Γιατί πονάνε οι φωνητικές χορδές μετά από πολύωρη συζήτηση;

Μετά από μια μακρά δημόσια ομιλία, διάλεξη ή συζήτηση, πολλοί άνθρωποι παρατηρούν ότι η φωνή τους γίνεται βραχνή, εμφανίζεται ευαισθησία ή πόνος στις φωνητικές χορδές και η περιοχή του λαιμού φαίνεται ερεθισμένη. Αυτή η εμπειρία είναι συνηθισμένη σε επαγγελματίες όπως εκπαιδευτικούς και τραγουδιστές. Γιατί, όμως, μετά από έντονη και παρατεταμένη ομιλία παρουσιάζονται ενοχλήσεις ή πόνος στον λαιμό; Η κατανόηση του μηχανισμού πίσω από αυτό είναι απαραίτητη, τόσο για την αποτροπή δυσάρεστων συμπτωμάτων, όσο και για τη διατήρηση της υγείας της φωνής στην καθημερινότητα.

Πώς λειτουργούν οι φωνητικές χορδές

Οι φωνητικές χορδές αποτελούνται από δύο μικρούς λωρίδες μυϊκού και βλεννώδους ιστού που βρίσκονται μέσα στον λάρυγγα. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας, αυτές πλησιάζουν η μία την άλλη και δονούνται, επιτρέποντας στον αέρα από τους πνεύμονες να περνά ανάμεσά τους. Αυτή η δόνηση παράγει ήχο, ο οποίος ενισχύεται στη στοματική κοιλότητα, τον φάρυγγα και τα ιγμόρεια. Η ομαλή λειτουργία τους εξαρτάται από παράγοντες όπως το άκουσμα της φωνής, η ένταση και ο έλεγχος της αναπνοής.

Φυσιολογική κόπωση των φωνητικών χορδών

Όπως συμβαίνει με κάθε μυϊκή ομάδα, οι φωνητικές χορδές κουράζονται όταν εργάζονται διαρκώς. Όταν κάποιος μιλά δυνατά ή με πίεση για πολλή ώρα, οι φωνητικές χορδές καταπονούνται λόγω των συνεχών ταλαντώσεων και των πολύπλοκων κινήσεων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα εξής:

• Βραχνάδα
• Αίσθηση ξηρότητας στον λαιμό
• Ήπιος, ενοχλητικός ή και οξύς πόνος
• Αίσθημα κόπωσης ακόμη και μετά από σύντομη ομιλία αργότερα

Ποιες είναι οι αιτίες πόνου στις φωνητικές χορδές μετά την ομιλία

Υπέρχρηση της φωνής

Σημαντική αιτία αποτελεί η υπερβολική καταπόνηση των φωνητικών χορδών. Αυτό συμβαίνει όταν οι φωνητικές χορδές χρησιμοποιούνται πέραν του συνηθισμένου, δηλαδή όταν κάποιος μιλά επί μακρόν, δυνατά, σε υψηλό τόνο ή σε θορυβώδες περιβάλλον, αναγκάζοντας τις χορδές να λειτουργούν εντονότερα. Κάθε φορά που οι χορδές συγκρούονται, προκύπτουν μικροτραυματισμοί, ειδικά όταν ασκείται υπερβολική δύναμη ή υπάρχει μη σωστή τεχνική αναπνοής.

Λανθασμένη τεχνική αναπνοής

Όταν κατά τη διάρκεια της ομιλίας η αναπνοή είναι ρηχή, θωρακική ή, ακόμη χειρότερα, όταν γίνεται κράτημα της αναπνοής, η ποσότητα του αέρα που φτάνει στις φωνητικές χορδές είναι ανεπαρκής. Αυτό τις αναγκάζει να λειτουργούν εντατικότερα για να παραχθεί ο ήχος, οδηγώντας σε ταχύτερη κόπωση και πόνο. Οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία του φυσικού και βαθύ διαφραγματικού αναπνευστικού ρυθμού για την αποτροπή της φωνητικής καταπόνησης.

Παράγοντες περιβάλλοντος και τρόπος ζωής

Η διαρκής ομιλία σε θορυβώδες, ξηρό ή ψυχρό περιβάλλον αυξάνει το έργο των φωνητικών χορδών. Επιπλέον, η συχνή κατανάλωση ροφημάτων με καφεΐνη ή αλκοόλ, το κάπνισμα και η ανεπαρκής πρόσληψη υγρών προκαλούν ξηρότητα στη βλεννογόνο του λαιμού. Αυτό καθιστά τις φωνητικές χορδές πιο ευάλωτες σε μικροτραυματισμούς και φέρνει ταχύτερη κόπωση.

Συναισθηματική ένταση και στρες

Το στρες και η ψυχολογική πίεση οδηγούν σε ακούσια σύσπαση των μυών του λαιμού, των ώμων, της γνάθου και της γλώσσας. Έτσι, προστίθεται επιπλέον επιβάρυνση στις φωνητικές χορδές, γεγονός που ενδέχεται να προκαλέσει πόνο ή βραχνάδα μετά από παρατεταμένη ομιλία. Έχει διαπιστωθεί ότι το άγχος και ο φόβος της δημόσιας ομιλίας επηρεάζουν άμεσα τόσο την ποιότητα όσο και την αντοχή της φωνής.

Είναι επικίνδυνος ο πόνος στις φωνητικές χορδές μετά από συζήτηση

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η παροδική δυσκολία, η ένταση ή ο πόνος στη φωνή δεν είναι ανησυχητικά και συνήθως υποχωρούν με ξεκούραση. Ωστόσο, αν ο πόνος παραμείνει για πάνω από επτά ημέρες, αν εμφανιστεί έντονη βραχνάδα, ασθενής φωνή ή τα συμπτώματα επαναλαμβάνονται συχνά, είναι σημαντικό να ζητήσετε συμβουλή από ωτορινολαρυγγολόγο. Η επίμονη, αθεράπευτη υπερχρήση των φωνητικών χορδών μπορεί να οδηγήσει σε:

• Φλεγμονή των φωνητικών χορδών (λαρυγγίτιδα)
• Εμφάνιση οζιδίων ή πολύποδων
• Μόνιμες ή μακροχρόνιες αλλαγές στη φωνή

Πώς να προστατέψετε τις φωνητικές χορδές και τι να κάνετε όταν εμφανίζεται πόνος

Βασικές αρχές φωνητικής υγιεινής και πρόληψης

• Καταναλώστε άφθονο νερό για να διατηρείτε τους βλεννογόνους του λαιμού ενυδατωμένους
• Όποτε είναι εφικτό, χρησιμοποιήστε πιο χαμηλή ένταση ή απαλή φωνή
• Αποφύγετε την παρατεταμένη ομιλία σε θορυβώδες περιβάλλον – μην προσπαθείτε να υπερκαλύπτετε θορύβους φωνάζοντας
• Κάντε συχνά διαλείμματα κατά τη διάρκεια παρατεταμένης συνομιλίας – ακόμα και λίγα λεπτά σιωπής μειώνουν την κόπωση
• Αποφύγετε το κάπνισμα και ερεθιστικούς παράγοντες, όπως σκόνη, πολύ ψυχρό ή ξηρό αέρα και έντονες οσμές
• Επιλέξτε τεχνικές αναπνοής με τη χρήση διαφράγματος, ώστε η ροή του αέρα να κατανέμεται ομοιόμορφα και να περιορίζεται η πίεση στις φωνητικές χορδές
• Προτιμήστε τρόπους επικοινωνίας που δεν απαιτούν φωνητικές εξάρσεις – προσπαθήστε να μην ταλαιπωρείτε τη φωνή σας

Ενέργειες σε περίπτωση πόνου

Αν μετά από μακρόχρονη ομιλία παρατηρήσετε πόνο ή βραχνάδα στις φωνητικές χορδές, καλό είναι να μειώσετε ή και να διακόψετε την ομιλία για μερικές ώρες. Μην προσπαθείτε να μιλήσετε ψιθυριστά, επειδή έτσι ενδέχεται να προκληθεί περαιτέρω ερεθισμός. Συνίστανται συνθήκες με υγρασία στον αέρα, επαρκής πρόσληψη υγρών, ενώ σε έντονα συμπτώματα είναι ωφέλιμη η χρήση υγραντήρα στο σπίτι ή ήπιων φυτικών παστίλιων χωρίς αλκοόλ, μενθόλη ή ισχυρά ερεθιστικά συστατικά.

Απλές ασκήσεις ενδυνάμωσης και χαλάρωσης της φωνής

Διάφορες μορφές ασκήσεων φωνής, όταν επαναλαμβάνονται καθημερινά, συμβάλλουν στην αύξηση της αντοχής των φωνητικών χορδών και στη μείωση του κινδύνου πόνου. Τέτοιες ασκήσεις περιλαμβάνουν:

• Ελαφριές φωνητικές ασκήσεις – όπως η μονότονη δόνηση του ήχου “μμμμμ” με κλειστά χείλη
• Ασκήσεις διαφραγματικής αναπνοής, φουσκώνοντας ελαφρά την κοιλιά κατά την εισπνοή και αφήνοντας τον αέρα σταδιακά
• Διατάσεις χαλάρωσης του λαιμού και της αυχενικής περιοχής

Αυτές οι τεχνικές δεν γυμνάζουν μόνο τους μύες, αλλά βοηθούν στη σωστή χρήση της φωνής, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για όσους η εργασία τους περιλαμβάνει δημόσια ομιλία.

Συχνές παρανοήσεις για τις φωνητικές χορδές

• Ο ψίθυρος θεωρείται συχνά ως ο ασφαλέστερος τρόπος ξεκούρασης της φωνής, όμως κατά την ψιθυριστή ομιλία οι φωνητικές χορδές συγκρούονται ισχυρότερα και αυτή η μέθοδος μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα
• Η κατανάλωση πολύ ζεστού ή πολύ κρύου ροφήματος δεν ανακουφίζει τον πόνο στη φωνή – η καλύτερη επιλογή είναι ουδέτερης, χλιαρής θερμοκρασίας ποτά, αφού τα ακραία θερμικά ερεθίσματα οδηγούν σε επιπλέον ερεθισμό
• Η έντονη γεύση σε εμπορικές παστίλιες δεν θεραπεύει τις φωνητικές χορδές. Οι περισσότερες προσφέρουν μόνο προσωρινή αίσθηση ανακούφισης χωρίς θεραπευτική δράση. Για φυσική ανακούφιση συστήνεται μέλι, εφόσον δεν υπάρχει αλλεργία

Συμπέρασμα

Η ενόχληση ή ο πόνος στις φωνητικές χορδές έπειτα από εκτεταμένη ομιλία συνδέεται κυρίως με μυϊκή και βλεννώδη κόπωση, αλλά και υπερβολική καταπόνηση. Εντοπίζοντας τις βασικές αιτίες και υιοθετώντας σωστές πρακτικές φωνητικής υγιεινής, είναι εφικτό να αποφευχθούν ενοχλητικά συμπτώματα ή και χρόνιες επιπλοκές. Σε περίπτωση που η φωνή δεν επανέρχεται σε λίγες ημέρες ή ο πόνος είναι έντονος, συνίσταται η συμβουλή γιατρού, ώστε να διατηρηθεί η φωνή σας υγιής και δυνατή.