Γιατί νιώθετε συνεχώς ένα σφίξιμο στον λαιμό; Δεν ευθύνονται πάντα το άγχος ή η ένταση

Το αίσθημα ότι υπάρχει κάτι σφηνωμένο στον λαιμό, ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κανένα φυσικό εμπόδιο, αποτελεί εμπειρία για πολλούς ανθρώπους. Συχνά πρόκειται για προσωρινό φαινόμενο που σχετίζεται με συναισθηματικές αντιδράσεις, όμως όταν το αίσθημα επιμένει ή εμφανίζεται επανειλημμένα, χρειάζεται διερεύνηση πιθανών υποκείμενων αιτιών. Ο «κόμπος στον λαιμό» (επιστημονικά globus pharyngeus) είναι ένα σύνηθες σύμπτωμα, ωστόσο η σύνθετη φύση του συχνά παραβλέπεται. Η αιτία του δεν περιορίζεται στην ψυχολογική πίεση, αλλά μπορεί να σχετίζεται εξίσου με προβλήματα στο στομάχι, τους μυς, το νευρικό σύστημα ή ακόμη και τις λειτουργίες της γνάθου.

Τι είναι το αίσθημα κόμπου στον λαιμό και πώς εκδηλώνεται

Συμπτώματα με ασαφή χαρακτηριστικά

Οι περισσότεροι περιγράφουν την αίσθηση ως εξής:

• Αντίληψη σαν σφαιρίδιο ή πίεση στον λαιμό
• Δυσκολία στην κατάποση, χωρίς πόνο στη διαδικασία
• Η ενόχληση δεν έχει σχέση με το φαγητό
• Το αίσθημα δεν υποχωρεί ακόμα και μετά από λήψη τροφής ή νερού

Η ενόχληση μπορεί να επιδεινώνεται προς το τέλος της ημέρας, ιδιαίτερα όταν το σώμα είναι κουρασμένο ή υπάρχουν έντονα συναισθηματικά φορτία.

Κύριες αιτίες του αισθήματος κόμπου στον λαιμό

1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ)

Στις πιο συχνές αιτίες ανήκει η επαναφορά γαστρικού οξέος στον οισοφάγο. Ακόμη και αν δεν υπάρχει το τυπικό κάψιμο (καούρα), η παλινδρόμηση μπορεί να:

• Ερεθίζει τους ιστούς του λαιμού
• Προκαλεί μυϊκούς σπασμούς γύρω από τον οισοφάγο
• Δημιουργεί αίσθηση καψίματος ή πίεσης

Η ΓΟΠ εμφανίζεται συχνά:

• Μετά το φαγητό, ιδιαίτερα όταν κάποιος ξαπλώνει
• Με την κατανάλωση καφέ, αλκοόλ ή σοκολάτας
• Όταν συνυπάρχει διαφραγματοκήλη

2. Συναισθηματική ένταση και άγχος

Όταν υπάρχει άγχος συμβαίνουν τα εξής:

• Οι μύες του λαιμού, του αυχένα και της γνάθου συσπώνται
• Η αναπνοή γίνεται πιο ρηχή
• Το νευρικό σύστημα ενεργοποιείται σε κατάσταση επαγρύπνησης

Αυτό οδηγεί σε ακούσια σύσπαση των μυών του λαιμού. Ακόμη και χωρίς συνειδητή αίσθηση άγχους, το υποσυνείδητο στρες ενδέχεται να προκαλέσει το συγκεκριμένο σωματικό σύμπτωμα.

3. Δυσλειτουργία συντονισμού των μυών κατάποσης

• Οι μύες που προωθούν την τροφή από το στόμα στον οισοφάγο ενδέχεται να μη λειτουργούν αρμονικά
• Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα νευρολογική διαταραχή, συχνά συνδέεται με στάση σώματος, προβλήματα στη γνάθο ή ακόμη και στην αναπνοή
• Ενδέχεται να υπάρχει αίσθηση πίεσης στον λαιμό, σαν κάτι να εμποδίζει τη δίοδο

4. Διογκωμένοι λεμφαδένες ή όζοι θυρεοειδούς

• Μικρές αλλοιώσεις στους λεμφαδένες μπορεί να μην προκαλούν πόνο, ωστόσο οδηγούν σε αίσθημα ενόχλησης
• Η διόγκωση ή οι όζοι του θυρεοειδούς ενδεχομένως να πιέζουν τον οισοφάγο ή την τραχεία, δημιουργώντας αίσθημα κόμπου
• Τα συμπτώματα αυτά είναι πιο συχνά σε άτομα με υποθυρεοειδισμό ή νόσο Hashimoto

5. Δυσλειτουργία στη γνάθο ή στον αυχενικό τομέα

• Διαταραχές στην κροταφογναθική άρθρωση προκαλούν ένταση στη γνάθο
• Η μυϊκή ανισορροπία επηρεάζει επιπρόσθετα τους μύες του λαιμού και του αυχένα
• Ενδέχεται να προκύπτει αίσθηση πίεσης ή τεντώματος στον λαιμό χωρίς εμφανή αιτία

Τι μπορείτε να κάνετε για ανακούφιση

1. Ασκήσεις αναπνοής

• Η αναπνοή με το διάφραγμα συμβάλλει στη μείωση της έντασης των μυών του λαιμού
• Τακτικές βαθειές εισπνοές από τη μύτη και εκπνοές από το στόμα βοηθούν στη ρύθμιση του νευρικού συστήματος σε κατάσταση χαλάρωσης

2. Διατροφικές παρεμβάσεις

• Αποφύγετε τρόφιμα και ποτά που προκαλούν οξύτητα, όπως καφές, αλκοόλ, ντομάτες ή εσπεριδοειδή
• Μην καταναλώνετε φαγητό αργά το βράδυ
• Προτιμήστε τροφές με αλκαλικό pH, όπως πράσινα λαχανικά, βρώμη και αμύγδαλα

3. Διατάσεις και αυτομασάζ στους μυς του λαιμού

• Ήπια διατάσεις στον αυχένα και ασκήσεις χαλάρωσης της γνάθου συμβάλλουν στην ανακούφιση
• Μασάζ με τα δάχτυλα γύρω από το πηγούνι και την ινιακή χώρα μπορεί να βοηθήσει
• Η φυσικοθεραπεία εφαρμόζει τεχνικές που επιδιώκουν την αποκατάσταση της μυϊκής ισορροπίας

4. Εκτίμηση του επιπέδου στρες

• Καταγράψτε σε ημερολόγιο πότε νιώθετε τον κόμπο και ποια είναι τα κυρίαρχα συναισθήματα εκείνη τη στιγμή
• Δοκιμάστε τεχνικές όπως ο διαλογισμός και η εξάσκηση στην ενσυνειδητότητα
• Εξετάστε το ενδεχόμενο ψυχοθεραπείας αν το σύμπτωμα σχετίζεται με ανείπωτα συναισθήματα