Γιατί μπορεί να πονά η καρδιά ακόμη κι όταν είναι υγιής – Συναισθηματικός πόνος και η επίδρασή του στο σώμα

Ο πόνος στην καρδιά συχνά συνδέεται με σοβαρές παθήσεις όπως το έμφραγμα, η στηθάγχη ή η υπέρταση. Ωστόσο, δεν προέρχεται κάθε ενόχληση στο στήθος από οργανικό καρδιολογικό πρόβλημα. Αγχωτικές καταστάσεις, έντονη συναισθηματική φόρτιση, άγχος καθώς και καλά κρυμμένες αναμνήσεις είναι δυνατόν να προκαλέσουν σωματικό άλγος που συχνά συγχέεται με καρδιακή προσβολή. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ψυχογενής πόνος, όπου το σώμα ανταποκρίνεται στα συναισθήματα.

Πώς οι ψυχολογικοί παράγοντες επηρεάζουν το σώμα: η σχέση συναισθημάτων και πόνου

Συνεργασία εγκεφάλου και καρδιάς

Ο εγκέφαλος αποτελεί το βασικό κέντρο ελέγχου του οργανισμού. Ο ψυχικός πόνος διεγείρει τα ίδια τμήματα του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται και στον σωματικό πόνο, γεγονός που καταδεικνύει τη στενή σύνδεση μεταξύ ψυχικής κατάστασης και σωματικών αντιδράσεων. Όταν αισθανόμαστε άγχος ή θλίψη, ο εγκέφαλος μεταδίδει μηνύματα στο σώμα: ο καρδιακός ρυθμός αυξάνεται, οι μύες σφίγγονται και η αναπνοή γίνεται βαθύτερη.

Αυτές οι αντιδράσεις αποτελούν μέρος της φυσικής απάντησης στο στρες και, αν παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να οδηγήσουν σε χρόνια προβλήματα υγείας.

Το σύνδρομο της «συντετριμμένης καρδιάς» αποτελεί πραγματική ιατρική οντότητα

Υπάρχει καταγεγραμμένη πάθηση, η οποία είναι γνωστή ως μυοκαρδιοπάθεια Takotsubo ή αλλιώς σύνδρομο συντετριμμένης καρδιάς. Αυτή εμφανίζεται μετά από έντονο ψυχολογικό σοκ, όπως απώλεια αγαπημένου προσώπου, διαζύγιο ή αιφνίδια τραυματική εμπειρία. Τα συμπτώματά της μοιάζουν με εκείνα του εμφράγματος, όπως δύσπνοια, πόνος στο στήθος και αίσθημα αδυναμίας.

Πώς διαφέρει ο συναισθηματικός πόνος της καρδιάς από τον σωματικό;

Συμπτώματα με ομοιότητες αλλά διαφορετική αιτιολογία

Χαρακτηριστικά του σωματικού καρδιακού πόνου:

• Ο πόνος μπορεί να επεκταθεί προς το αριστερό χέρι, τον αυχένα ή τη σιαγόνα.

• Συχνά έχει σφίξιμο ή αίσθηση καύσου και διαρκεί πάνω από 15 λεπτά.

• Εντοπίζεται κυρίως κατά ή μετά από σωματική δραστηριότητα.

Ενδείξεις συναισθηματικού πόνου:

• Εμφανίζεται ξαφνικά με έντονο αίσθημα πόνου και σχετίζεται με ψυχολογικούς παράγοντες.

• Μπορεί να παρουσιαστεί ενώ το άτομο βρίσκεται σε ανάπαυση, συχνά τις βραδινές ώρες.

• Η διάρκειά του είναι σύντομη, ωστόσο μπορεί να επανεμφανίζεται.

Η σημασία της διάκρισης μεταξύ των δυο μορφών πόνου

Αν και ο συναισθηματικός πόνος δεν απειλεί άμεσα τη ζωή, είναι πιθανό με την πάροδο του χρόνου να προκαλέσει διάφορες παθολογικές καταστάσεις, όπως διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, μεταβολές στην αρτηριακή πίεση, αϋπνία και πεπτικά προβλήματα.

Τι πρέπει να κάνετε αν αισθάνεστε πόνο στην καρδιά αλλά ο οργανισμός είναι υγιής;

Πρώτο βήμα: ιατρικός έλεγχος

Σε κάθε περίπτωση, είναι απαραίτητη η επίσκεψη στον ιατρό ώστε να αποκλειστούν σοβαρές παθήσεις. Ηλεκτροκαρδιογράφημα, αιματολογικές εξετάσεις για τον προσδιορισμό τροπονινών και υπερηχοκαρδιογράφημα χρησιμοποιούνται συνήθως για τη διερεύνηση της υγείας της καρδιάς.

Η συναισθηματική υγιεινή ως μέρος της ολιστικής φροντίδας

• Ασκήσεις αναπνοής μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά σε καταστάσεις κρίσης πανικού ή έντονου άγχους.

• Η πρακτική προσεκτικής ενσυνειδητότητας (mindfulness) συμβάλλει στη διαχείριση αρνητικών σκέψεων και μείωση του καρδιακού παλμού.

• Η ψυχοθεραπεία προσφέρει τη δυνατότητα εντοπισμού των βαθύτερων αιτιών του ψυχικού πόνου με την υποστήριξη ειδικού.

• Τακτική σωματική δραστηριότητα ενισχύει το σώμα και συμβάλλει στη μείωση της συγκέντρωσης της κορτιζόλης, ορμόνης που συνδέεται με το στρες.

Η κατανόηση της προσωπικής συναισθηματικής κατάστασης έχει καθοριστική σημασία

Συχνά δεν αντιλαμβανόμαστε το μέγεθος των συναισθημάτων που καταπιέζουμε. Αυτά, αν δεν βρουν διέξοδο, μπορεί να εκφραστούν ως σωματικός πόνος. Η αναγνώριση των συναισθημάτων και η αποδοχή του άγχους ή του θυμού είναι βασικά βήματα για την έναρξη της αποκατάστασης.