Γιατί αποδυναμώνεται το ανοσοποιητικό μας, ακόμη κι αν ζούμε υγιεινά;

Πολλοί παρατηρούν ότι αρρωσταίνουν συχνότερα σε σύγκριση με το παρελθόν – κρυολογήματα, ιογενείς λοιμώξεις και φλεγμονές έχουν γίνει κομμάτι της καθημερινότητας. Αυτό το φαινόμενο αφορά όχι μόνο όσους αμελούν την υγεία τους, αλλά και άτομα που προσέχουν τη διατροφή τους, ασκούνται και κοιμούνται επαρκώς. Για ποιο λόγο, λοιπόν, εξασθενεί το ανοσοποιητικό ακόμη και σε αυτούς;

Τι είναι το ανοσοποιητικό σύστημα στην πραγματικότητα

Η εσωτερική άμυνα του οργανισμού

Το ανοσοποιητικό αποτελείται από ένα πολύπλοκο σύνολο μηχανισμών, που περιλαμβάνει λευκά αιμοσφαίρια, μυελό των οστών, λεμφαδένες, σπλήνα, αλλά και όργανα όπως το δέρμα και το έντερο. Αποστολή του είναι να εντοπίζει και να εξουδετερώνει παθογόνους παράγοντες, όπως ιούς, βακτήρια, μύκητες και καρκινικά κύτταρα.

Το ανοσοποιητικό εξελίσσεται συνεχώς, καταγράφοντας παλαιότερες μολύνσεις και αντιδρώντας ταχύτερα σε επαναλαμβανόμενες απειλές. Ωστόσο, υπάρχουν παράγοντες που δρουν υποσυνείδητα και αποδυναμώνουν αυτήν την αμυντική λειτουργία.

5 λιγότερο γνωστές αιτίες αποδυνάμωσης του ανοσοποιητικού

1. Διαρκής χαμηλού επιπέδου στρες

Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι μόνο ο έντονος ή αιφνίδιος στρες είναι επιβλαβής για την υγεία. Στην πραγματικότητα, ο χρόνιος και αθόρυβος στρες δρα επιβαρυντικά στο ανοσοποιητικό. Αυτός ο στρες μπορεί να εκδηλώνεται ως συνεχής πίεση χρόνου, τάση για τελειομανία ή ακόμη και κοινωνική απομόνωση.

Η κατάσταση αυτή διεγείρει την παραγωγή κορτιζόλης, μιας ορμόνης που καταστέλλει τη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού. Με τα χρόνια, ο οργανισμός γίνεται πιο ευάλωτος σε λοιμώξεις, φλεγμονές και αυτοάνοσα νοσήματα.

2. Έλλειψη επαφής με το φυσικό περιβάλλον

Στη σύγχρονη εποχή κυριαρχεί ένα ιδιαίτερα καθαρό περιβάλλον – αντιβακτηριακά σαπούνια, ισχυρά καθαριστικά, κλειστοί χώροι. Παρ’ όλα αυτά, το ανοσοποιητικό έχει εξελιχθεί μέσα από τη συμβίωση με μικροοργανισμούς. Δυσαρμονία στη φυσική επαφή με μικρόβια του εδάφους, των ζώων και των φυτών συμβάλλει στη μείωση της ικανότητας “εκπαίδευσης” του ανοσοποιητικού.

Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, παιδιά που έχουν μεγαλώσει στην ύπαιθρο ή με κατοικίδια ζώα εμφανίζουν ισχυρότερη άμυνα και λιγότερες αλλεργίες. Για τον ενήλικα πληθυσμό, αυτό μεταφράζεται στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού μέσω περισσότερης επαφής με τη φύση.

3. Μη επαρκής ποιοτικός ύπνος – ο αθόρυβος αντίπαλος

Ακόμη και αν οι ώρες ύπνου φαίνονται επαρκείς, η ποιότητα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Κατά τη διάρκεια του ύπνου παράγονται κυτοκίνες, πρωτεΐνες που βοηθούν στην αντιμετώπιση μολύνσεων και φλεγμονών. Υψηλός κατακερματισμός ή διακοπές στον ύπνο περιορίζουν την παραγωγή τους και αποδυναμώνουν την άμυνα.

Μερικές συνεχόμενες νύχτες ανεπαρκούς ύπνου αυξάνουν τον κίνδυνο προσβολής από ιούς του κρυολογήματος σχεδόν τρεις φορές, σύμφωνα με στοιχεία του εθνικού ινστιτούτου ύπνου.

4. Διαταραχή στη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου

Το 70% περίπου των κυττάρων του ανοσοποιητικού βρίσκεται στο έντερο. Έτσι, η σωστή ισορροπία της μικροβιακής του χλωρίδας επηρεάζει άμεσα την ανοσολογική αντοχή. Ακόμη και αν η διατροφή θεωρείται υγιεινή, περιορισμένη πρόσληψη φυτικών ινών, αυξημένη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφών, στρες ή λήψη αντιβιοτικών ενδέχεται να μειώσουν τα ωφέλιμα βακτήρια.

Η απουσία αυτών των μικροοργανισμών εμποδίζει τον οργανισμό να αντιμετωπίσει σωστά μολύνσεις ή να δημιουργήσει ισχυρούς αμυντικούς μηχανισμούς. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συχνότερες λοιμώξεις, αυτοάνοσες παθήσεις ή ακόμη και συμπτώματα κατάθλιψης.

5. Ελλείψεις σε βασικές βιταμίνες και μέταλλα

Ένα μεγάλο ποσοστό ατόμων παρουσιάζει αφανείς ανεπάρκειες σε βιταμίνες. Οι πιο συνηθισμένες είναι οι εξής:

• Βιταμίνη D – απαραίτητη για την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος

• Ψευδάργυρος – συμβάλλει στη λειτουργία των λευκοκυττάρων κατά των ιών

• Βιταμίνη C – ενισχύει τις φραγμοειδείς λειτουργίες του δέρματος και των βλεννογόνων

• Μαγνήσιο – ρυθμίζει τις φλεγμονώδεις διεργασίες

Οι ανεπάρκειες αυτών των στοιχείων είναι δύσκολο να διαγνωστούν χωρίς σχετικές εξετάσεις, ωστόσο ακόμη και η ελαφρά έλλειψη μειώνει την ανθεκτικότητα του οργανισμού.

Πώς μπορεί να ενισχυθεί φυσικά το ανοσοποιητικό

Σωματική δραστηριότητα με μέτρο

Η μέτρια άσκηση, όπως περπάτημα 30 λεπτών, ποδηλασία ή γιόγκα, συμβάλλει στην τόνωση του ανοσοποιητικού, βελτιώνει την κυκλοφορία της λέμφου και δρα ευεργετικά στην αντιμετώπιση φλεγμονών. Ωστόσο, η υπερβολική ένταση χωρίς επαρκή ξεκούραση ενδέχεται να προκαλέσει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Ισορροπία συναισθημάτων

Η συναισθηματική ισορροπία δεν συνεπάγεται την απουσία θυμού, αλλά την ικανότητα κατανόησης και διαχείρισης συναισθημάτων. Τεχνικές όπως ο διαλογισμός, οι πρακτικές ενσυνειδητότητας και η ουσιαστική επικοινωνία με οικεία πρόσωπα ελαττώνουν το στρες και ενισχύουν τη σύνδεση μεταξύ ψυχολογίας και ανοσοποιητικής λειτουργίας.

Επαφή με το φυσικό περιβάλλον με συνείδηση

Περίπατοι στο δάσος, περπάτημα ξυπόλυτοι στο γρασίδι, κηπουρική ή η φροντίδα των ζώων αποτελούν τρόπους ενίσχυσης της επαφής με τη φυσική μικροχλωρίδα. Αυτού του είδους η δραστηριότητα προάγει υγιείς ανοσολογικές αντιδράσεις.