμβολίων σε παιδιά και ενηλίκους απέδειξαν ότι τα εμβόλια παρέχουν μεγάλη αποτελεσματικότητα στην πρόληψη σοβαρών ασθενειών, ενώ τα πλεονεκτήματά τους ξεπερνούν κάθε ενδεχόμενο κίνδυνο.

Πώς γίνεται η διάγνωση αυτισμού;

Η διάγνωση του αυτισμού είναι μια σύνθετη διαδικασία που βασίζεται στην αξιολόγηση της συμπεριφοράς και της ανάπτυξης του ατόμου.

Διαδικασία διάγνωσης αυτισμού στα παιδιά

Συνήθως η διαδικασία περιλαμβάνει δύο στάδια:

1. Πρώιμος έλεγχος

   • Οι γιατροί συγκρίνουν την ανάπτυξη του παιδιού με τα αναμενόμενα για την ηλικία ορόσημα (ομιλία, κίνηση, συμπεριφορά, κινητικές δεξιότητες).
   • Οι συστάσεις περιλαμβάνουν τακτικούς ελέγχους στις ηλικίες 9, 18, 24 και 30 μηνών.
   • Στα παιδιά ηλικίας 18 και 24 μηνών ενδείκνυται ειδικός έλεγχος για αυτισμό.

2. Λεπτομερέστερη αξιολόγηση

   • Εάν διαπιστωθεί κάποιο πρόβλημα, ειδικός (παιδοψυχολόγος ή παιδίατρος αναπτυξιακών διαταραχών) αξιολογεί το παιδί.
   • Γίνονται τεστ που εξετάζουν τη σκέψη, τη γλώσσα και τις δεξιότητες αυτοεξυπηρέτησης του παιδιού.
   • Ο γιατρός μπορεί να προτείνει περαιτέρω ελέγχους, όπως ακουομετρικούς, οφθαλμολογικούς ή γενετικούς, για τον αποκλεισμό άλλων αιτιών.

Διάγνωση αυτισμού στους ενήλικες

Ενήλικοι που δεν έχουν διαγνωστεί, αλλά τα συμπτώματά τους δημιουργούν προβλήματα στην καθημερινότητα, μπορούν να απευθυνθούν στον ιατρό τους, ο οποίος θα τους παραπέμψει σε ειδικό που ασχολείται με το φάσμα του αυτισμού για περαιτέρω αξιολόγηση.

Τι να κάνετε μετά τη διάγνωση αυτισμού;

Σε περίπτωση που διαγνωστείτε εσείς ή το παιδί σας με αυτισμό, υπάρχουν διάφορα βήματα που μπορούν να βοηθήσουν στην προσαρμογή:

• Κατανόηση της διάγνωσης

  Συναισθήματα όπως άγχος, ανακούφιση ή αβεβαιότητα είναι φυσιολογικά. Συζητήστε με τον γιατρό για να κατανοήσετε τη σημασία της διάγνωσης.

• Ενημέρωση για τον αυτισμό

  Διαβάστε έγκυρες επιστημονικές δημοσιεύσεις, βιβλία ή αξιόπιστες ψηφιακές πηγές. Προσπαθήστε να επικεντρωθείτε σε λίγες, αξιόπιστες πηγές για καλύτερη κατανόηση.

• Ακούστε τις εμπειρίες αυτιστικών ατόμων

  Υπάρχουν ιστολόγια, βιβλία και βίντεο με προσωπικές εμπειρίες αυτιστικών που μπορούν να σας προσφέρουν πολύτιμη οπτική.

• Αναζήτηση υποστήριξης

  Εάν αισθάνεστε απομονωμένοι, εξερευνήστε ομάδες υποστήριξης, εθνικούς συλλόγους αυτισμού, διαδικτυακές κοινότητες ή υπηρεσίες που προσφέρει το σχολείο, ο εργασιακός χώρος ή το πανεπιστήμιο.

• Παρακολούθηση γενικής υγείας

  Ο αυτισμός δεν είναι ασθένεια, όμως αρκετά αυτιστικά άτομα αντιμετωπίζουν συννοσηρότητες όπως ΔΕΠΥ, δυσλεξία ή αγχώδεις διαταραχές. Για οποιεσδήποτε απορίες, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Το σημαντικότερο είναι να βρείτε τους δικούς σας ρυθμούς προσαρμογής και τα κατάλληλα εργαλεία για να ζείτε ποιοτικά με τη διάγνωση.

Διαχείριση και αντιμετώπιση του αυτισμού

Ο αυτισμός είναι μια δια βίου κατάσταση, ωστόσο η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ανάπτυξη και την καθημερινότητα. Εάν παρατηρήσετε συμπτώματα ΔΑΦ στο παιδί σας, συμβουλευτείτε αμέσως γιατρό.

Η κάθε περίπτωση αυτισμού είναι μοναδική, επομένως δεν υπάρχει ενιαία προσέγγιση στη θεραπεία. Η παρέμβαση οφείλει να προσαρμόζεται στις συγκεκριμένες ανάγκες κάθε ατόμου.

Βασικές μέθοδοι υποστήριξης αυτιστικών ατόμων

Θεραπεία συμπεριφοράς

Επιδιώκει να κατανοήσει τους παράγοντες πίσω από συγκεκριμένες συμπεριφορές, προάγοντας θετικά πρότυπα και αποθαρρύνοντας τα μη επιθυμητά.

Αναπτυξιακές θεραπείες

Υλοποιείται ποικιλία θεραπευτικών μεθόδων για τη στήριξη της ανάπτυξης:

• Λογοθεραπεία για την ενίσχυση της επικοινωνίας
• Φυσικοθεραπεία για βελτίωση της κινητικότητας και του συντονισμού
• Εργοθεραπεία για απόκτηση καθημερινών δεξιοτήτων, όπως ντύσιμο ή σίτιση

Ψυχολογική στήριξη

Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του άγχους, της κατάθλιψης ή άλλων ψυχικών δυσκολιών που συχνά συνυπάρχουν με τον αυτισμό.

Εκπαιδευτική υποστήριξη

Οι μαθησιακές προσεγγίσεις τροποποιούνται ώστε να καλύπτουν καλύτερα τις ιδιαίτερες ανάγκες των αυτιστικών παιδιών και να διευκολύνουν την αφομοίωση της γνώσης.

Εξάσκηση κοινωνικών δεξιοτήτων

Στόχος είναι η εκμάθηση κοινωνικών κανόνων, η δημιουργία διαπροσωπικών σχέσεων και κατάλληλης επικοινωνίας σε διαφορετικά περιβάλλοντα.

Φαρμακευτική αγωγή

Μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση επιμέρους συμπτωμάτων, όπως δυσκολίες συγκέντρωσης, υπερκινητικότητα ή άγχος. Τα φάρμακα δεν θεραπεύουν τον αυτισμό, απλώς ελαττώνουν ορισμένες εκδηλώσεις του.

Επιπρόσθετες θεραπείες για την υποστήριξη του αυτισμού

Κάποιες εναλλακτικές προσεγγίσεις μπορούν να συνεισφέρουν στη βελτίωση των μαθησιακών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων, μεταξύ αυτών:

• Μουσικοθεραπεία
• Εικαστική θεραπεία
• Θεραπεία με ζώα (όπως θεραπευτική ιππασία)

Είναι απαραίτητη η συμβουλή ειδικού, καθώς δεν στηρίζονται όλες οι θεραπείες σε επιστημονικά δεδομένα.

Εφαρμοσμένη ανάλυση συμπεριφοράς (aba)

Η μέθοδος ABA έχει ως στόχο να ενισχύσει τις θετικές συμπεριφορές και να μειώσει τα μη ωφέλιμα μοτίβα.

Αποτελεί μια ευρέως αναγνωρισμένη παρέμβαση για την ανάπτυξη πρότυπων συμπεριφορών, κοινωνικών, επικοινωνιακών και καθημερινών δεξιοτήτων σε παιδιά με αυτισμό.

Ωστόσο, υπάρχουν ειδικοί και άτομα του αυτιστικού φάσματος που ασκούν κριτική στη μέθοδο, επειδή συχνά εστιάζει στη διόρθωση της συμπεριφοράς, παραγνωρίζοντας τις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε παιδιού. Το αρτιότερο είναι κάθε θεραπευτική προσέγγιση να προσαρμόζεται ξεχωριστά.

Προτού επιλέξετε ABA, συζητήστε με τον γιατρό σας για να δείτε αν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του παιδιού σας.

Είναι δυνατή η πλήρης ίαση του αυτισμού;

Ο αυτισμός δεν θεωρείται νόσος, άρα δεν υπάρχει θεραπεία που να τον εξαλείφει. Πολλές πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της καθημερινότητας των αυτιστικών ατόμων.

Υπάρχουν και πρακτικές που είτε δεν αποδίδουν είτε ενδέχεται να είναι επικίνδυνες. Εάν κάποια θεραπεία παρουσιάζεται ως θαυματουργή λύση, συνήθως δεν είναι αξιόπιστη.

Επικίνδυνες ή αναποτελεσματικές θεραπείες

Θα πρέπει να αποφεύγονται οι ακόλουθες προσεγγίσεις:

• Κατανάλωση μη παστεριωμένου γάλακτος καμήλας
• Ενέσεις GcMAF (μη εγκεκριμένα παράγωγα αίματος)
• Θεραπεία CEASE (παροτρύνει στην αποχή από εμβόλια και χρήση επικίνδυνων συμπληρωμάτων)
• Χλωριούχο διοξείδιο (MMS)
• Υψηλές δόσεις βιταμινών και μετάλλων
• Σεκριτίνη (ορμόνη φυσικά παραγόμενη από τον οργανισμό)
• Θεραπεία χηλέωσης (χημικές ουσίες που δεσμεύουν μέταλλα για απομάκρυνση από το αίμα)

Πώς να αναγνωρίζετε μη αξιόπιστες θεραπείες;

• Υποστηρίζουν την “πλήρη ίαση” ή υπόσχονται θαυματουργικά αποτελέσματα
• Δεν έχουν αναγνωριστεί από ιατρικούς οργανισμούς ή επιστήμονες
• Διακρίνονται για το υψηλό τους κόστος
• Βασίζονται μόνο σε προσωπικές μαρτυρίες και όχι σε επιστημονική τεκμηρίωση
• Υποστηρίζουν ότι βοηθούν όλα τα αυτιστικά άτομα, χωρίς εξατομικευμένη προσέγγιση