Χλαμυδιακή λοίμωξη (Chlamydia)

Τα χλαμύδια είναι μια συχνή σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη που οφείλεται σε βακτήριο. Στα αρχικά στάδια, πολύ συχνά δεν εμφανίζονται εμφανή συμπτώματα. Υπολογίζεται ότι περίπου το 40% έως 96% των ατόμων που έχουν μολυνθεί δεν αντιλαμβάνονται κάποιο σημάδι, παρότι ακόμη και μια ασυμπτωματική λοίμωξη μπορεί αργότερα να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας. Όταν δεν αντιμετωπίζονται, τα χλαμύδια μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές επιπλοκές, γι’ αυτό είναι κρίσιμο να γίνονται τακτικοί έλεγχοι και να ζητείται ιατρική συμβουλή όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης. Ορισμένα συμπτώματα των χλαμυδίων μπορεί να μοιάζουν με εκδηλώσεις άλλων σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων.

Πώς μεταδίδονται τα χλαμύδια;

Οι βασικοί τρόποι μετάδοσης περιλαμβάνουν:

• Σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό ή άλλη μέθοδο προστασίας
• Στοματικό σεξ χωρίς χρήση μέσων φραγμού
• Πρωκτική σεξουαλική επαφή

Για να μεταδοθεί η λοίμωξη δεν είναι απαραίτητη η πλήρης διείσδυση, καθώς μπορεί να αρκεί η επαφή μεταξύ γεννητικών οργάνων. Τα νεογνά μπορούν να μολυνθούν κατά τον τοκετό, όταν η μητέρα έχει τη λοίμωξη. Στις περισσότερες εξετάσεις παρακολούθησης της εγκυμοσύνης περιλαμβάνεται έλεγχος για χλαμύδια, ωστόσο είναι δυνατό να ζητηθεί επιπλέον καθοδήγηση από γιατρό από την αρχή της κύησης. Σπανιότερα, τα χλαμύδια μπορεί να περάσουν στα μάτια μέσω στοματικής ή γεννητικής επαφής με τον οφθαλμικό βλεννογόνο. Επιπλέον, είναι εφικτή η εκ νέου μόλυνση ακόμη και μετά από επιτυχή θεραπεία.

Συμπτώματα χλαμυδίων

Τα χλαμύδια συχνά περιγράφονται ως σιωπηλή λοίμωξη, επειδή οι περισσότεροι δεν παρουσιάζουν ενοχλήματα. Παρ’ όλα αυτά, σε ορισμένα άτομα μπορεί να εμφανιστούν:

• Πόνος
• Αίσθημα καύσου κατά την ούρηση
• Ασυνήθιστες εκκρίσεις από τον κόλπο ή το πέος

Η εικόνα μπορεί να διαφέρει μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Συμπτώματα χλαμυδίων στους άνδρες

Οι περισσότεροι άνδρες δεν παρατηρούν συμπτώματα, όμως τα πιο συχνά που μπορεί να εμφανιστούν είναι:

• Αίσθημα καύσου κατά την ούρηση
• Κιτρινωπές ή πρασινωπές εκκρίσεις από το πέος
• Πόνος χαμηλά στην κοιλιά
• Πόνος στους όρχεις

Η λοίμωξη μπορεί επίσης να εντοπιστεί στον πρωκτό και να προκαλέσει:

• Εκκρίσεις
• Πόνο
• Αιμορραγία

Μετά από στοματική επαφή με μολυσμένο/η σύντροφο, μπορεί να παρουσιαστεί λοίμωξη στον λαιμό, με πιθανά συμπτώματα:

• Πονόλαιμο
• Βήχα
• Πυρετό

Σε ορισμένους ανθρώπους ενδέχεται να μην υπάρξει κανένα σύμπτωμα, παρότι τα βακτήρια μπορεί να παραμένουν στον οργανισμό.

Συμπτώματα χλαμυδίων στις γυναίκες

Οι περισσότερες γυναίκες δεν εμφανίζουν άμεσα σημάδια, καθώς μπορούν να εκδηλωθούν μετά από μερικές εβδομάδες από τη μόλυνση. Τα συνηθέστερα είναι:

• Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
• Μη φυσιολογικές κολπικές εκκρίσεις
• Αίσθημα καύσου κατά την ούρηση
• Πόνος στο κάτω μέρος της κοιλιάς
• Φλεγμονή του τραχήλου της μήτρας
• Αιμορραγία ανάμεσα στις περιόδους

Σε κάποιες περιπτώσεις, η λοίμωξη μπορεί να επεκταθεί στις σάλπιγγες και να οδηγήσει σε φλεγμονώδη νόσο της πυέλου (ΦΝΠ), η οποία αποτελεί σοβαρή ιατρική κατάσταση. Πιθανά συμπτώματα της ΦΝΠ είναι:

• Πυρετός
• Έντονος πόνος στην πύελο
• Ναυτία
• Μη φυσιολογική αιμορραγία ανάμεσα στις περιόδους

Τα χλαμύδια μπορούν επίσης να προσβάλουν το ορθό. Πολλές γυναίκες δεν έχουν συμπτώματα, όμως όταν εμφανίζονται μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Πόνο
• Εκκρίσεις
• Αιμορραγία

Αν η μόλυνση σχετίζεται με στοματική μετάδοση, μπορεί να παρουσιαστούν:

• Βήχας
• Πυρετός
• Πονόλαιμος

Επειδή τα συμπτώματα των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων δεν είναι ίδια σε άνδρες και γυναίκες, είναι σημαντικό να μην υπάρχει καθυστέρηση και να υπάρχει επικοινωνία με γιατρό αν εμφανιστεί οποιοδήποτε από τα παραπάνω.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου για χλαμύδια

Τα χλαμύδια είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη που προκαλείται από το βακτήριο Chlamydia trachomatis. Η μετάδοση γίνεται μέσω κολπικών υγρών ή σπέρματος. Μπορεί να διασπαρεί με επαφή γεννητικών οργάνων ή με στοματική, κολπική ή πρωκτική επαφή χωρίς μέσα προστασίας, όπως τα προφυλακτικά. Η λοίμωξη φαίνεται να διαγιγνώσκεται συχνότερα στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες. Μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες μολύνονται περίπου δύο φορές συχνότερα από τους άνδρες.

Παράγοντες κινδύνου

Η πιθανότητα μόλυνσης αυξάνεται όταν:

• Δεν χρησιμοποιούνται μέσα φραγμού (π.χ. προφυλακτικά) με νέο/νέα σεξουαλικό/ή σύντροφο
• Ο/η σύντροφος έχει και άλλους σεξουαλικούς συντρόφους
• Υπήρξε στο παρελθόν διάγνωση χλαμυδίων ή άλλης σεξουαλικώς μεταδιδόμενης λοίμωξης

Πόσο συχνά εμφανίζονται τα χλαμύδια;

Τα χλαμύδια συγκαταλέγονται στις πιο συχνά διαγνωσμένες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Εντοπίζονται συχνότερα στις γυναίκες, ιδιαίτερα στην ηλικιακή ομάδα 15-24 ετών. Οι γιατροί συστήνουν όλες οι σεξουαλικά ενεργές γυναίκες έως 25 ετών να ελέγχονται για χλαμύδια τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο. Για γυναίκες άνω των 25 ετών, ο έλεγχος προτείνεται όταν υπάρχουν επιπλέον παράγοντες κινδύνου. Η πιθανότητα λοίμωξης είναι υψηλότερη όταν ένα άτομο είχε σεξουαλική επαφή με περισσότερους από έναν συντρόφους ή όταν στο παρελθόν είχε άλλη σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί μετά από σεξουαλική βία. Σε τέτοιες συνθήκες, είναι απαραίτητη η άμεση επικοινωνία με επαγγελματία υγείας και η πραγματοποίηση των κατάλληλων εξετάσεων.

Πώς μειώνεται ο κίνδυνος για χλαμύδια;

Ο μόνος απόλυτα ασφαλής τρόπος αποφυγής των χλαμυδίων είναι η αποχή από τη σεξουαλική επαφή. Αν όμως υπάρχει σεξουαλική δραστηριότητα, ο κίνδυνος μπορεί να περιοριστεί με απλά μέτρα:

• Χρήση μέσων προστασίας. Σε κάθε κολπική, στοματική ή πρωκτική επαφή, να χρησιμοποιείται προφυλακτικό ή άλλο μέσο φραγμού.
• Τακτικός έλεγχος. Οι συστηματικές εξετάσεις για σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις βοηθούν στον έγκαιρο εντοπισμό των χλαμυδίων και στη μείωση της μετάδοσης. Ο γιατρός μπορεί να καθορίσει τη συχνότητα του ελέγχου.
• Ειλικρινής συζήτηση με τον/την σύντροφο. Η ύπαρξη περισσότερων από ενός σεξουαλικών συντρόφων αυξάνει τον κίνδυνο, επομένως είναι σημαντικό να υπάρχει συνεννόηση για τη χρήση προστασίας.
• Αποφυγή κοινής χρήσης sex toys. Αν χρησιμοποιούνται με άλλο άτομο, πρέπει να καθαρίζονται σχολαστικά μετά από κάθε χρήση ή να καλύπτονται με νέο προφυλακτικό.

Θεραπεία για τα χλαμύδια

Τα χλαμύδια είναι βακτηριακή λοίμωξη που αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά. Η θεραπεία γίνεται με αντιβιοτικά.

• Αζιθρομυκίνη: συνήθως χορηγείται σε εφάπαξ υψηλή δόση.
• Δοξυκυκλίνη: λαμβάνεται δύο φορές την ημέρα για περίπου μία εβδομάδα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να επιλέξει διαφορετικό αντιβιοτικό. Είναι απαραίτητο να ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες και να ολοκληρώνεται ολόκληρη η αγωγή, ώστε να εκριζωθεί πλήρως η λοίμωξη. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας είναι σημαντικό να αποφεύγεται η σεξουαλική επαφή, επειδή υπάρχει πιθανότητα μετάδοσης ή επαναμόλυνσης ακόμη και όσο διαρκεί η αγωγή. Παρότι τα χλαμύδια θεραπεύονται, η επαναλοίμωξη παραμένει πιθανή, γι’ αυτό χρειάζεται προστασία και τακτικός έλεγχος.

Σπιτικές λύσεις για τα χλαμύδια

Εφόσον πρόκειται για βακτηριακή λοίμωξη, η ουσιαστική αντιμετώπιση βασίζεται στα αντιβιοτικά. Παρότι ορισμένες εναλλακτικές επιλογές μπορεί να μειώσουν ενοχλήματα, δεν εξαλείφουν τη λοίμωξη. Αν δεν υπάρξει θεραπεία, τα χλαμύδια μπορεί να οδηγήσουν σε μακροχρόνιες επιπλοκές, όπως προβλήματα γονιμότητας και χρόνια φλεγμονή. Πιθανές επιλογές στο σπίτι που μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση συμπτωμάτων είναι:

• Καναδική χρυσόριζα: αυτό το βότανο ενδέχεται να περιορίζει τη φλεγμονή και να ανακουφίζει ενοχλήματα.
• Εχινάκεια: χρησιμοποιείται για υποστήριξη του ανοσοποιητικού και μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να ανταποκρίνεται ταχύτερα έναντι λοιμώξεων.

Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι δεν υπάρχουν αξιόπιστες επιστημονικές μελέτες που να τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα αυτών των μεθόδων ειδικά για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων από χλαμύδια.

Χλαμύδια στον λαιμό

Οι σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις είναι δυνατό να μεταδοθούν και μέσω στοματικού σεξ. Η μετάδοση μπορεί να γίνει με επαφή που περιλαμβάνει στόμα, χείλη ή γλώσσα. Αν κάποιος μολυνθεί μέσω στοματικού σεξ, είναι πιθανό να μην εμφανίσει συμπτώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να παρουσιαστούν:

• Πονόλαιμος
• Ξηρότητα στον λαιμό
• Πυρετός
• Βήχας

Κάθε σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη μπορεί να εκδηλωθεί διαφορετικά στην περιοχή του λαιμού, επομένως χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση αν εμφανιστεί οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα. Παρότι τα χλαμύδια θεραπεύονται, εξακολουθεί να είναι απαραίτητη η πρόληψη, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος επαναμόλυνσης.

Διάγνωση χλαμυδίων

Σε επίσκεψη σε γιατρό για πιθανή λοίμωξη από χλαμύδια, μπορεί να ζητηθούν πληροφορίες για συμπτώματα ή για τους λόγους που υπάρχει υποψία μόλυνσης. Όταν υπάρχουν συμπτώματα, ο γιατρός ενδέχεται να προχωρήσει σε κλινική εξέταση, αναζητώντας εκκρίσεις, πληγές ή άλλα σημάδια λοίμωξης. Οι βασικές μέθοδοι διάγνωσης είναι:

• Για γυναίκες: εξέταση κολπικού επιχρίσματος
• Για άνδρες: δείγμα ούρων

Αν υπάρχει υποψία ότι η λοίμωξη βρίσκεται στο ορθό ή στον λαιμό, μπορεί να ληφθούν πρόσθετα επιχρίσματα. Τα αποτελέσματα ενδέχεται να χρειαστούν μερικές ημέρες. Σε θετικό αποτέλεσμα, ο γιατρός θα συζητήσει τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.

Χλαμύδια χωρίς θεραπεία

Όταν η θεραπεία ξεκινά εγκαίρως, συνήθως δεν προκύπτουν μακροχρόνιες συνέπειες. Αν όμως υπάρξει καθυστέρηση, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρά προβλήματα υγείας.

Επιπλοκές στις γυναίκες

Τα χλαμύδια που δεν αντιμετωπίζονται μπορεί να οδηγήσουν σε φλεγμονώδη νόσο της πυέλου (ΦΝΠ), η οποία μπορεί να επηρεάσει τη μήτρα, τις ωοθήκες και τις σάλπιγγες. Πρόκειται για επώδυνη κατάσταση που συχνά απαιτεί νοσηλεία. Η παραμονή της λοίμωξης χωρίς θεραπεία μπορεί επίσης να προκαλέσει υπογονιμότητα, επειδή οι σάλπιγγες ενδέχεται να υποστούν βλάβη ή να δημιουργηθούν ουλές. Κατά την εγκυμοσύνη, η λοίμωξη μπορεί να μεταδοθεί στο μωρό στη διάρκεια του τοκετού και να προκαλέσει οφθαλμική λοίμωξη ή πνευμονία στο νεογνό.

Επιπλοκές στους άνδρες

Στους άνδρες, η μη θεραπευμένη λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει επιδιδυμίτιδα, δηλαδή φλεγμονή της επιδιδυμίδας, με πόνο και οίδημα. Επίσης, είναι δυνατό να επεκταθεί στον προστάτη, προκαλώντας πυρετό, πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή και ενόχληση στη μέση χαμηλά. Μια ακόμη πιθανή επιπλοκή είναι η χλαμυδιακή ουρηθρίτιδα, που μπορεί να εκδηλωθεί με κάψιμο στην ούρηση και επώδυνη φλεγμονή της ουρήθρας. Επειδή οι συνέπειες μπορεί να είναι σημαντικές, είναι αναγκαία η άμεση ιατρική εκτίμηση και η έναρξη θεραπείας.

Χλαμύδια στα μάτια

Παρότι τα χλαμύδια προσβάλλουν κυρίως τα γεννητικά όργανα, μπορούν να επεκταθούν και στα μάτια, στο ορθό ή στον λαιμό. Μόλυνση στα μάτια μπορεί να συμβεί όταν, μετά από γεννητική επαφή ή σεξουαλική πράξη, αγγίζετε τα μάτια με χέρια που δεν έχουν πλυθεί.

Συμπτώματα χλαμυδιακής επιπεφυκίτιδας

• Ερυθρότητα των ματιών
• Οίδημα
• Κνησμός
• Ερεθισμός
• Βλεννώδεις ή πυώδεις εκκρίσεις
• Ευαισθησία στο φως

Αν η οφθαλμική λοίμωξη δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας όρασης. Αντίθετα, η έγκαιρη θεραπεία μειώνει τον κίνδυνο αρνητικών συνεπειών. Επειδή τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με άλλες οφθαλμικές λοιμώξεις, είναι σημαντικό να γίνεται ιατρική αξιολόγηση.

Χλαμύδια και γονόρροια

Τα χλαμύδια και η γονόρροια είναι δύο από τις πιο συχνές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Και οι δύο προκαλούνται από βακτήρια και μπορούν να μεταδοθούν με κολπικό, στοματικό ή πρωκτικό σεξ χωρίς προστασία. Συχνά δεν προκαλούν συμπτώματα. Όταν υπάρχουν εκδηλώσεις, στα χλαμύδια τείνουν να εμφανίζονται μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ στη γονόρροια μπορεί να προκύψουν πολύ αργότερα ή να μην παρουσιαστούν καθόλου. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι παρόμοια, όπως:

• Πόνος ή κάψιμο κατά την ούρηση
• Ασυνήθιστες εκκρίσεις από γεννητικά όργανα ή πρωκτό
• Οίδημα στους όρχεις ή στο όσχεο
• Πόνος στο ορθό
• Αιμορραγία από το ορθό

Χωρίς θεραπεία, τόσο τα χλαμύδια όσο και η γονόρροια μπορεί να οδηγήσουν σε φλεγμονώδη νόσο της πυέλου (ΦΝΠ) και σε προβλήματα του αναπαραγωγικού συστήματος. Η γονόρροια μπορεί να προκαλέσει επιπλέον συμπτώματα, όπως κνησμό, πόνο κατά την κένωση και πιο έντονη αιμορραγία κατά την περίοδο. Και οι δύο λοιμώξεις θεραπεύονται με αντιβιοτικά και, όταν η αντιμετώπιση ξεκινά έγκαιρα, συνήθως δεν αφήνουν μακροχρόνιες επιπτώσεις.

Πρόληψη χλαμυδίων

Για την προστασία από τα χλαμύδια, η πιο αποτελεσματική πρακτική είναι η χρήση προφυλακτικών ή άλλων μέσων προστασίας σε κάθε σεξουαλική επαφή. Είναι σημαντικό:

• Να χρησιμοποιούνται μέσα προστασίας με κάθε νέο σεξουαλικό σύντροφο
• Να γίνεται τακτικός έλεγχος για σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις
• Να χρησιμοποιούνται μέσα προστασίας και στο στοματικό σεξ, μέχρι να έχει γίνει έλεγχος και στους δύο συντρόφους

Η σωστή εφαρμογή αυτών των πρακτικών συμβάλλει στην αποφυγή των χλαμυδίων, της μη προγραμματισμένης εγκυμοσύνης και άλλων επιπλοκών. Όταν τα μέτρα πρόληψης χρησιμοποιούνται σωστά, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά. Πηγές:

• Κέντρα ελέγχου και πρόληψης νοσημάτων. (2018). Αναλυτική ενημέρωση για τα χλαμύδια. https://www.cdc.gov/std/chlamydia/stdfact-chlamydia-detailed.htm
• Χλαμύδια. (χ.χ.). http://www.ashasexualhealth.org/stdsstis/chlamydia/
• Χλαμύδια. (2017). https://www.cdc.gov/std/chlamydia/stdfact-chlamydia.htm
• Χλαμύδια. (2016). https://youngwomenshealth.org/2012/11/20/chlamydia/
• Χλαμύδια. (2018). https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/chlamydia
• Συμπτώματα χλαμυδίων. (χ.χ.). https://www.plannedparenthood.org/learn/stds-hiv-safer-sex/chlamydia/chlamydia-symptoms
• Συμπτώματα και θεραπεία χλαμυδίων. (2018). https://www.avert.org/sex-stis/sexually-transmitted-infections/chlamydia