Γιατί νιώθετε «μυρμήγκιασμα» στα δάχτυλα όταν έχετε άγχος;

Έχετε νιώσει ποτέ μια αίσθηση «καρφιτσών» ή μυρμηγκιάσματος στα δάχτυλα όταν βιώνετε άγχος; Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν αυτό το σύμπτωμα αιφνιδιαστικά, συχνά συνοδευόμενο από φόβο ή ανησυχία για τη γενικότερη υγεία τους. Η αίσθηση αυτή, αν και παράξενη και ορισμένες φορές τρομακτική, μπορεί να οφείλεται σε διάφορους λόγους, με τη σωματική αντίδραση στο άγχος να αποτελεί συχνή αιτία. Σε αυτό το άρθρο θα αναλυθεί το πώς το άγχος συμβάλλει στην εμφάνιση του μυρμηγκιάσματος στα δάχτυλα, πώς να ξεχωρίσετε τα σχετικά συμπτώματα από άλλες παθήσεις και θα δοθούν πρακτικές συμβουλές αντιμετώπισης.

Τι είναι το αίσθημα «καρφιτσών» ή το μυρμήγκιασμα;

Το μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα, γνωστό και ως παραισθησία, περιγράφεται ως αίσθηση τσιμπήματος, ελαφράς καύσης ή μικρών ηλεκτρικών εκκενώσεων, που συχνά εμφανίζεται σε άκρα, δηλαδή στα χέρια ή τα πόδια. Από ιατρικής άποψης, αυτό συμβαίνει όταν τα νεύρα μεταβιβάζουν λανθασμένα σήματα προς τον εγκέφαλο. Συνήθως η παροδική παραισθησία δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας και υποχωρεί μόνη της, ωστόσο μερικές φορές μπορεί να αποτελεί σημάδι χρόνιων ή σοβαρότερων διαταραχών.

Πώς το άγχος προκαλεί μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα;

Επίδραση του στρες στο νευρικό σύστημα

Το άγχος και το ψυχολογικό στρες ενεργοποιούν την αντίδραση «μάχης ή φυγής» στον οργανισμό. Αυτός ο μηχανισμός απελευθερώνει ορμόνες όπως αδρεναλίνη και κορτιζόλη, προετοιμάζοντας το σώμα για δράση. Ταυτόχρονα, αυξάνονται οι παλμοί της καρδιάς, η αναπνοή γίνεται εντονότερη, ανεβαίνει η αρτηριακή πίεση και το αίμα κατευθύνεται κυρίως προς ζωτικά όργανα και μυϊκές ομάδες. Έτσι, ενδέχεται να μειωθεί προσωρινά η κυκλοφορία του αίματος σε πιο απομακρυσμένα σημεία, όπως τα δάχτυλα ή τα πόδια, προκαλώντας έλλειψη οξυγόνου ή θρεπτικών ουσιών στην περιοχή.

Επιπλέον, η ένταση του στρες καθιστά το νευρικό σύστημα περισσότερο ευαίσθητο, σημαίνοντας ότι οι απολήξεις των νεύρων μπορεί να αντιδρούν υπερβολικά ακόμη και σε συνηθισμένα ερεθίσματα. Αυτή η υπερευαισθησία αποτελεί μια συχνή αιτία του αισθήματος μυρμηγκιάσματος ή τσιμπήματος.

Αναπνευστικές αλλαγές και υπεραερισμός λόγω άγχους

Κατά τη διάρκεια κρίσεων άγχους πολλοί άνθρωποι αρχίζουν να αναπνέουν ρηχά ή πολύ γρήγορα, κάτι που ονομάζεται υπεραερισμός. Αυτή η κατάσταση οδηγεί σε μείωση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίμα, προκαλώντας ζαλάδα, αίσθηση μούδιασματος ή μυρμηγκιάσμα, που συνήθως εντοπίζεται στο πρόσωπο, στα χέρια και ιδίως στα δάχτυλα. Τα συμπτώματα γίνονται συχνά εντονότερα όταν το άτομο ανησυχεί περαιτέρω λόγω των σωματικών αισθήσεων.

Μυϊκή τάση και πίεση στα νεύρα

Έντονο άγχος συχνά συνοδεύεται από μυϊκές συσπάσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως οι ώμοι, ο λαιμός και τα χέρια. Η έντονη τάση των μυών μπορεί να συμπιέσει τα περιφερειακά νεύρα που διατρέχουν αυτές τις περιοχές και μεταφέρουν σήματα προς τα δάχτυλα. Αποτέλεσμα είναι η παροδική πίεση των νεύρων και η εμφάνιση συμπτωμάτων όπως το μυρμήγκιασμα ή το μούδιασμα.

Είναι επικίνδυνο το μυρμήγκιασμα από το άγχος;

Όσοι αισθάνονται για πρώτη φορά μυρμήγκιασμα εξαιτίας του άγχους συχνά προβληματίζονται αν αυτό σχετίζεται με κάποια σοβαρή πάθηση. Τυπικά, το παροδικό μυρμήγκιασμα που εμφανίζεται και στις δύο πλευρές των χεριών κατά τη διάρκεια έντονου στρες και υποχωρεί με την ηρεμία, δεν αποτελεί απειλή. Πρόκειται για μια φυσιολογική και προσωρινή αντίδραση του σώματος σε αυξημένη δραστηριότητα του νευρικού συστήματος.

Αν όμως τα συμπτώματα δεν υποχωρούν, επιδεινώνονται, εκδηλώνονται μόνο στη μία πλευρά του σώματος ή συνοδεύονται από αδυναμία ή διαταραχές συντονισμού, τότε απαιτείται έλεγχος από γιατρό. Αυτές οι εκδηλώσεις θα μπορούσαν να υποδηλώνουν νευρολογικές παθήσεις, ανεπάρκεια βιταμινών ή ακόμη και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Πώς διακρίνουμε το μυρμήγκιασμα από το άγχος από άλλες παθολογίες;

• Παραισθησία λόγω άγχους εμφανίζεται συνήθως σε περιόδους έντονου στρες ή κατά τη διάρκεια κρίσης πανικού.
• Τα συμπτώματα είτε περνούν είτε βελτιώνονται όταν το άτομο ηρεμήσει, ρυθμίσει την αναπνοή του ή απομακρύνει τη σκέψη από πηγές άγχους.
• Το μυρμήγκιασμα εντοπίζεται συχνότερα και στα δύο χέρια ή και στις δύο πλευρές των δακτύλων, παρά μόνο στη μία πλευρά του σώματος.
• Δεν συνοδεύεται από άλλα νευρολογικά συμπτώματα, όπως αδυναμία, προβλήματα όρασης ή ζάλη.

Αντίθετα, το μυρμήγκιασμα που σχετίζεται με ιατρικές καταστάσεις όπως διαβητική νευροπάθεια, τραυματισμούς στον νωτιαίο μυελό, λοιμώξεις ή ανεπάρκεια βιταμίνης Β12, είναι συνήθως μόνιμο, ενισχύεται με την πάροδο του χρόνου και συνοδεύεται από επιπρόσθετες διαταραχές αίσθησης ή κίνησης.

Τι να κάνετε εάν το μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα οφείλεται στο άγχος;

Εστίαση στην παρατήρηση του σώματος

Αν παρατηρήσετε ότι το μυρμήγκιασμα εμφανίζεται σε περιόδους έντονου άγχους, το πρώτο βήμα είναι η προσπάθεια ηρεμίας. Απλές ασκήσεις αναπνοής μπορούν να διακόψουν τη σωματική αντίδραση στο στρες και να βοηθήσουν το σώμα να επανέλθει σταδιακά στην κανονική του λειτουργία.

Ασκήσεις αναπνοής

• Εισπνεύστε αργά από τη μύτη μετρώντας μέχρι το τέσσερα.
• Κρατήστε την αναπνοή σας για δύο δευτερόλεπτα.
• Εκπνεύστε αργά από το στόμα μετρώντας μέχρι το έξι.
• Επαναλάβετε την άσκηση μερικές φορές, έως ότου νιώσετε χαλάρωση.

Κίνηση και διατάσεις

Ήπια άσκηση, διατάσεις ή ακόμη και ένας σύντομος περίπατος βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος και χαλαρώνουν τους μυς, διευκολύνοντας έτσι την υποχώρηση της παραισθησίας.

Τεχνικές διαχείρισης σκέψης

• Υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι το μυρμήγκιασμα λόγω άγχους είναι προσωρινό και δεν εγκυμονεί κινδύνους.
• Αποφύγετε να μεγαλοποιείτε στο νου σας το ενδεχόμενο σοβαρής ασθένειας.
• Στρέψτε την προσοχή σας αλλού, επιλέγοντας δραστηριότητες που σας ευχαριστούν ή σας χαλαρώνουν.

Μύθοι και αλήθειες για το μυρμήγκιασμα από το άγχος

• Μύθος: Το μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα δείχνει πάντα νευρολογική ασθένεια. Αλήθεια: Συχνά το συναίσθημα αυτό εμφανίζεται κατά τη διάρκεια άγχους ή στρες και είναι παροδικό.
• Μύθος: Αν εμφανιστεί μια φορά παραισθησία, αργότερα θα εξελιχθεί σε χρόνια νόσο. Αλήθεια: Οι παροδικές παραισθησίες συνήθως υποχωρούν χωρίς μακροπρόθεσμες συνέπειες.

Πότε χρειάζεται να συμβουλευτείτε γιατρό;

• Όταν το μυρμήγκιασμα δεν σταματά ή επαναλαμβάνεται συχνά, ανεξάρτητα από το επίπεδο άγχους.
• Εάν εμφανιστούν επιπλέον συμπτώματα όπως αδυναμία, αστάθεια, δυσκολία στην ομιλία ή αλλαγές στην όραση.
• Όταν το μυρμήγκιασμα εκδηλώνεται μόνο στη μία πλευρά του σώματος.
• Σε περιπτώσεις προηγούμενων τραυματισμών κεφαλής ή σπονδυλικής στήλης ή εάν πάσχετε από χρόνια νοσήματα όπως ο διαβήτης.

Συμπέρασμα

Η αίσθηση μυρμηγκιάσματος στα δάχτυλα λόγω άγχους συνδέεται ως επί το πλείστον με φυσιολογικές αντιδράσεις του οργανισμού στο στρες και σπάνια αποτελεί απειλή για την υγεία. Κατανοώντας τον συσχετισμό αυτό, μπορείτε να ηρεμήσετε τον εαυτό σας και να εφαρμόσετε εύκολες μεθόδους αυτοβοήθειας. Ωστόσο, είναι σημαντικό να θυμάστε πως κάθε ασυνήθιστο ή παρατεταμένο νευρολογικό σύμπτωμα απαιτεί αξιολόγηση από ιατρικό ειδικό.