Ενδοκρινολόγος

Οι ορμόνες είναι χημικές ουσίες που παράγονται και ρυθμίζονται από τους ενδοκρινείς αδένες και συμβάλλουν στον συντονισμό και τον έλεγχο πολλών λειτουργιών του οργανισμού. Επηρεάζουν την ανάπτυξη, τη διάθεση, την αναπαραγωγή, τον μεταβολισμό και άλλους βασικούς μηχανισμούς. Όταν η ορμονική λειτουργία είναι ισορροπημένη, συνήθως δεν την αντιλαμβανόμαστε. Ωστόσο, στο σώμα υπάρχουν πάνω από 50 διαφορετικές ορμόνες με σύνθετους ρόλους, άρα όταν προκύπτουν διαταραχές είναι απαραίτητη η αξιολόγηση από ειδικό. Σε τέτοιες περιπτώσεις, καθοριστικό ρόλο έχει ο ενδοκρινολόγος.

Τι είναι ο ενδοκρινολόγος;

Ο ενδοκρινολόγος είναι ιατρός με εξειδίκευση στη διάγνωση και τη θεραπεία προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με τις ορμόνες, τους ενδοκρινείς αδένες και τους ιστούς που συνδέονται με αυτούς. Διαθέτει σε βάθος γνώση του ενδοκρινικού συστήματος και μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό, την αντιμετώπιση και τη μακροχρόνια διαχείριση νοσημάτων που προκύπτουν από ορμονική ανισορροπία ή δυσλειτουργία των ενδοκρινών αδένων.

Τι κάνει ο ενδοκρινολόγος;

Ο ενδοκρινολόγος ασχολείται με διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος, δηλαδή του δικτύου αδένων που παράγουν ορμόνες. Διαγιγνώσκει και θεραπεύει καταστάσεις όπως ο διαβήτης, οι παθήσεις του θυρεοειδούς, η υπογονιμότητα, οι διαταραχές ανάπτυξης, τα μεταβολικά νοσήματα, η οστεοπόρωση, ορισμένες μορφές καρκίνου, καθώς και προβλήματα των επινεφριδίων και της υπόφυσης. Ορισμένες ασθένειες που ξεκινούν από άλλα συστήματα του σώματος μπορεί επίσης να προκαλέσουν συμπτώματα που μοιάζουν ενδοκρινικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ενδοκρινολόγος συνεργάζεται με τον ιατρό πρωτοβάθμιας φροντίδας ή με άλλους ειδικούς ώστε να καταρτιστεί το κατάλληλο θεραπευτικό πλάνο.

Πότε χρειάζεται να απευθυνθείτε σε ενδοκρινολόγο;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η επίσκεψη σε ενδοκρινολόγο γίνεται μετά από παραπομπή του ιατρού πρωτοβάθμιας φροντίδας για εξέταση σε εξωτερικό ιατρείο. Παρ’ όλα αυτά, ενδοκρινολόγος μπορεί να κληθεί και σε νοσοκομειακό περιβάλλον όταν υπάρχει υποψία ορμονικής διαταραχής. Οι λόγοι επίσκεψης ποικίλλουν, από τη ρύθμιση του διαβήτη έως παθήσεις του θυρεοειδούς, συγκεκριμένες μορφές καρκίνου, διαταραχές των επινεφριδίων και άλλα ζητήματα. Συνήθως ζητείται ενδοκρινολογική εκτίμηση όταν εμφανίζονται τα παρακάτω προβλήματα υγείας.

Δυσκολία στον έλεγχο του διαβήτη

Τα άτομα με διαβήτη παρακολουθούνται συχνά από τον οικογενειακό ιατρό και λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για τη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα. Αν όμως η συνήθης αντιμετώπιση δεν αποδίδει, μπορεί να γίνει παραπομπή σε ενδοκρινολόγο, ο οποίος θα εξετάσει πρόσθετες θεραπευτικές επιλογές και στρατηγικές.

Παθήσεις του θυρεοειδούς

Οι διαταραχές του θυρεοειδούς συνδέονται με υπερπαραγωγή ή υποπαραγωγή ορμονών. Όταν μια πάθηση του θυρεοειδούς διαγνωστεί για πρώτη φορά, είναι συχνό ο ασθενής να παραπεμφθεί σε ενδοκρινολόγο, ώστε να αξιολογηθεί η κατάσταση και να καθοριστεί η θεραπεία. Αν δεν υπάρχουν επιπλοκές, η παρακολούθηση μπορεί στη συνέχεια να συνεχιστεί από τον οικογενειακό ιατρό. Παρ’ όλα αυτά, σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται τακτικές επισκέψεις στον ενδοκρινολόγο, όπως όταν μια ασθενής σχεδιάζει εγκυμοσύνη ή είναι ήδη έγκυος και έχει θυρεοειδοπάθεια. Επίσης, χρειάζεται περαιτέρω ενδοκρινολογική παρακολούθηση όταν υπάρχει βρογχοκήλη (διόγκωση του θυρεοειδούς), όταν εμφανίζονται όζοι ή όταν υπάρχει υποψία νόσου της υπόφυσης.

• Οστεοπόρωση: Η οστεοπόρωση μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων ορμονικών αλλαγών που σχετίζονται με την ηλικία. Αν υπάρχει υποψία ότι οι διακυμάνσεις των ορμονών συμβάλλουν στην εμφάνισή της, ο ασθενής μπορεί να παραπεμφθεί σε ενδοκρινολόγο για αξιολόγηση και καθορισμό θεραπευτικού πλάνου.
• Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών: Πρόκειται για διαταραχή που εμφανίζεται σε περίπου 7-10% των γυναικών και μπορεί να οδηγήσει σε υπογονιμότητα, ακμή, ακανόνιστη έμμηνο ρύση, ανεπιθύμητη τριχοφυΐα και άλλες χρόνιες καταστάσεις.
• Χαμηλή τεστοστερόνη: Η μείωση της τεστοστερόνης μπορεί να προκύψει για διάφορους λόγους, όπως ορμονικές διαταραχές, επίδραση φαρμάκων ή χρόνια νοσήματα. Ο ενδοκρινολόγος μπορεί να διερευνήσει την αιτία, να σχεδιάσει την αντιμετώπιση και, όταν κρίνεται απαραίτητο, να χορηγήσει θεραπεία τεστοστερόνης.
• Καρκίνος ενδοκρινών αδένων: Κακοήθεια μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε ενδοκρινή αδένα, όπως στο πάγκρεας, στον θυρεοειδή, στην υπόφυση ή στα επινεφρίδια. Στόχος του ενδοκρινολόγου είναι να συμβάλει στη ρύθμιση των ορμονικών επιπέδων, με σκοπό τη βελτίωση των θεραπευτικών αποτελεσμάτων.

Τι να περιμένετε σε επίσκεψη σε ενδοκρινολόγο

Συνήθως, η επίσκεψη στον ενδοκρινολόγο πραγματοποιείται σε εξωτερικό ιατρείο, καθώς πολλές από τις παθήσεις που αντιμετωπίζει είναι χρόνιες και δεν απαιτούν χειρουργική παρέμβαση. Ορισμένοι ενδοκρινολόγοι παρέχουν επίσης συμβουλευτική και σε νοσηλευόμενους ασθενείς εντός νοσοκομείου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η παραπομπή γίνεται από τον οικογενειακό ιατρό όταν υπάρχει υποψία ορμονικής διαταραχής. Στο πρώτο ραντεβού, ο γιατρός θα ζητήσει πληροφορίες για τα συμπτώματα, τον τρόπο ζωής, άλλα προβλήματα υγείας, τα φάρμακα που λαμβάνετε και το οικογενειακό ιστορικό που σχετίζεται με ορμονικά ζητήματα. Παράλληλα, θα εξετάσει τον ιατρικό φάκελο και θα συζητήσει την κατάστασή σας με τον ιατρό που σας παρέπεμψε. Ο ενδοκρινολόγος θα πραγματοποιήσει κλινική εξέταση και θα ελέγξει τον σφυγμό, τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση. Θα αξιολογήσει επίσης την κατάσταση του δέρματος, των μαλλιών, του στόματος και των δοντιών, καθώς ορισμένες ορμονικές παθήσεις μπορεί να επηρεάζουν αυτές τις περιοχές. Ενδέχεται να ζητηθούν εξετάσεις αίματος ή ούρων, να πραγματοποιηθεί βιοψία ή να προταθεί υπερηχογράφημα ή άλλος απεικονιστικός έλεγχος, όπως αξονική τομογραφία ή μαγνητική τομογραφία. Μετά τη διάγνωση, ο ενδοκρινολόγος θα συνεργαστεί μαζί σας και με τον θεράποντα ιατρό για να διαμορφωθεί το θεραπευτικό πλάνο. Κάποιοι ασθενείς θα χρειαστούν τακτική παρακολούθηση για τη διαχείριση χρόνιων ορμονικών διαταραχών, ενώ για άλλους μπορεί να αρκεί ένα πιο περιορισμένο διάστημα θεραπείας και στη συνέχεια η παρακολούθηση να συνεχιστεί από τον οικογενειακό ιατρό.