Εντερική φλεγμονή: συμπτώματα και θεραπευτικές επιλογές

Η φλεγμονή του εντέρου αποτελεί σοβαρό ζήτημα υγείας και μπορεί να ευθύνεται για διάφορα συμπτώματα, όπως κοιλιακό πόνο και διάρροια. Η αντιμετώπιση καθορίζεται από το είδος της νόσου και τη βαρύτητά της. Οι βασικοί άξονες περιλαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, χειρουργική αντιμετώπιση και αλλαγές στον τρόπο ζωής, με στόχο τον έλεγχο της φλεγμονής. Η νόσος του Crohn μπορεί να σχετίζεται με δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού ή με γενετική προδιάθεση. Αντίστοιχα, η ελκώδης κολίτιδα μπορεί επίσης να συνδέεται με διαταραχές του ανοσοποιητικού ή κληρονομικούς παράγοντες. Όταν η νόσος του Crohn δεν θεραπεύεται, είναι πιθανό να οδηγήσει σε εντερική απόφραξη. Όταν η ελκώδης κολίτιδα μένει χωρίς θεραπεία, μπορεί να προκαλέσει αναιμία και περιτονίτιδα, ενώ υπάρχει και κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου. Η νόσος του Crohn επηρεάζει την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών, κάτι που μπορεί να καταλήξει σε αναιμία. Σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιούνται συχνά αντιφλεγμονώδη φάρμακα και ανοσοκατασταλτικά. Αν η φαρμακευτική θεραπεία και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής δεν αποδώσουν, ενδέχεται να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση στο έντερο.

Τι είναι η φλεγμονή του εντέρου και οι τύποι της

Η φλεγμονή του εντέρου είναι μια διαταραχή υγείας που περιλαμβάνει δύο κύριες παθήσεις: την ελκώδη κολίτιδα και τη νόσο του Crohn. Η ελκώδης κολίτιδα προσβάλλει τον βλεννογόνο του παχέος εντέρου, ενώ η νόσος του Crohn μπορεί να επηρεάσει οποιοδήποτε σημείο του πεπτικού σωλήνα.

Ελκώδης κολίτιδα και νόσος του crohn

Η ελκώδης κολίτιδα προκαλεί χρόνια φλεγμονή στο παχύ έντερο και συνήθως εντοπίζεται στον βλεννογόνο του ορθού και του σιγμοειδούς. Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι η διάρροια, η αιμορραγία και οι πόνοι στην κοιλιά. Η νόσος του Crohn, από την άλλη, μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε τμήμα του πεπτικού συστήματος, ενώ πιο συχνά επηρεάζει το λεπτό ή το παχύ έντερο. Χαρακτηρίζεται από φλεγμονώδεις βλάβες που μπορεί να επεκτείνονται σε όλο το πάχος του εντερικού τοιχώματος.

Βασικά σημάδια φλεγμονής

• Διάρροια
• Κοιλιακός πόνος
• Αιμορραγία από το έντερο

Παράγοντες κινδύνου

• Γενετικοί παράγοντες
• Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος
• Επιρροές του περιβάλλοντος, όπως το στρες

Συχνότερα συμπτώματα φλεγμονής του εντέρου

Τα βασικά συμπτώματα της φλεγμονής του εντέρου περιλαμβάνουν επίμονη διάρροια, κοιλιακό πόνο, αιμορραγία από το ορθό, πυρετό, μειωμένη όρεξη και απώλεια βάρους. Η εικόνα μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον τύπο της νόσου και τη σοβαρότητά της. Η διάρροια συγκαταλέγεται στα πιο συχνά σημεία και περιγράφεται ως κένωση με υδαρή, χαλαρά κόπρανα, συνήθως τρεις ή περισσότερες φορές μέσα στην ημέρα. Πολλοί άνθρωποι εμφανίζουν επεισόδια διάρροιας αρκετές φορές τον χρόνο ή και συχνότερα. Ένα ακόμη συνηθισμένο σύμπτωμα είναι ο κοιλιακός πόνος, ο οποίος μπορεί να είναι συνεχής ή να εμφανίζεται κατά διαστήματα. Επιπλέον, μπορεί να παρουσιαστεί αιμορραγία από το ορθό, είτε κατά την κένωση είτε ως εμφανές αίμα στα κόπρανα. Πυρετικές εξάρσεις, μειωμένη όρεξη και πτώση βάρους επίσης μπορεί να σχετίζονται με φλεγμονή του εντέρου. Είναι σημαντικό να δίνεται προσοχή σε επίμονες διαταραχές του πεπτικού και να αναζητείται έγκαιρα ιατρική εκτίμηση, καθώς όταν υπάρχει υποψία φλεγμονής του εντέρου ενδέχεται να απαιτηθούν πρόσθετες εξετάσεις και στοχευμένη θεραπεία.

Αιτίες φλεγμονής του εντέρου και παράγοντες κινδύνου

Οι αιτίες της φλεγμονής του εντέρου δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως. Ωστόσο, θεωρείται ότι η κληρονομικότητα, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και οι διαταραχές του ανοσοποιητικού παίζουν καθοριστικό ρόλο. Οι παράγοντες αυτοί μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης φλεγμονωδών νόσων του εντέρου.

Γενετικοί παράγοντες

Η γενετική προδιάθεση μπορεί να ανεβάσει τον κίνδυνο εκδήλωσης φλεγμονής του εντέρου. Έως και το 20% των ατόμων με νόσο του Crohn αναφέρουν συγγενείς που έχουν την ίδια πάθηση, στοιχείο που υπογραμμίζει τη σημασία των γονιδίων στην ανάπτυξη αυτών των νοσημάτων.

Επίδραση περιβάλλοντος

Παράγοντες όπως το στρες και μια ακατάλληλη διατροφή μπορούν επίσης να συμβάλουν στην εξέλιξη της φλεγμονής του εντέρου. Παρότι δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία ότι το στρες προκαλεί άμεσα φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου, έχει παρατηρηθεί ότι επηρεάζει την πορεία της νόσου. Επιπλέον, ορισμένες τροφές ενδέχεται να επιδεινώνουν τα συμπτώματα.

Διαταραχές ανοσοποιητικού συστήματος

Η δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος μπορεί να αποτελεί σημαντικό μηχανισμό εμφάνισης φλεγμονής του εντέρου. Ιοί ή βακτήρια είναι δυνατό να ενεργοποιήσουν μια ανεπιθύμητη ανοσολογική αντίδραση, η οποία οδηγεί στην έναρξη της φλεγμονώδους διαδικασίας.

Μέθοδοι διάγνωσης και εξετάσεις

Για τη διάγνωση της φλεγμονής του εντέρου αξιοποιούνται διαφορετικές εξετάσεις. Οι αιματολογικές εξετάσεις βοηθούν στην αναγνώριση δεικτών φλεγμονής και αναιμίας. Οι εξετάσεις κοπράνων μπορούν να δείξουν αιμορραγία ή παρουσία λοίμωξης. Η κολονοσκόπηση αποτελεί την κύρια μέθοδο επιβεβαίωσης, καθώς επιτρέπει την άμεση επισκόπηση του εντέρου και τη λήψη βιοψίας. Η αξονική τομογραφία μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την εκτίμηση της κατάστασης του εντέρου. Οι ενδοσκοπικές εξετάσεις είναι συχνά ιδιαίτερα ακριβείς, αλλά ενδέχεται να προκαλούν ενόχληση. Πριν από τη διαδικασία εφαρμόζεται τοπική αναισθησία και σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγείται βραχείας διάρκειας αναλγησία. Επιπρόσθετα, έλεγχος της εντερικής μικροβιότας μέσω ενδοσκόπησης μπορεί να αναδείξει ενδείξεις δυσβίωσης. Η συνολική αυτή προσέγγιση στη διάγνωση της φλεγμονής του εντέρου συμβάλλει στην όσο το δυνατόν ακριβέστερη διάγνωση.

Τρόποι θεραπείας της φλεγμονής του εντέρου

Στη φλεγμονή του εντέρου, η θεραπευτική επιλογή εξαρτάται από το είδος της πάθησης και τη βαρύτητά της. Συνήθως εφαρμόζονται τρεις βασικές κατευθύνσεις: φαρμακευτική θεραπεία, χειρουργική αντιμετώπιση και εναλλακτικές μέθοδοι.

Φαρμακευτική θεραπεία

Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να περιλαμβάνει αντιφλεγμονώδη, ανοσοκατασταλτικά και βιολογική θεραπεία. Τα σκευάσματα αυτά στοχεύουν στη μείωση της φλεγμονής, στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη διατήρηση της ύφεσης. Ενδεικτικά, κορτικοστεροειδή, παράγωγα αμινοσαλικυλικού και βιολογικοί παράγοντες χορηγούνται συχνά σε φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου.

Χειρουργική θεραπεία

Η χειρουργική αντιμετώπιση επιλέγεται σε σοβαρές ή επιπλεγμένες περιπτώσεις, όταν η φαρμακευτική αγωγή δεν προσφέρει το αποτέλεσμα που αναμένεται. Κατά την επέμβαση αφαιρούνται τμήματα του εντέρου που έχουν υποστεί βλάβη ή πραγματοποιείται αποκατάσταση του εντέρου. Αυτή η προσέγγιση μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή και τις επιπλοκές, όμως μετά την επέμβαση απαιτείται παρακολούθηση και συνέχιση της φροντίδας.

Εναλλακτικές μέθοδοι θεραπείας

• Λήψη προβιοτικών
• Χρήση φυτικών σκευασμάτων
• Εξειδικευμένες δίαιτες, όπως η δίαιτα FODMAP
• Βελονισμός και άλλες εναλλακτικές θεραπείες

Οι εναλλακτικές προσεγγίσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά μαζί με την κλασική φαρμακευτική αγωγή. Παρότι η αποτελεσματικότητά τους δεν έχει τεκμηριωθεί πλήρως, ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν μείωση των συμπτωμάτων. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η θεραπεία της φλεγμονής του εντέρου χρειάζεται να είναι ολοκληρωμένη και να προσαρμόζεται στον κάθε ασθενή. Ο γιατρός, αφού αξιολογήσει τη βαρύτητα της πάθησης και τις ανάγκες του ατόμου, επιλέγει την καταλληλότερη στρατηγική με σκοπό τον έλεγχο της φλεγμονής και την ανακούφιση.

Διατροφικές συστάσεις για φλεγμονή του εντέρου

Οι διατροφικές συνήθειες έχουν σημαντική επίδραση στη διαχείριση της φλεγμονής του εντέρου. Χρειάζεται να αποφεύγονται τρόφιμα που μπορεί να επιβαρύνουν το έντερο, όπως πικάντικες, λιπαρές ή δύσπεπτες επιλογές. Συνιστάται να εντάσσονται στη διατροφή τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, καθώς και φρούτα και λαχανικά που χωνεύονται εύκολα, ώστε να υποστηρίζεται η λειτουργία του εντέρου. Τα προβιοτικά, όπως γιαούρτι, κεφίρ ή kombucha, μπορούν να συμβάλουν στην επαναφορά της ισορροπίας στο έντερο και να μειώσουν τα συμπτώματα. Χρήσιμα μπορεί να είναι και τα πρεβιοτικά, επειδή ενισχύουν την ανάπτυξη των ωφέλιμων βακτηρίων.

• Επιλογή τροφών πλούσιων σε πρωτεΐνη, όπως κοτόπουλο, γαλοπούλα, ψάρι, αυγά ή tofu.
• Φρούτα και λαχανικά με χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, όπως μπανάνες, καρπούζι, ντομάτες, καρότα, αγγούρια, παντζάρια, σπανάκι.
• Τρόφιμα με ασβέστιο μπορούν να βοηθήσουν στην αντιστάθμιση της δυσανεξίας στη λακτόζη, που αποτελεί συχνό πρόβλημα σε άτομα με φλεγμονή του εντέρου.

Καλό είναι να αποφεύγονται τα λιπαρά τρόφιμα, το κόκκινο κρέας και οι επιλογές με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες. Επίσης, τα ανθρακούχα ποτά, η καφεΐνη και τα ροφήματα με ζάχαρη. Επιβαρυντικά μπορεί να είναι και τα πικάντικα φαγητά, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, τα όσπρια, το αλκοόλ και τα γλυκά. Ιδιαίτερη σημασία έχει η διατήρηση της ισορροπίας υγρών και ηλεκτρολυτών. Το διατροφικό πλάνο πρέπει να σχεδιάζεται σε συνεργασία με γιατρό και διαιτολόγο, λαμβάνοντας υπόψη τις προσωπικές ανάγκες και την κατάσταση της νόσου. Η κατάλληλη διατροφή μπορεί να μειώσει αισθητά τα συμπτώματα και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής.

Επιπλοκές και πρόληψη

Η φλεγμονή του εντέρου είναι δυνατό να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, οι οποίες απαιτούν άμεση αντιμετώπιση. Από τις πιο συχνές αναφέρονται η διάτρηση του εντέρου, τα συρίγγια και ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Πρόκειται για καταστάσεις που μπορεί να απειλήσουν τη ζωή, γι’ αυτό έχει σημασία η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η εφαρμογή μέτρων πρόληψης.

Συχνότερες επιπλοκές

• Διάτρηση εντέρου: σπάνια αλλά επικίνδυνη κατάσταση, όπου δημιουργείται οπή στο τοίχωμα του εντέρου και μπορεί να προκληθεί σοβαρή λοίμωξη.
• Συρίγγια: μη φυσιολογικά κανάλια που συνδέουν το έντερο με άλλα όργανα ή με το δέρμα και συχνά συνοδεύονται από διαρκή πόνο.
• Καρκίνος παχέος εντέρου: αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης σε άτομα με χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου.

Στρατηγικές πρόληψης

Για να προληφθούν ή να περιοριστούν οι επιπλοκές, είναι ουσιαστικό να γίνονται τακτικές επισκέψεις στον γιατρό, να λαμβάνονται μόνο τα φάρμακα που έχουν συνταγογραφηθεί και να ακολουθείται ένας υγιεινός τρόπος ζωής. Απαιτείται παρακολούθηση των συμπτωμάτων της φλεγμονής του εντέρου και έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας. Η τήρηση των διατροφικών οδηγιών και η σωστή θεραπεία μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα επιπλοκών. Οι πρακτικές πρόληψης περιλαμβάνουν συστηματική ιατρική παρακολούθηση και λήψη φαρμάκων σύμφωνα με τις οδηγίες, καθώς και συνέπεια σε υγιείς συνήθειες. Με συνεχή έλεγχο της κατάστασης και άμεση ιατρική υποστήριξη όταν εμφανίζονται νέα ή εντονότερα συμπτώματα, είναι δυνατό να αποφευχθούν η αφυδάτωση, το φούσκωμα και άλλες επιπλοκές.

Αλλαγές στον τρόπο ζωής και διαχείριση στρες

Η φλεγμονή του εντέρου μπορεί να είναι δύσκολη στη διαχείριση, όμως οι σταθερές αλλαγές στην καθημερινότητα και ο σωστός έλεγχος του στρες βοηθούν σημαντικά. Η αντιμετώπιση του στρες είναι βασική όταν υπάρχει φλεγμονώδης νόσος του εντέρου. Η τακτική σωματική δραστηριότητα θεωρείται σημαντική, καθώς η κίνηση βελτιώνει τη γενική κατάσταση και μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα. Παράλληλα, συστήνεται η αξιοποίηση τεχνικών χαλάρωσης, όπως ο διαλογισμός ή η γιόγκα.

• Εξασφαλίστε επαρκή ύπνο, τουλάχιστον 7-8 ώρες την ημέρα.
• Αποφύγετε επιβαρυντικές συνήθειες όπως το κάπνισμα και το αλκοόλ, γιατί μπορούν να χειροτερέψουν τα συμπτώματα.
• Εντάξτε χρόνο για ξεκούραση και ευχάριστες δραστηριότητες, ώστε να μειώνεται το επίπεδο στρες.

Οι προσαρμογές στον τρόπο ζωής και η σωστή διαχείριση του στρες μπορούν να διευκολύνουν τα συμπτώματα της φλεγμονής του εντέρου. Η εφαρμογή τους είναι πιο πρακτική όταν ξεκινά σταδιακά, με υπομονή, καθώς τα αποτελέσματα έρχονται με τον χρόνο.

Εντερική μικροβιότα και η σημασία της

Η εντερική μικροβιότα αποτελείται από εκατομμύρια μικροοργανισμούς, όπως βακτήρια, ιοί και μύκητες, που ζουν στο πεπτικό σύστημα. Η ισορροπία τους θεωρείται κρίσιμη για την υγεία του εντέρου και για τη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Σε περιπτώσεις φλεγμονής του εντέρου, αυτό το μικροβιακό οικοσύστημα μπορεί να διαταράσσεται. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η μικροβιότα συνδέεται στενά με την υγεία, επηρεάζοντας όχι μόνο την πέψη αλλά και την ανοσολογική λειτουργία. Παράλληλα, έχει συσχετιστεί με την παχυσαρκία, το μεταβολικό σύνδρομο και ακόμη και με τη νόσο Alzheimer.

• Στο έντερο ενός υγιούς ανθρώπου έχουν καταγραφεί περίπου 800 διαφορετικά είδη βακτηρίων.
• Σε άτομα με παχυσαρκία παρατηρείται συχνότερα μεγαλύτερη παρουσία βακτηρίων Firmicutes και μικρότερη παρουσία Bacteroidetes.
• Μειωμένα επίπεδα Akkermansia muciniphila έχουν συνδεθεί με παχυσαρκία και μεταβολικό σύνδρομο.
• Η ποικιλία στη σύνθεση του μικροβιώματος αποτελεί βασικό δείκτη υγιούς μικροβιότας.

Για την υποστήριξη μιας πιο υγιούς εντερικής μικροβιότας, είναι σημαντικό να ενταχθούν στη διατροφή προβιοτικά και πρεβιοτικά. Τα προβιοτικά συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας του εντέρου, ενώ τα πρεβιοτικά ενισχύουν την ανάπτυξή τους. Η σωστή διατροφή και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της μικροβιότας, μειώνοντας συμπτώματα της φλεγμονής, όπως η διάρροια. Η υγεία του εντέρου θεωρείται κεντρική για τη συνολική ευεξία, γι’ αυτό και αποτελεί πεδίο αυξανόμενης έρευνας και καινοτομίας.

Προληπτικά μέτρα και πρόληψη

Παρότι η φλεγμονή του εντέρου δεν μπορεί να προληφθεί πλήρως, μπορούν να εφαρμοστούν συγκεκριμένα προληπτικά βήματα που μειώνουν τον κίνδυνο. Η βάση είναι η υγιεινή διατροφή. Τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες, προβιοτικά και αντιοξειδωτικά μπορούν να στηρίξουν μια ισορροπημένη εντερική μικροβιότα και να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό. Εξίσου σημαντική θεωρείται η τακτική σωματική δραστηριότητα, καθώς βοηθά στη φυσιολογική κινητικότητα του εντέρου και στη γενική υγεία. Επιπλέον, χρειάζεται προσοχή στη διαχείριση του στρες, γιατί το παρατεταμένο στρες μπορεί να επηρεάσει τον εντερικό βλεννογόνο και να απορρυθμίσει το ανοσοποιητικό.

• Οι τακτικοί προληπτικοί έλεγχοι μπορούν να βοηθήσουν στον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών συμπτωμάτων φλεγμονής του εντέρου.
• Η συστηματική υγιεινή χεριών μειώνει τον κίνδυνο εντερικών λοιμώξεων έως και 40%.
• Αποφύγετε το αλκοόλ και το κάπνισμα, καθώς μπορεί να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τη φλεγμονή του εντέρου.

Με συνέπεια στα παραπάνω προληπτικά μέτρα, είναι δυνατό να μειωθεί η πιθανότητα εμφάνισης φλεγμονής του εντέρου και να ενισχυθεί συνολικά η υγεία του πεπτικού.

Νεότερες θεραπείες και ερευνητικές εξελίξεις

Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις για τη φλεγμονή του εντέρου συνεχίζουν να εξελίσσονται, με νέες και πιο σύγχρονες μεθόδους να προκύπτουν. Η βιολογική θεραπεία και άλλες σύγχρονες πρακτικές διαφοροποιούνται σημαντικά από παλαιότερες επιλογές.

Βιολογική θεραπεία

Η βιολογική θεραπεία βασίζεται στη χρήση ειδικών αντισωμάτων που μπλοκάρουν συγκεκριμένες ουσίες οι οποίες προκαλούν φλεγμονή. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να περιοριστεί η εξέλιξη της νόσου. Σε κλινικές μελέτες έχει φανεί ότι αυτή η προσέγγιση μπορεί να στηρίζει την ύφεση για μεγαλύτερο διάστημα και να συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Καινοτόμες θεραπευτικές μέθοδοι

Πέρα από τη βιολογική θεραπεία, αναπτύσσονται και άλλες νέες κατευθύνσεις, όπως θεραπείες με βλαστοκύτταρα, παρεμβάσεις στο μικροβίωμα και νεότερα φάρμακα. Οι μέθοδοι αντιμετώπισης της φλεγμονής του εντέρου βελτιώνονται σταθερά, ενώ η βιολογική θεραπεία και οι νέες τεχνολογίες δημιουργούν πρόσθετες δυνατότητες για καλύτερο έλεγχο της νόσου και ενίσχυση της ποιότητας ζωής.

Βελτίωση της ποιότητας ζωής στην καθημερινότητα

Η φλεγμονή του εντέρου μπορεί να επηρεάζει έντονα την καθημερινή λειτουργικότητα, γι’ αυτό είναι απαραίτητο να αναζητούνται τρόποι ενίσχυσης της ποιότητας ζωής. Η ψυχολογική υποστήριξη αποτελεί σημαντικό βήμα, καθώς βοηθά στη διαχείριση του στρες και στην προσαρμογή στις επιπτώσεις της νόσου. Η συμμετοχή σε ομάδες ή κοινότητες κοινωνικής υποστήριξης μπορεί επίσης να προσφέρει συναισθηματική ενδυνάμωση και ανταλλαγή πρακτικών συμβουλών, διευκολύνοντας τη συμβίωση με τη φλεγμονή του εντέρου στην καθημερινότητα. Είναι χρήσιμο να διατηρείται ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την προσωπική ζωή, αποφεύγοντας υπερβολική πίεση και κόπωση. Η συστηματική άσκηση, η υγιεινή διατροφή και ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και στη μείωση των συμπτωμάτων της φλεγμονής.