Γιατί συχνά νιώθετε τάση στους τένοντες – Είναι αυτό μήνυμα του σώματος για το άγχος;

Έχετε παρατηρήσει συχνά, μετά από σωματική δραστηριότητα, πολύωρη εργασία ή ακόμη και χωρίς εμφανή λόγο, να νιώθετε ένα «τράβηγμα» στους τένοντες; Αυτό το αίσθημα και η σχετική ενόχληση προκαλούν ανησυχία σε αρκετούς. Σε κάποιους δημιουργείται ανησυχία για τη σωματική τους κατάσταση, ενώ άλλοι αναρωτιούνται αν πρόκειται για ψυχολογικά μηνύματα ή σημάδια άγχους που δεν έχoυν αναγνωρίσει. Το παρόν άρθρο αναλύει σε βάθος τις αιτίες που οδηγούν σε αυτά τα συμπτώματα, εξετάζει τους λόγους εμφάνισής τους και διερευνά κατά πόσο ο ψυχισμός επιδρά στην ευαισθησία των τενόντων.

Τι είναι οι τένοντες και γιατί παρουσιάζουν «τράβηγμα»;

Οι τένοντες αποτελούνται από ισχυρές ίνες συνδετικού ιστού και ενώνουν τους μύες με τα οστά. Συμβάλλουν στην ομαλή εκτέλεση των κινήσεων και προστατεύουν μύες και αρθρώσεις από τραυματισμούς. Η αίσθηση του «τραβήγματος» στους τένοντες είναι υποκειμενική∙ για κάποιους είναι μια ελαφριά ενόχληση, ενώ για άλλους μπορεί να δυσκολεύει την καθημερινότητα ή τη σωματική άσκηση.

Πώς προκύπτει το αίσθημα τεντώματος στους τένοντες

Σε σωματικό επίπεδο, η αιτία αυτής της δυσφορίας σχετίζεται συνήθως με:

• υπερβολική καταπόνηση ή κόπωση (μεγάλη ένταση χωρίς προθέρμανση),
• μικροτραυματισμούς ή ύπαρξη φλεγμονής,
• ανεπαρκή ελαστικότητα στους συνδέσμους,
• συσσώρευση έντασης λόγω κακής στάσης σώματος ή επαναλαμβανόμενης εργασίας.

Παράδειγμα αποτελεί η πολύωρη εργασία στον υπολογιστή με αμετάβλητη θέση των χεριών, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε τράβηγμα στους τένοντες του καρπού ή των δακτύλων. Ακόμη, η σωματική άσκηση χωρίς προθέρμανση προκαλεί συνήθως δυσφορία σε τένοντες γάμπας, αστραγάλου ή γόνατος. Πολλές φορές, όμως, οι άνθρωποι δεν έχουν σαφές ιστορικό τραυματισμού και το αίσθημα τεντώματος εμφανίζεται φαινομενικά χωρίς προφανή αίτια.

Ψυχολογικό στρες και αίσθηση στους τένοντες – υπάρχει σχέση;

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον γύρω από την αλληλεπίδραση συναισθηματικής κατάστασης και σωματικών αισθήσεων, ειδικά όταν δεν ανιχνεύονται οργανικά αίτια. Είναι δυνατόν η συνεχής αίσθηση «τραβήγματος» στους τένοντες να συνδέεται με άγχος, πίεση ή υπερκόπωση;

Επιστημονικές παρατηρήσεις για τη σύνδεση σώματος και συναισθημάτων

Παρόλο που η άμεση συσχέτιση ανάμεσα στην αντίληψη «τραβήγματος» των τενόντων και συναισθηματικών παραγόντων δεν έχει ερευνηθεί εκτενώς, ορισμένες ιατρικές και ψυχολογικές μελέτες υποστηρίζουν τον παρακάτω συσχετισμό:

• Η λήψη φαρμάκων που χορηγούνται για άγχος συχνά ανακουφίζει όχι μόνο ψυχικούς αλλά και σωματικούς ενοχλητικούς συμπτώματα, μεταξύ των οποίων εντάσεις σε μύες και τένοντες.
• Η μυϊκή ένταση σχετιζόμενη με το άγχος οφείλεται στην ενεργοποίηση του αυτόνομου νευρικού συστήματος, κατά την οποία το σώμα προετοιμάζεται για δράση και σημειώνεται σύσπαση μυών και τενόντων.
• Το χρόνιο ψυχολογικό στρες, κυρίως όταν τα συναισθήματα δεν εκδηλώνονται, εκφράζεται συχνά με σωματικά συμπτώματα όπως πονοκεφάλους ή αισθήματα τεντώματος στη ράχη και τα άκρα.

Πότε να θεωρηθεί πιθανή η ψυχολογική αιτία;

Αν παρατηρείτε ότι:

• οι τένοντες εμφανίζουν τράβηγμα έπειτα από μέρες με έντονη πίεση,
• τα συμπτώματα επιδεινώνονται σε περιόδους άγχους ή στρες,
• δεν σχετίζονται με τραυματισμό ή έντονη σωματική καταπόνηση,
• οι ιατρικοί έλεγχοι είναι φυσιολογικοί,

τότε μπορεί να υπάρχει σύνδεση ανάμεσα σε συναισθηματική φόρτιση και σήματα από το σώμα. Ωστόσο, δεν πρέπει να παραμελούνται άλλα πιθανά οργανικά προβλήματα υγείας.

Αίσθηση «τραβήγματος» στους τένοντες – ιατρική προσέγγιση

Συχνότερες οργανικές αιτίες

• Οι τραυματισμοί από υπερκόπωση (τενοντίτιδες) εμφανίζονται συχνά σε όσους αθλούνται ή ασχολούνται με χειρωνακτική εργασία.
• Η παρατεταμένη κόπωση προκύπτει από επαναλαμβανόμενες κινήσεις χωρίς διαλείμματα ή διατάσεις.
• Αλλαγές στον μεταβολισμό του κολλαγόνου λόγω ηλικίας μειώνουν την ελαστικότητα των τενόντων.
• Χρόνια νοσήματα, όπως διαβήτης και ρευματικές παθήσεις, μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά τους τένοντες.

Σημειώνεται ότι η εμφάνιση σοβαρού πόνου, οιδήματος, περιορισμού κινήσεων ή πυρετού απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.

Τι ισχύει και τι όχι σύμφωνα με τη γνώμη του κόσμου

• Η έλλειψη αλάτων ή καλίου προκαλεί συνήθως μυϊκούς σπασμούς παρά αίσθημα τεντώματος στους τένοντες.
• Τα συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται εάν επιμένουν για αρκετές εβδομάδες, γιατί η αργοπορία στη διαχείριση μιας φλεγμονής αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών.
• Το μασάζ προσφέρει χαλάρωση, ωστόσο είναι απαραίτητα και η άσκηση, οι διατάσεις και η φροντίδα της ψυχικής υγείας.

Πώς μπορείτε να χαλαρώσετε και να μειώσετε το αίσθημα τεντώματος;

Σωματικές πρακτικές

• Τακτική άσκηση, είτε με διατάσεις είτε με αερόβια προγράμματα όπως περπάτημα, κολύμβηση ή ήπιο τρέξιμο.
• Υιοθέτηση σωστής εργονομίας, με τακτικά μικρά διαλείμματα και αλλαγές στάσης, ειδικά σε καθιστική εργασία.
• Επαρκής προθέρμανση πριν από την έναρξη σωματικής δραστηριότητας, μειώνει τον κίνδυνο τραυματισμών και αίσθημα σύσπασης στους τένοντες.

Ψυχική ισορροπία και μείωση άγχους

• Ασκήσεις βαθιάς αναπνοής, διαλογισμός και τεχνικές συνειδητότητας βοηθούν στη μείωση της γενικής τάσης του οργανισμού.
• Ρύθμιση προγράμματος ύπνου και ισορροπημένη εναλλαγή εργασίας–ξεκούρασης περιορίζουν τη σωματική επίδραση του άγχους.
• Προσαρμογές στο χώρο εργασίας, όπως η κατάλληλη ρύθμιση του ύψους πληκτρολογίου ή καρέκλας, ανακουφίζουν ιδιαίτερα αν παρατηρείται τράβηγμα στους τένοντες των χεριών.

Πότε να συμβουλευτείτε ιατρό;

Δεν πρέπει να υποτιμάτε τα συμπτώματά σας. Αν το αίσθημα τεντώματος στους τένοντες παρεμποδίζει τη ρουτίνα σας, συνοδεύεται από έντονο πόνο ή παρατηρείτε πρήξιμο, είναι καλό να απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό ή φυσικοθεραπευτή. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται αν πάσχετε από χρόνια νοσήματα ή λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή που μπορεί να επηρεάζει το συνδετικό ιστό.

Συμπέρασμα: ποια είναι τα συνήθη αίτια του τεντώματος των τενόντων;

Συνήθως η αίσθηση τραβήγματος στους τένοντες σχετίζεται με υπερβολική φόρτιση, λανθασμένη σωματική δραστηριότητα ή πολύωρη ακινησία. Ωστόσο, παράγοντες όπως το άγχος, η ψυχολογική πίεση και η υπερκόπωση συμβάλλουν σημαντικά στην εμφάνιση της τάσης αυτής. Αν και οι συναισθηματικές αιτίες δεν αποτελούν τη μοναδική πηγή αυτών των συμπτωμάτων, η επίδρασή τους είναι τεκμηριωμένη. Για τη μείωση της ενόχλησης, είναι σημαντικό τόσο να φροντίζετε τη σωματική σας ευεξία, όσο και τη συναισθηματική ισορροπία. Έτσι διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία όχι μόνο των τενόντων, αλλά συνολικά της υγείας σας.