Έλεγχος DHEAS: Αξιολόγηση της λειτουργίας των επινεφριδίων και της ορμονικής ισορροπίας

Η εξέταση αυτή μετρά τα επίπεδα θειικής δεϋδροεπιανδροστερόνης (DHEAS) στο αίμα. Η DHEAS είναι ανδρογόνο, ορμόνη που εντοπίζεται και στους άνδρες και στις γυναίκες. Αποτελεί βασικό στοιχείο για τη σύνθεση των ορμονών του φύλου, όπως τα οιστρογόνα και η τεστοστερόνη, για τα δύο φύλα. Επίσης, συνδέεται με την ανάπτυξη ανδρικών χαρακτηριστικών στην εφηβεία. Το μεγαλύτερο ποσοστό της DHEAS παράγεται από τα επινεφρίδια, τα οποία ρυθμίζουν λειτουργίες όπως ο καρδιακός ρυθμός, η αρτηριακή πίεση και διάφορες διεργασίες του οργανισμού. Οι όρχεις στους άνδρες και οι ωοθήκες στις γυναίκες παράγουν μικρότερες ποσότητες. Ασυνήθιστα επίπεδα της DHEAS ενδέχεται να υποδεικνύουν διαταραχές στα επινεφρίδια ή στα γεννητικά όργανα, όπως στους όρχεις ή τις ωοθήκες.

Σε ποιες περιπτώσεις ζητείται η εξέταση

Ο προσδιορισμός των επιπέδων θειικής δεϋδροεπιανδροστερόνης συνήθως χρησιμοποιείται για τις παρακάτω περιπτώσεις:

• Έλεγχο της λειτουργίας των επινεφριδίων.
• Διάγνωση πιθανών όγκων στα επινεφρίδια.
• Ανίχνευση παθήσεων των όρχεων ή των ωοθηκών.
• Διερεύνηση των αιτιών πρόωρης ήβης σε αγόρια.
• Διευκρίνιση της εμφάνισης ανδρικών χαρακτηριστικών και αυξημένης τριχοφυΐας σε γυναίκες και κορίτσια.
• Συχνά διενεργείται μαζί με άλλους ορμονικούς ελέγχους, όπως ο έλεγχος οιστρογόνων σε γυναίκες και τεστοστερόνης σε άνδρες.

Πότε χρειάζεται εξέταση για θειική δεϋδροεπιανδροστερόνη

Αν παρουσιάζονται συμπτώματα που σχετίζονται με υψηλά ή χαμηλά επίπεδα DHEAS, ο γιατρός μπορεί να προτείνει να γίνει η εξέταση. Στους άνδρες, ακόμη και αυξημένα επίπεδα DHEAS συνήθως δεν συνοδεύονται από συμπτώματα. Στις γυναίκες και τα κορίτσια όμως, υψηλή DHEAS ενδεχομένως να προκαλέσει συγκεκριμένες εκδηλώσεις. Επίσης, νεογνά με ακαθόριστα εξωτερικά γεννητικά όργανα ίσως χρειάζεται να υποβληθούν σε έλεγχο DHEAS. Η παρουσία πρόωρης ήβης σε αγόρια αποτελεί λόγο για τη διενέργεια του τεστ. Τα χαμηλά επίπεδα DHEAS μπορεί να φανερώνουν ανεπάρκεια των επινεφριδίων, ενώ άλλα συμπτώματα που συνοδεύουν χαμηλή DHEAS συνδέονται συχνά με τη διαδικασία της γήρανσης.

Διαδικασία λήψης δείγματος αίματος για DHEAS

Ένας επαγγελματίας υγείας εισάγει μια λεπτή βελόνα σε φλέβα του χεριού για να συλλέξει μικρή ποσότητα αίματος σε ειδικό σωλήνα ή φιαλίδιο. Κατά τη διάτρηση του δέρματος μπορεί να υπάρξει στιγμιαία ενόχληση ή πόνος. Η διαδικασία διαρκεί συνήθως λίγα λεπτά.

Προετοιμασία πριν την εξέταση

Για την εξέταση θειικής δεϋδροεπιανδροστερόνης δεν απαιτείται κάποια ειδική προετοιμασία.

Πιθανοί κίνδυνοι της εξέτασης

Οι κίνδυνοι από τη λήψη αίματος για εργαστηριακό έλεγχο είναι ελάχιστοι. Ίσως εμφανιστεί μια ήπια ενόχληση ή τοπικό άλγος στο σημείο της παρακέντησης, αλλά συνήθως υποχωρούν σύντομα.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Αυξημένες τιμές θειικής δεϋδροεπιανδροστερόνης μπορεί να οφείλονται σε:

• Κληρονομική διαταραχή των επινεφριδίων η οποία ονομάζεται συγγενής υπερπλασία των επινεφριδίων.
• Παρουσία όγκου στα επινεφρίδια, είτε καλοήθους είτε κακοήθους μορφής.
• Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, που αποτελεί συχνή ενδοκρινική διαταραχή στις γυναίκες και είναι από τις κύριες αιτίες υπογονιμότητας.

Χαμηλές συγκεντρώσεις DHEAS ενδέχεται να σχετίζονται με τις ακόλουθες καταστάσεις:

• Νόσος του Addison, δηλαδή αδυναμία των επινεφριδίων να παράγουν επαρκή ποσότητα ορισμένων ορμονών.
• Υποφυσιακή ανεπάρκεια, όπου η υπόφυση δεν παράγει επαρκώς τις δικές της ορμόνες.

Αν υπάρχουν απορίες σχετικά με τα αποτελέσματα, συστήνεται να συζητηθούν με τον θεράποντα ιατρό.