Καρκίνος της γλώσσας: αιτίες, συμπτώματα, θεραπεία και πρόληψη

Ο καρκίνος της γλώσσας είναι μια σοβαρή πάθηση, όμως η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τις προοπτικές επιβίωσης. Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζονται ο τρόπος διάγνωσης της νόσου, οι βασικές μέθοδοι αντιμετώπισης, οι πιθανές επιπλοκές της θεραπείας και τα προληπτικά μέτρα.

Πώς γίνεται η διάγνωση του καρκίνου της γλώσσας

Αρχικά, ο γιατρός θα εξετάσει τη στοματική κοιλότητα και θα καταγράψει τα συμπτώματά σας. Εφόσον υπάρχει υποψία καρκίνου στη γλώσσα, συνήθως συστήνονται επιπλέον εξετάσεις, όπως:

• Απεικονιστικός έλεγχος: Οι ακτινογραφίες, η αξονική τομογραφία, η μαγνητική τομογραφία ή η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων δίνουν ακριβή εικόνα για τη θέση και το μέγεθος του όγκου. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να προταθεί και ακτινογραφία με σκιαγραφικό, όπου λαμβάνεται ειδικό διάλυμα βαρίου για να φανεί καθαρά η περιοχή του όγκου.
• Βιοψία: Ο ιατρός παίρνει ένα μικρό δείγμα ιστού από τη γλώσσα που παρουσιάζει ύποπτες αλλοιώσεις, το οποίο εξετάζεται στο εργαστήριο. Ο τρόπος λήψης ποικίλλει, για παράδειγμα γίνεται απόξεση της επιφάνειας με ειδικό βουρτσάκι ή μικρή τομή στον ιστό.
• Ενδοσκοπικός έλεγχος: Ένα λεπτό, εύκαμπτο ενδοσκόπιο με κάμερα εισάγεται από τη μύτη στον φάρυγγα ώστε να διαπιστωθεί αν ο καρκίνος έχει επεκταθεί σε γειτονικούς ιστούς.

Καθορισμός σταδίου καρκίνου

Η λεπτομερής αξιολόγηση του όγκου συμβάλλει στην εκτίμηση της εξάπλωσης της νόσου. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται σταδιοποίηση του καρκίνου. Παρότι υπάρχουν διάφορα διεθνή συστήματα, συχνότερα χρησιμοποιείται η μέθοδος TNM:

• T: Αφορά το μέγεθος του αρχικού όγκου και το βαθμό τοπικής επέκτασης.
• N: Αντιπροσωπεύει την προσβολή λεμφαδένων και τον αριθμό των προσβεβλημένων κόμβων.
• M: Αναφέρεται στην πιθανή μετάσταση της νόσου σε απομακρυσμένα όργανα.

Η σωστή σταδιοποίηση είναι κρίσιμη για τη χάραξη κατάλληλης θεραπείας και την πρόγνωση της εξέλιξης της νόσου.

Θεραπευτικές επιλογές για τον καρκίνο της γλώσσας

Η επιλογή θεραπείας βασίζεται στη θέση και το μέγεθος του όγκου. Οι κυριότερες μέθοδοι αντιμετώπισης περιλαμβάνουν:

• Χειρουργική επέμβαση: Ο γιατρός αφαιρεί τον όγκο μαζί με μέρος υγιούς ιστού γύρω του στην επέμβαση που ονομάζεται γλωσσεκτομή. Εάν εντοπιστεί προσβολή λεμφαδένων, μπορεί να ακολουθήσει αφαίρεση ιστών από τον τράχηλο. Μετά το χειρουργείο, ενδέχεται να χρειαστεί αποκατάσταση, ειδικά εάν επηρεαστεί η ομιλία ή η κατάποση.
• Επανορθωτική χειρουργική: Σε περίπτωση που η αφαίρεση του όγκου προκαλέσει απώλεια τμήματος της γλώσσας, του προσώπου ή των χειλιών, είναι δυνατή η αποκατάσταση χρησιμοποιώντας οστά ή μύες από άλλη περιοχή του σώματος.
• Ακτινοθεραπεία: Η θεραπεία βασίζεται στη χρήση ισχυρής ενέργειας μέσω ακτινοβολίας για την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων.
• Χημειοθεραπεία: Χορηγούνται ειδικά φάρμακα που σκοτώνουν τα εναπομείναντα καρκινικά κύτταρα ή αναστέλλουν τη διάχυσή τους.
• Στοχευμένη θεραπεία: Σύγχρονα φάρμακα δρουν επιλεκτικά σε συγκεκριμένα τμήματα των κακοήθων κυττάρων μειώνοντας τις παρενέργειες στους υγιείς ιστούς. Συνήθως εφαρμόζονται σε περιπτώσεις υποτροπής ή μεταστάσεων μετά την αρχική θεραπεία.
• Ανοσοθεραπεία: Σε προχωρημένα στάδια, όταν οι άλλες επιλογές δεν έχουν αποδώσει, είναι δυνατή η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να καταπολεμήσει τον καρκίνο.

Το θεραπευτικό πλάνο προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασθενή ξεχωριστά. Συχνά προτείνεται η συμμετοχή σε κλινικές μελέτες για δοκιμή νέων θεραπειών.

Πιθανές επιπλοκές της θεραπείας

Κάθε θεραπευτική παρέμβαση ενδεχομένως να έχει παρενέργειες. Ενδεικτικά, οι συχνότερες επιπλοκές περιλαμβάνουν τις εξής:

Μετά από χειρουργική επέμβαση

• Αιμορραγία
• Μόλυνση
• Δημιουργία συριγγίου μεταξύ στοματικής κοιλότητας και δέρματος του προσώπου
• Δυσκολίες στην ομιλία και την κατάποση
• Πόνος, κυρίως κατά την κατάποση

Μετά από ακτινοθεραπεία

• Φλεγμονή των βλεννογόνων του στόματος και του πεπτικού συστήματος
• Βλάβες ή μόλυνση του δέρματος
• Αλλαγές στην αίσθηση της γεύσης
• Ξηρότητα στη στοματική κοιλότητα
• Σκλήρυνση ιστών (ίνωση)
• Νευρικές βλάβες στη στοματική κοιλότητα
• Τραυματισμοί του κάτω γνάθου
• Υποθυρεοειδισμός

Μετά από χημειοθεραπεία

• Λοιμώξεις
• Φλεγμονές στους βλεννογόνους
• Δυσλειτουργία των σιελογόνων αδένων
• Αλλαγές στη γεύση
• Πόνος
• Διαταραχές στην ισορροπία υγρών, αφυδάτωση
• Μη επαρκής θρέψη

Μείωση του κινδύνου για καρκίνο της γλώσσας

Ορισμένες πρακτικές συμβάλλουν στην ελαχιστοποίηση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου της γλώσσας, ειδικά στην περίπτωση που ο όγκος βρίσκεται στη βάση της γλώσσας κι έχει συσχετιστεί με τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων:

• Συζητήστε με τον ιατρό για τη δυνατότητα εμβολιασμού έναντι του HPV.
• Κατά τη σεξουαλική επαφή να χρησιμοποιείτε πάντα προφυλακτικό.
• Αποφύγετε τη χρήση προϊόντων καπνού.
• Μην καταναλώνετε καρπούς bétel.
• Ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ μειώνει επιπλέον τους σχετικούς κινδύνους.
• Διατηρήστε καλή στοματική υγιεινή φροντίζοντας δόντια και ούλα.

Σημεία που αξίζει να θυμάστε

Η διαχείριση μιας δύσκολης διάγνωσης απαιτεί πληροφόρηση και στήριξη. Μη διστάσετε να διατυπώνετε τα ερωτήματά σας στους γιατρούς, να αναζητάτε αξιόπιστες πηγές ενημέρωσης και, αν χρειαστεί, να απευθύνεστε σε ειδικούς ή συγγενείς για βοήθεια. Η συντροφιά και η ηθική ενίσχυση ανθρώπων του περιβάλλοντός σας διευκολύνει την προσαρμογή μπροστά στις δυσκολίες και τις αλλαγές που συνεπάγεται η νόσος.

Ποσοστά ίασης του καρκίνου της γλώσσας

Όσο πιο έγκαιρα ανιχνεύεται η νόσος, τόσο πιο ευνοϊκά είναι τα αποτελέσματα της θεραπείας. Τα στατιστικά δείχνουν ότι οι περισσότεροι ασθενείς με πρώιμη διάγνωση ζουν πάνω από πέντε έτη έπειτα από την επιβεβαίωση της νόσου.