Φολικοειδές λέμφωμα: Αιτίες, συμπτώματα, θεραπεία και άλλες πληροφορίες

Το πρήξιμο των λεμφαδένων συχνά προκαλεί ανησυχία, όμως τις περισσότερες φορές η αιτία δεν σχετίζεται με τον καρκίνο. Συνήθως η διόγκωση των λεμφαδένων εμφανίζεται λόγω διαφόρων λοιμώξεων ή άλλων προβλημάτων υγείας.

Διαδικασία εξέτασης λεμφαδένων

Όταν οι λεμφαδένες παρουσιάζουν αύξηση μεγέθους, ο γιατρός μπορεί να προτείνει θεραπεία με αντιβιοτικά, για να διαπιστώσει εάν η φλεγμονή ανταποκρίνεται στη θεραπεία και εάν παρατηρείται μείωση του μεγέθους μετά από μερικές εβδομάδες. Σε περιπτώσεις όπου ο λεμφαδένας είναι μεγάλος, παραμένει χωρίς μεταβολή ή υπάρχουν συμπτώματα που παραπέμπουν σε λέμφωμα, προτείνεται συχνά βιοψία.

Κατά τη βιοψία αφαιρείται μικρό τμήμα του ιστού του λεμφαδένα ή ολόκληρος ο λεμφαδένας. Εάν η περιοχή είναι δύσκολα προσβάσιμη, πραγματοποιείται λεπτοβελόνια βιοψία μέσω του δέρματος για τη λήψη μικρής ποσότητας ιστού. Η διαδικασία γίνεται κυρίως σε εξωτερικό ιατρείο και δεν απαιτεί διανυκτέρευση στο νοσοκομείο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο χώρος αναισθητοποιείται τοπικά, αν και αυτό δεν είναι πάντα απαραίτητο.

Το δείγμα εξετάζεται στο μικροσκόπιο σε εργαστήριο. Εάν διαγνωσθεί θυλακιώδες λέμφωμα, απαιτούνται επιπλέον εξετάσεις, που περιλαμβάνουν συνήθως αιματολογικό έλεγχο και λεπτομερείς διαγνωστικές μεθόδους:

• Έλεγχος μυελού των οστών. Το δείγμα, τις πιο πολλές φορές, λαμβάνεται από το λαγόνιο οστό, έχοντας προηγουμένως εφαρμόσει τοπική αναισθησία. Ο γιατρός συλλέγει μια μικρή ποσότητα υγρού μυελού με βελόνα, που στη συνέχεια ελέγχεται για παθολογικά κύτταρα.
• Αξονική τομογραφία (CT). Αποτελεί ακτινολογικό έλεγχο, που επιτρέπει λεπτομερή απεικόνιση του εσωτερικού του σώματος.
• Έλεγχος PET. Μέσω ραδιενεργής ουσίας δημιουργούνται τρισδιάστατες εικόνες, που απεικονίζουν ενεργές περιοχές της νόσου στο σώμα.

Οι ανωτέρω εξετάσεις προσδιορίζουν σε ποιες περιοχές του σώματος εντοπίζεται το λέμφωμα και σε ποιο στάδιο βρίσκεται η νόσος. Με βάση τα αποτελέσματα καταρτίζεται το θεραπευτικό πλάνο και επιλέγονται οι ενδεδειγμένες προσεγγίσεις.

Πότε απαιτούνται επιπλέον διαγνωστικές εξετάσεις

• Τι άλλες εξετάσεις είναι απαραίτητες πριν την έναρξη της αγωγής;
• Πόσο έχει εξαπλωθεί το θυλακιώδες λέμφωμα και τι σημαίνει αυτό;
• Είναι απαραίτητη η άμεση έναρξη θεραπείας;
• Για ποιο λόγο προτείνεται αυτή η συγκεκριμένη θεραπευτική μέθοδος;
• Ποια μπορεί να είναι η επίδραση της θεραπείας στην καθημερινότητα;
• Πόσο πιθανό είναι το λέμφωμα να υποτροπιάσει;
• Ποια θα είναι τα επόμενα βήματα αν παρουσιαστεί ξανά η νόσος;

Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι χρήσιμο να συζητήσετε με τον γιατρό την πιθανότητα συμμετοχής σε κλινικές μελέτες, που παρέχουν πρόσβαση σε νεότερες θεραπείες και φάρμακα τα οποία ακόμη δεν κυκλοφορούν ευρέως.

Θεραπεία θυλακιώδους λεμφώματος

Αν δεν υπάρχουν συμπτώματα και η κατάσταση είναι σταθερή, ο ιατρός μπορεί να προτείνει τακτική παρακολούθηση χωρίς άμεση θεραπεία. Αυτή η τακτική, γνωστή ως ενεργή παρακολούθηση, θεωρείται εξίσου αποτελεσματική με την πρώιμη έναρξη θεραπείας όταν δεν υπάρχουν ενοχλήσεις.

Πότε αρχίζει η θεραπευτική αγωγή;

• Αύξηση του μεγέθους των λεμφαδένων
• Εμφάνιση πυρετού ή εφιδρώσεων κατά τη διάρκεια της νύχτας
• Απώλεια σωματικού βάρους
• Χαμηλές τιμές κυττάρων στο αίμα

Μετά τη θεραπευτική αγωγή, συχνά είναι εφικτό να επιτευχθεί πολύχρονη ύφεση χωρίς συμπτώματα. Ωστόσο, το θυλακιώδες λέμφωμα παρουσιάζει τάση για υποτροπή. Περίπου το 30 έως 40 τοις εκατό των περιπτώσεων ενδέχεται με την πάροδο του χρόνου να μεταπέσουν σε περισσότερο επιθετικές μορφές λεμφώματος που απαιτούν πιο εντατική θεραπεία.

Μέθοδοι θεραπείας

• Ακτινοθεραπεία. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιεί ενέργεια ακτινοβολίας για την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων, είτε εξωτερικά είτε απευθείας κοντά στη βλάβη. Σε αρχικά στάδια, αρκεί συνήθως αποκλειστικά η χρήση ακτινοθεραπείας. Σε προχωρημένες καταστάσεις συνδυάζεται με άλλα θεραπευτικά σχήματα.
• Μονοκλωνικά αντισώματα. Πρόκειται για φάρμακα που στοχεύουν τα κύτταρα του λεμφώματος, με συνηθέστερα παραδείγματα τη ριτουξιμάμπη ή την ομπινουτουζουμάμπη. Καταστρέφουν αποτελεσματικά τα καρκινικά κύτταρα, χορηγούνται μαζί με χημειοθεραπεία κυρίως σε προχωρημένες μορφές και μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως θεραπεία συντήρησης. Η χορήγηση γίνεται ενδοφλέβια και η διάρκεια προσδιορίζεται ανάλογα με τις ανάγκες κάθε περιστατικού.
• Χημειοθεραπεία. Συνήθως παρέχεται σε μορφή ενδοφλέβιας έγχυσης ή δισκίων. Η αγωγή δρα συστηματικά, καταστρέφοντας νεοπλασματικά κύτταρα σε διάφορα όργανα. Σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται νεότερα φάρμακα, όπως το ταζεμετοστάτη, που στοχεύουν σε συγκεκριμένους τύπους της νόσου, ειδικά όταν άλλες θεραπείες δεν παρουσιάζουν αποτέλεσμα. Τα καινοτόμα σκευάσματα στοχεύουν αποκλειστικά σε κακοήθη κύτταρα.
• Ανοσοθεραπεία. Το λεναλιδομίδη ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και, σε συνδυασμό με ριτουξιμάμπη, συμβάλλει στην αντιμετώπιση του λεμφώματος.
• Ραδιοχημική ανοσοθεραπεία. Εξειδικευμένο φάρμακο μεταφέρει ακτινοβολία μέσω φλέβας απευθείας στα νεοπλασματικά κύτταρα, και συχνά εφαρμόζεται όταν η χημειοθεραπεία δεν αποδίδει.
• Αναστολείς κινασών. Μια νέα κατηγορία φαρμάκων, όπως ο ζανουμπρουτινίμπης, αναστέλλουν την ανάπτυξη όγκων και χορηγούνται κυρίως σε ανθεκτικές ή υποτροπιάζουσες μορφές λεμφώματος.
• Διπλής στόχευσης θεραπεία με αντισώματα. Φάρμακα, όπως το μοσουνετουζουμάμπη, διασυνδέουν τα κύτταρα του λεμφώματος με τα Τ-λεμφοκύτταρα που καταστρέφουν τα καρκινικά σημεία και δίνονται ενδοφλέβια.
• Θεραπεία CAR-T. Πρόκειται για προχωρημένη μέθοδο, όπου ανοσοποιητικά κύτταρα του ασθενούς τροποποιούνται ώστε να αντιμετωπίζουν πιο αποτελεσματικά τον καρκίνο. Χρησιμοποιείται όταν υπάρχει υποτροπή της νόσου.
• Μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων. Εφαρμόζεται κυρίως όταν το λέμφωμα επανεμφανίζεται. Τα αρχέγονα κύτταρα λαμβάνονται από τον ίδιο τον ασθενή ή από δότη με παρόμοια γενετικά χαρακτηριστικά, συνήθως συγγενή. Εφόσον δεν βρεθεί κατάλληλος συγγενής, αναζητείται δότης μέσω μητρώου. Πριν τη διαδικασία, χορηγείται έντονη χημειοθεραπεία και στη συνέχεια τα νέα κύτταρα μεταγγίζονται ενδοφλέβια. Η ανάκτηση μπορεί να διαρκέσει από μερικές εβδομάδες έως και μήνες, καθώς το αίμα χρειάζεται χρόνο για να ανανεωθεί.

Τι να περιμένετε κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία

Οι περισσότεροι άνθρωποι με θυλακιώδες λέμφωμα ζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς η νόσος εξελίσσεται αργά. Με τις σύγχρονες θεραπείες είναι συχνά εφικτή μια πολύχρονη περίοδος χωρίς σημάδια ασθένειας και ακόμη και σε περίπτωση υποτροπής η νόσος μπορεί συχνά να τεθεί αποτελεσματικά υπό έλεγχο.

Παρόλο που το λέμφωμα μπορεί να επανεμφανιστεί, προτεραιότητα αποτελεί η ενημέρωση και η συνεχής επικοινωνία με τον ιατρό για την επιλογή των κατάλληλων θεραπευτικών λύσεων, την αναζήτηση νεότερων εξελίξεων και τη συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές.

Συναισθηματική υγεία και αυτοφροντίδα

Όταν υπάρχουν συναισθήματα ανησυχίας ή φόβου για το μέλλον, είναι σημαντικό να τα αναγνωρίζετε και να τα διαχειρίζεστε, συζητώντας με στενούς ανθρώπους ή ειδικούς. Η φροντίδα για τη σωματική και ψυχική υγεία διευκολύνει την αντιμετώπιση της κατάστασης.

• Διατηρήστε τη σωματική δραστηριότητα και ακολουθήστε ισορροπημένη διατροφή, καθώς αυτό ενισχύει την αίσθηση ευεξίας και τη συνολική υγεία.
• Φροντίστε να αφιερώνετε στιγμές ξεκούρασης – ακόμη και ολιγόλεπτες διακοπές βοηθούν στην εσωτερική αντοχή.

Παρά τους ενδεχόμενους προβληματισμούς, πολλοί άνθρωποι με θυλακιώδες λέμφωμα μαθαίνουν να απολαμβάνουν ξανά τη ζωή. Η τακτική παρακολούθηση και η φροντίδα του εαυτού βοηθούν στη διατήρηση της ανθεκτικότητας και της προετοιμασίας για όποιες αλλαγές προκύψουν.