Καρκίνος του φάρυγγα: συμπτώματα, αιτίες και θεραπεία

Οι ιατροί, όταν υπάρχουν υποψίες για καρκίνο του ρινοφάρυγγα, ξεκινούν με αναλυτική συζήτηση σχετικά με τα συμπτώματα που παρουσιάζετε, το ιατρικό ιστορικό σας και τις παθήσεις στην οικογένεια. Ακολουθεί λεπτομερής κλινική εξέταση, με ιδιαίτερη έμφαση στη μύτη, τα αυτιά και το λαιμό.

Αξιολόγηση συμπτωμάτων και αρχικές διαγνωστικές ενέργειες

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ασθενής παραπέμπεται σε εξειδικευμένο ωτορινολαρυγγολόγο. Ο έλεγχος επεκτείνεται και στον τράχηλο, καθώς αρκετοί πάσχοντες με καρκίνο του ρινοφάρυγγα εμφανίζουν ψηλαφητή μάζα στον λαιμό, γεγονός που υποδηλώνει ενδεχόμενη συμμετοχή λεμφαδένων στη νόσο.

Ενδοσκοπικές εξετάσεις και βιοψία

Για την ακριβέστερη αξιολόγηση του ρινοφάρυγγα, ο ιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει εύκαμπτο, φωτιζόμενο σωλήνα, ο οποίος εισάγεται μέσω της μύτης ή του στόματος· η διαδικασία αυτή ονομάζεται ενδοσκόπηση ρινοφάρυγγα. Με αυτό τον τρόπο ελέγχεται αν υπάρχουν ύποπτοι όγκοι, αιμορραγίες ή άλλες αλλοιώσεις στην περιοχή.

Εάν ανιχνευτεί παθολογικό εύρημα, προτείνεται συνήθως βιοψία, δηλαδή η λήψη μικρού δείγματος ιστού για εργαστηριακό έλεγχο. Η βιοψία μπορεί να πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της ίδιας ενδοσκόπησης. Σε περίπτωση παρουσίας εξογκώματος στον τράχηλο, ο ιστός λαμβάνεται με λεπτή βελόνα απευθείας από τη μάζα.

Απεικονιστικές και εργαστηριακές εξετάσεις

Στο πλαίσιο διερεύνησης της εξάπλωσης της νόσου ή για να διαπιστωθεί αν ο καρκίνος του ρινοφάρυγγα έχει μετασταθεί, εφαρμόζονται διάφορες απεικονιστικές μέθοδοι. Συνήθως χρησιμοποιούνται:

• Ακτινογραφία θώρακα
• Αξονική τομογραφία (CT)
• Μαγνητική τομογραφία (MRI)
• Υπερηχογράφημα τραχήλου

Επιπλέον, μπορεί να ζητηθούν εξετάσεις αίματος, όπως γενική αίματος, ειδικά τεστ για ιούς και άλλες εργαστηριακές αναλύσεις.

Προσδιορισμός της επέκτασης της νόσου (σταδιοποίηση)

Όταν επιβεβαιωθεί η διάγνωση του καρκίνου του ρινοφάρυγγα, επακολουθούν περαιτέρω εξετάσεις για τον προσδιορισμό της διασποράς της νόσου, διαδικασία που ονομάζεται σταδιοποίηση. Τα στάδια του καρκίνου ταξινομούνται από 0 έως IV: το στάδιο I υποδηλώνει περιορισμένη νόσο, ενώ το στάδιο IV υποδηλώνει εκτεταμένη εξέλιξη.

• Στάδιο 0 (καρκίνωμα in situ) – τα καρκινικά κύτταρα εντοπίζονται μόνο στην επιφάνεια, χωρίς διήθηση σε βάθος.
• Στάδιο I – πρώιμο στάδιο, χωρίς επέκταση σε λεμφαδένες ή άλλα όργανα.
• Στάδιο II – πιθανή εξάπλωση σε γειτονικούς ιστούς ή λεμφαδένες, αλλά όχι σε απομακρυσμένες περιοχές.
• Στάδια III και IV – προχωρημένη μορφή, με μεγαλύτερο όγκο και διασπορά σε περισσότερους τοπικούς ιστούς, λεμφαδένες ή ακόμη και σε απομακρυσμένα όργανα.

Η επανεμφάνιση της νόσου ονομάζεται υποτροπή.

Θεραπευτικές επιλογές για τον καρκίνο του ρινοφάρυγγα

Μετά τη διάγνωση, είναι αναγκαία η σταθερή συνεργασία με ομάδα ειδικών σε όλα τα στάδια, τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια αλλά και μετά τη θεραπεία. Η επιλογή της κατάλληλης αγωγής εξαρτάται από παράγοντες όπως η εντόπιση του όγκου, το στάδιο της νόσου και η συνολική υγεία του ασθενούς.

Μέθοδοι θεραπείας

• Ακτινοθεραπεία. Χορηγείται κυρίως σε αρχικά στάδια. Η σύγχρονη τεχνική IMRT επιτρέπει στοχευμένη και υψηλή δόση ακτινοβολίας στον όγκο, ελαχιστοποιώντας τις βλάβες στους γύρω ιστούς. Έτσι μειώνονται προβλήματα όπως αίσθημα ξηρότητας στο στόμα, βλάβες στο βλεννογόνο, επιπλοκές και οδοντικές βλάβες.
• Χημειοθεραπεία. Τα φάρμακα δρουν σε ολόκληρο τον οργανισμό και καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα. Συνήθως συνδυάζεται με ακτινοθεραπεία ή στοχευμένες βιολογικές θεραπείες, καθώς η μονοθεραπεία με χημειοθεραπεία δεν επαρκεί.
• Χειρουργική αντιμετώπιση. Λόγω της σύνθετης ανατομίας της περιοχής, κοντά σε νεύρα και αγγεία, η χειρουργική επέμβαση γίνεται σπάνια. Ενδέχεται να εξεταστεί, αν και κάποιες φορές το όφελος είναι μικρότερο από τους κινδύνους. Επιπλέον, σε ορισμένους ασθενείς η χειρουργική δεν είναι δυνατή.
• Ανοσοθεραπεία. Φάρμακα που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να καταπολεμήσει τον καρκίνο. Χρησιμοποιούνται συχνότερα σε προχωρημένα ή υποτροπιάζοντα περιστατικά.
• Παρηγορητική θεραπεία. Στόχος της είναι η ανακούφιση των συμπτωμάτων και η βελτίωση της ποιότητας ζωής όταν η ίαση δεν είναι πλέον εφικτή.

Τρόποι μείωσης της πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου του ρινοφάρυγγα

Παρόλο που ο πλήρης αποκλεισμός της νόσου δεν είναι πάντοτε εφικτός, ορισμένες συνήθειες βοηθούν στη μείωση του κινδύνου:

• Περιορίστε την κατανάλωση αλμυρών ψαριών ή κρεάτων
• Αποφύγετε το κάπνισμα
• Μειώστε την κατανάλωση αλκοόλ