Γήρανση: Τι είναι φυσιολογικό και τι μπορείτε να κάνετε;

Η διαδικασία της γήρανσης αποτελεί φυσικό κομμάτι της ζωής, το οποίο επηρεάζει τόσο την εξωτερική μας εμφάνιση όσο και τη λειτουργία και την αίσθησή μας για το σώμα μας. Ενημερώνοντας τον εαυτό μας για τις αλλαγές που συμβαίνουν με το πέρασμα των ετών και υιοθετώντας τα κατάλληλα μέτρα, μπορούμε να διατηρήσουμε ζωντάνια και καλύτερη υγεία σε κάθε φάση της ζωής μας.

Πώς μεταβάλλεται η λειτουργία της καρδιάς

Με την αύξηση της ηλικίας, τα τοιχώματα των αρτηριών και των αιμοφόρων αγγείων χάνουν την ελαστικότητά τους, αναγκάζοντας την καρδιά να ασκεί μεγαλύτερη δύναμη για την κυκλοφορία του αίματος. Αυτή η μεταβολή μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη αρτηριακή πίεση ή άλλες δυσλειτουργίες του καρδιαγγειακού συστήματος.

• Διατηρήστε σωματική δραστηριότητα: η συστηματική άσκηση ή το περπάτημα βοηθούν στον έλεγχο του σωματικού βάρους και της πίεσης.
• Εντάξτε στη διατροφή φρούτα, λαχανικά και προϊόντα ολικής άλεσης, καθώς είναι ευεργετικά για το καρδιαγγειακό σύστημα.
• Περιορίστε το άγχος και εξασφαλίστε 7-8 ώρες ποιοτικού ύπνου καθημερινά, αφού η ξεκούραση συμβάλλει στην ανάρρωση της καρδιάς και των αγγείων.

Αλλαγές στην επιδερμίδα

Με το πέρασμα των ετών, το δέρμα χάνει μέρος των φυσικών ελαίων και της υγρασίας του, γίνεται πιο ξηρό και λιγότερο παχύ. Το υποδόριο λίπος μειώνεται, με αποτέλεσμα το δέρμα να φαίνεται πιο λεπτό και ευάλωτο. Επίσης, μπορεί να εμφανιστούν λεπτές ρυτίδες, δυσχρωμίες ή καλοήθεις δερματικές αλλοιώσεις.

• Αποφύγετε το πολύ ζεστό νερό που αφυδατώνει το δέρμα, προτιμήστε χλιαρά μπάνια ή ντους.
• Χρησιμοποιείτε αντηλιακή προστασία και φορέστε κατάλληλα ρούχα όταν εκτίθεστε στον ήλιο.
• Ελέγχετε τακτικά το δέρμα σας και συμβουλευτείτε δερματολόγο αν παρατηρήσετε μεταβολές, όπως αλλαγές σε σπίλους.
• Διακόψτε το κάπνισμα, αφού η νικοτίνη επιταχύνει τη γήρανση της επιδερμίδας.

Μεταβολές στην όραση και την ακοή

Με την ηλικία, πολλές φορές δυσκολευόμαστε να επικεντρώσουμε το βλέμμα μας σε κοντινά αντικείμενα, γεγονός που καθιστά απαραίτητα τα γυαλιά ανάγνωσης. Τα μάτια επίσης είναι πιο ευαίσθητα στις έντονες διακυμάνσεις του φωτός και στη λάμψη. Παράλληλα, μπορεί να παρουσιαστεί μείωση της ακουστικής ικανότητας, όπως δυσκολία στην κατανόηση του λόγου σε θορυβώδες περιβάλλον ή τους υψηλούς τόνους.

• Ελέγχετε συστηματικά την όραση και την ακοή σας.
• Φοράτε γυαλιά ηλίου όταν βρίσκεστε σε εξωτερικούς χώρους.
• Σε δυνατά περιβάλλοντα, προστατεύστε την ακοή με ωτοασπίδες.

Μεταβολές σε στόμα και ούλα

Η προχωρημένη ηλικία σχετίζεται με υποχώρηση των ούλων, ενώ το στόμα μπορεί να γίνεται πιο ξηρό, ιδιαίτερα αν λαμβάνονται ορισμένα φάρμακα. Η ξηρότητα του στόματος αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης τερηδόνας ή λοιμώξεων.

• Βουρτσίζετε τα δόντια δύο φορές την ημέρα και χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα καθημερινά.
• Επισκεφθείτε προληπτικά τον οδοντίατρο και φροντίστε για επαγγελματικό καθαρισμό.

Η ανθεκτικότητα των οστών μειώνεται

Μετά τα σαράντα ή πενήντα έτη, τα οστά αρχίζουν να γίνονται πιο εύθραυστα και λεπτά, κάτι που εντείνει τον κίνδυνο καταγμάτων. Πολλοί διαπιστώνουν μικρή μείωση στο ύψος τους, γεγονός που σχετίζεται με την αραίωση των μεσοσπονδυλίων δίσκων. Ταυτόχρονα, οι αρθρώσεις γίνονται λιγότερο ελαστικές, παρουσιάζουν δυσκαμψία ή ακόμα και σημάδια αρθρίτιδας.

• Εντάξτε στη διατροφή τροφές πλούσιες σε ασβέστιο, όπως γαλακτοκομικά, μπρόκολο, αμύγδαλα και φυλλώδη λαχανικά.
• Βεβαιωθείτε πως λαμβάνετε επαρκή ποσότητα βιταμίνης D, καθώς διευκολύνει την απορρόφηση ασβεστίου. Μπορεί να προέλθει από την ηλιακή έκθεση ή από τροφές όπως ο κρόκος αυγού, οι σαρδέλες, ο τόνος και το εμπλουτισμένο γάλα.
• Συζητήστε με τον ιατρό σχετικά με το ενδεχόμενο λήψης επιπρόσθετων συμπληρωμάτων αν παρουσιαστεί ανάγκη.

Ιδιαιτερότητες στην αφόδευση και στην ούρηση

Κατά την πορεία της γήρανσης, ο έλεγχος της κύστης δυσχεραίνεται, με ορισμένους να παρατηρούν μικρή διαρροή ούρων, ειδικά κατά το γέλιο, το βήχα ή το φτέρνισμα. Αυτή η κατάσταση στα άτομα αναπαραγωγικής ηλικίας μπορεί να σχετίζεται με την εμμηνόπαυση στις γυναίκες ή με τη διόγκωση του προστάτη στους άνδρες. Επίσης, μπορεί να παρουσιαστεί δυσκοιλιότητα ή πιο σπάνιες και δύσκολες κενώσεις, κάτι που οφείλεται στη βραδύτερη κινητικότητα του εντέρου, σε χρόνιες παθήσεις ή σε λήψη φαρμακευτικής αγωγής.

• Συμβουλευτείτε γιατρό αν έχετε συχνά την ανάγκη για ούρηση ή αντιμετωπίζετε άλλα προβλήματα σχετικά με το ουροποιητικό σύστημα, καθώς υπάρχουν διαθέσιμες θεραπείες.
• Περιορίστε την κατανάλωση καφεΐνης, αναψυκτικών και όξινων τροφίμων αν επιδεινώνουν τα συμπτώματα.
• Ενισχύστε τους μυς του πυελικού εδάφους με ασκήσεις καταστολής και χαλάρωσης, γνωστές ως ασκήσεις Kegel, για καλύτερο έλεγχο της κύστης.
• Επιλέξτε δίαιτα με αρκετές φυτικές ίνες, πίνετε άφθονο νερό και εντάξτε καθημερινή άσκηση, ώστε να αποφεύγετε τη δυσκοιλιότητα.

Μείωση κινητικότητας και μυϊκής δύναμης

Καθώς τα χρόνια περνούν, παρατηρείται σημαντική μείωση της μυϊκής μάζας, γεγονός που μπορεί να επιφέρει αδυναμία ή και πτώση της αντοχής. Η ελαχιστοποίηση της σωματικής δραστηριότητας ενισχύει αυτή την τάση.

• Επιδοθείτε καθημερινά σε κάποιας μορφής άσκηση, όπως ζωηρό περπάτημα ή ελαφριά βάρη.
• Προτιμήστε άπαχες πρωτεΐνες (ψάρι, πουλερικά), λαχανικά και φρούτα, μειώνοντας την πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών και ζάχαρης.
• Προσαρμόστε το μέγεθος των μερίδων σας, διότι το θερμιδικό σας υπόλοιπο μειώνεται με την ηλικία.

Μεταβολές στη σεξουαλική ζωή

Οι φυσιολογικές αλλαγές του σώματος επηρεάζουν και τον τομέα της σεξουαλικότητας. Στις γυναίκες παρατηρείται μείωση της υγρασίας και της ελαστικότητας του κόλπου, καθώς και μεταβολές στο σχήμα και το μέγεθος των μαστών. Στους άντρες αυξάνει ο κίνδυνος εμφάνισης στυτικής δυσλειτουργίας, που μπορεί να σχετίζεται με τη γενική υγεία ή με φαρμακευτική αγωγή.

• Μιλήστε ανοιχτά με το γιατρό σας για τυχόν δυσκολίες ή απορίες, καθώς υπάρχουν τρόποι να ενισχύσετε τόσο τη φυσική όσο και τη σεξουαλική ευεξία.

Παρότι ο χρόνος δεν αναστρέφεται, με σωστή φροντίδα, ισορροπημένη διατροφή, τακτική δραστηριότητα και επαρκή ξεκούραση, μπορούμε να διατηρήσουμε καλή υγεία και ποιότητα ζωής σε κάθε ηλικία.