Χορήγηση σουλφαμεθοξαζόλης και τριμεθοπρίμης: ανεπιθύμητες ενέργειες και προειδοποιήσεις

Η σουλφαμεθοξαζόλη και η τριμεθοπρίμη αποτελούν συνδυασμό δύο αντιβιοτικών, που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση λοιμώξεων όπως ωτίτιδα, ουρολοιμώξεις, βρογχίτιδα, διάρροια σε ταξιδιώτες, λοίμωξη από σιγέλλα αλλά και πνευμονία που προκαλείται από το Pneumocystis jiroveci. Ενδέχεται να συνταγογραφηθούν και για άλλες παθήσεις που δεν αναφέρονται σε αυτό το κείμενο.

Συνήθεις και σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες της σουλφαμεθοξαζόλης και της τριμεθοπρίμης

Ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια σε περίπτωση συμπτωμάτων αλλεργικής αντίδρασης, όπως κνίδωση, βήχας, πόνος στο στήθος, δύσπνοια, πρήξιμο σε πρόσωπο ή λαιμό, καθώς και σε σοβαρές αντιδράσεις του δέρματος που συνοδεύονται από πυρετό, πόνο στον λαιμό, ερεθισμό στα μάτια, πόνο στο δέρμα, ερυθρότητα ή μοβ εξάνθημα, φουσκάλες και απολέπιση. Ενημερώστε άμεσα τον γιατρό σας εάν συμβεί σοβαρή αντίδραση που να επηρεάζει διάφορα σημεία του σώματος, με συμπτώματα όπως εξάνθημα, πυρετός, διόγκωση λεμφαδένων, πόνος στις αρθρώσεις και στους μύες, έντονη αδυναμία, χλωμή όψη, ασυνήθιστοι μώλωπες ή κιτρινωπότητα σε δέρμα και μάτια. Ο συνδυασμός σουλφαμεθοξαζόλης και τριμεθοπρίμης μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες. Επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό σας αν εμφανίσετε:

• έντονο κοιλιακό άλγος, διάρροια με υγρά ή αίμα (ακόμη και αν εμφανιστεί μήνες μετά τη λήψη),
• οποιαδήποτε μορφή δερματικού εξανθήματος, έστω και ήπιας μορφής,
• κιτρινίλα στο δέρμα ή στα μάτια,
• σπασμούς,
• νέους ή ασυνήθιστους πόνους στις αρθρώσεις,
• έντονη ή μειωμένη συχνότητα ούρησης,
• πρήξιμο, μώλωπες ή ερεθισμό γύρω από το σημείο ενδοφλέβιας ένεσης,
• αυξημένη δίψα, ξηροστομία, οσμή φρούτων στην αναπνοή σας,
• νέο ή επιδεινούμενο βήχα, πυρετό, αναπνευστικά προβλήματα,
• αυξημένα επίπεδα καλίου στο αίμα (ναυτία, αδυναμία, μυρμήγκιασμα, πόνο στο στήθος, ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό, παράλυση),
• χαμηλά επίπεδα νατρίου (πονοκέφαλο, σύγχυση, δυσκολίες στη σκέψη ή στη μνήμη, αδυναμία, ασταθές βάδισμα),
• μειωμένο αριθμό κυττάρων του αίματος (πυρετό, αίσθηση ψύχους, πληγές σε στόμα ή δέρμα, εύκολη εμφάνιση μελανιών, μη συνηθισμένη αιμορραγία, χλωμή όψη, παγωμένα χέρια ή πόδια, ζάλη ή δύσπνοια).

Οι πιο συχνές παρενέργειες αυτού του φαρμάκου είναι:

• ναυτία, εμετός, απώλεια όρεξης,
• εμφάνιση δερματικού εξανθήματος.

Η παραπάνω λίστα δεν περιλαμβάνει όλες τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες. Σε περίπτωση οποιουδήποτε ασυνήθιστου συμπτώματος, απευθυνθείτε στον γιατρό σας.

Προειδοποιήσεις

Χρησιμοποιείτε το φάρμακο μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες που θα σας δώσει ο γιατρός. Αναφέρετε στον θεράποντα ιατρό αν λαμβάνετε άλλα σκευάσματα, έχετε προβλήματα υγείας ή αλλεργίες.

Πριν ξεκινήσετε αυτό το φάρμακο

Μην λάβετε σουλφαμεθοξαζόλη με τριμεθοπρίμη αν είστε αλλεργικοί σε κάποιο συστατικό ή αν ισχύει κάποιο από τα παρακάτω:

• σοβαρή ηπατική νόσος,
• νεφρική δυσλειτουργία που δεν παρακολουθείται ή δεν αντιμετωπίζεται σωστά,
• αναιμία λόγω έλλειψης φολικού οξέος,
• χαμηλός αριθμός αιμοπεταλίων που προκλήθηκε στο παρελθόν από χρήση τριμεθοπρίμης ή σουλφοναμιδίων,
• λαμβάνετε δοφετιλίδη.

Η χρήση του φαρμάκου μπορεί να προκαλέσει συγγενείς ανωμαλίες. Μην το χορηγείτε κατά την κύηση και, εάν μείνετε έγκυος, ενημερώστε τον γιατρό σας αμέσως. Να μην θηλάζετε κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Δεν χορηγείται σε παιδιά κάτω των 2 μηνών. Ενημερώστε τον γιατρό σας αν έχετε ιστορικό από:

• νεφρικές ή ηπατικές παθήσεις,
• ανεπάρκεια φολικού οξέος,
• άσθμα ή σοβαρές αλλεργίες,
• λοίμωξη από HIV ή AIDS,
• παθήσεις θυρεοειδούς,
• ανεπαρκή διατροφή,
• αλκοολισμό,
• διαταραχές ηλεκτρολυτών (όπως χαμηλό νάτριο ή αυξημένο κάλιο στο αίμα),
• πορφυρία ή έλλειψη ενζύμου G6PD,
• λήψη αντιπηκτικών (όπως βαρφαρίνη) με τακτικούς ελέγχους INR ή χρόνου προθρομβίνης.

Οδηγίες λήψης της σουλφαμεθοξαζόλης με τριμεθοπρίμη

Ακολουθείτε πιστά τις υποδείξεις του γιατρού, διαβάστε προσεκτικά τα ενημερωτικά φυλλάδια και λάβετε το φάρμακο σύμφωνα με τις οδηγίες. Η από του στόματος μορφή λαμβάνεται με νερό. Για τις εναιωρήματα, ανακινήστε καλά πριν τη χρήση και μετρήστε τη δόση με τη δοσομετρική συσκευή που παρέχεται και όχι με κουτάλι φαγητού. Το ενέσιμο σκεύασμα χορηγείται ενδοφλέβια. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε τη διαδικασία ανάμειξης με τον κατάλληλο διαλύτη, καθώς και τον τρόπο φύλαξης του υγρού. Αν έχετε αμφιβολίες, επικοινωνήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό. Προετοιμάστε το ενέσιμο φάρμακο αμέσως πριν από τη χορήγηση. Μην το χρησιμοποιήσετε αν είναι θολό, έχει αλλάξει χρώμα ή έχουν εμφανιστεί σωματίδια – συμβουλευτείτε σε αυτή την περίπτωση τον φαρμακοποιό σας. Ο παρασκευασμένος ενέσιμος συνδυασμός πρέπει να χρησιμοποιηθεί σε διάστημα 2 έως 6 ωρών, ανάλογα με την ποσότητα διαλύτη. Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του γιατρού. Μην ψύχετε το μείγμα μετά την ανάμιξη. Μην επαναχρησιμοποιείτε βελόνα ή σύριγγα· απορρίψτε τα σε ειδικό δοχείο κατάλληλο για αιχμηρά αντικείμενα, σύμφωνα με τις τοπικές οδηγίες. Κρατήστε το φάρμακο μακριά από παιδιά και ζώα. Αυξήστε την πρόσληψη υγρών για να μειώσετε την πιθανότητα δημιουργίας λίθων στα νεφρά. Οι αντιβιοτικές αγωγές ενδέχεται να προκαλέσουν διάρροια. Αν παρατηρήσετε έντονη ή αιμορραγική διάρροια, ενημερώστε τον γιατρό σας. Συνεχίστε την αγωγή για όλη τη διάρκεια που σας συνταγογραφήθηκε ακόμη και αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν γρήγορα, διότι οι ελλιπώς ολοκληρωμένες θεραπείες αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ανθεκτικών λοιμώξεων. Το συγκεκριμένο φάρμακο δεν ενδείκνυται για ιογενείς λοιμώξεις όπως η γρίπη ή το κοινό κρύωμα. Ο γιατρός μπορεί να σας ζητήσει εξετάσεις αίματος και ούρων, και να διακόψει το φάρμακο βάσει των αποτελεσμάτων. Φυλάξτε το φάρμακο σε θερμοκρασία δωματίου, μακριά από υγρασία, ζέστη και φως. Μην τοποθετείτε το παρασκευασμένο ενέσιμο μείγμα στο ψυγείο.

Τι να κάνετε εάν παραλείψετε μία δόση

Λάβετε τη δόση το συντομότερο δυνατόν, εκτός εάν πλησιάζει η ώρα της επόμενης δόσης. Στην περίπτωση αυτή, παραλείψτε τη χαμένη δόση και συνεχίστε κανονικά. Μην πάρετε διπλή δόση ταυτόχρονα.

Αντιμετώπιση υπερδοσολογίας

Σε περίπτωση υπερβολικής δόσης, αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια ή επικοινωνήστε με το κέντρο δηλητηριάσεων. Τα συμπτώματα υπερδοσολογίας περιλαμβάνουν απώλεια όρεξης, εμετούς, πυρετό, αίμα στα ούρα, κιτρινίλα σε δέρμα ή μάτια, απώλεια συνείδησης ή σύγχυση.

Τι πρέπει να αποφεύγετε κατά τη λήψη της σουλφαμεθοξαζόλης με τριμεθοπρίμη

Σε περίπτωση που εφαρμόζεται η ενέσιμη μορφή, μην καταναλώνετε προϊόντα που περιέχουν προπυλενογλυκόλη, τα οποία υπάρχουν σε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα, αναψυκτικά και ορισμένα φάρμακα. Το σκεύασμα μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία του δέρματος στην ηλιακή ακτινοβολία – προστατευθείτε αποφεύγοντας την άμεση έκθεση στο ηλιακό φως και τη χρήση συσκευών τεχνητού μαυρίσματος. Χρησιμοποιήστε αντηλιακό με δείκτη προστασίας τουλάχιστον 30 και φορέστε προστατευτικά ρούχα.

Άλλες φαρμακευτικές ουσίες που ενδέχεται να επηρεάσουν τη δράση της σουλφαμεθοξαζόλης με τριμεθοπρίμη

Ενδεχομένως να απαιτούνται συχνότερες ιατρικές παρακολουθήσεις εάν λαμβάνετε ταυτόχρονα φάρμακα για την κατάθλιψη, τον σακχαρώδη διαβήτη, τους σπασμούς ή τον HIV. Ενημερώστε τον γιατρό σας για κάθε φάρμακο που χρησιμοποιείτε αυτή τη στιγμή. Πολλές θεραπείες ενδέχεται να αλληλεπιδράσουν με τη σουλφαμεθοξαζόλη και την τριμεθοπρίμη, ειδικά:

• αμανταδίνη, διγοξίνη, κυκλοσπορίνη, ινδομεθακίνη, λευκοβορίνη, μεθοτρεξάτη, προκαϊναμίδη, πυριμεθαμίνη,
• καρδιολογικά ή αντιυπερτασικά φάρμακα που ανήκουν στους αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης (όπως βεναζεπρίλη, εναλαπρίλη, λισινοπρίλη, κινάπριλη, ραμιπρίλη),
• διουρητικά (γνωστά και ως χάπια για τα υγρά).

Ο παραπάνω κατάλογος δεν περιλαμβάνει όλες τις πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα. Υπάρχουν πολλά σκευάσματα συνταγογραφούμενα ή μη, βιταμίνες και φυτικά προϊόντα που μπορεί να επηρεάσουν τη δράση της σουλφαμεθοξαζόλης και της τριμεθοπρίμης, χωρίς να αναφέρονται αναλυτικά εδώ.