Κολπική οσμή: Συμπτώματα, αιτίες και αντιμετώπιση

Η παρουσία κολπικής οσμής συνήθως σχετίζεται με φλεγμονή στην περιοχή του κόλπου. Αν και η ανεπαρκής υγιεινή μπορεί να συμβάλλει στη δημιουργία φλεγμονής, πιο συχνά η συγκεκριμένη κατάσταση οφείλεται σε κάποια λοίμωξη είτε μέσα στον κόλπο είτε στα γύρω όργανα.

Τι είναι η κολπική οσμή;

Ένας συνηθισμένος λόγος που αναπτύσσεται κολπική οσμή είναι η διαταραχή της φυσιολογικής μικροβιακής ισορροπίας του κόλπου, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε βακτηριακή κολπίτιδα.

• Ο κόλπος κάθε γυναίκας διαθέτει χαρακτηριστική οσμή.
• Ορισμένες γυναίκες μπορεί να αισθάνονται ανασφάλεια λόγω της οσμής, ωστόσο μία υγιής κολπική περιοχή μπορεί να έχει ανεπαίσθητη μυρωδιά.
• Η οσμή μπορεί πάντως να μεταβληθεί εάν υπάρξει λοίμωξη ή άλλη ιατρική διαταραχή.

Συμπτώματα κολπικής οσμής

Η κολπική οσμή αποτελεί συχνό ζήτημα και η αναγνώριση των συνοδών ενοχλημάτων βοηθά στον εντοπισμό της αιτίας.

• Ασυνήθιστη οσμή: Μεταβολή στη μυρωδιά του κόλπου – συχνά δυσάρεστη ή που θυμίζει ψάρι – αποτελεί βασικό σημείο.
• Αλλαγές στις εκκρίσεις:
  • Γκρι ή λευκό χρώμα: Συνήθως εμφανίζεται σε περιπτώσεις βακτηριακής κολπίτιδας.
  • Κίτρινο ή πράσινο χρώμα: Μπορεί να σχετίζεται με αμφοτερόπλευρες λοιμώξεις που μεταδίδονται σεξουαλικά.
• Κνησμός και ερεθισμός: Συνεχής φαγούρα, κάψιμο ή αίσθημα αίσθησης δυσφορίας μπορεί να συνοδεύει τη δυσάρεστη οσμή, δείχνοντας λοίμωξη.
• Ερυθρότητα και οίδημα: Ενδείξεις φλεγμονής στην περιοχή του κόλπου συχνά αντανακλούν άλλη υποκείμενη πάθηση.
• Δυσουρία: Πόνος ή τσούξιμο κατά την ούρηση μπορεί να σημαίνει ουρολοίμωξη ή λοίμωξη του γεννητικού συστήματος.
• Αλγος κατά τη σεξουαλική επαφή: Η εμφάνιση πόνου κατά το σεξ πιθανόν να οφείλεται σε γυναικολογικά προβλήματα ή μολύνσεις.

Τύποι κολπικής οσμής

Φυσιολογικές και υγιείς οσμές

• Πικάντικη, ελαφρώς ξινή ή ελαφρώς ζυμωμένη οσμή: Δημιουργείται χάρη στα ωφέλιμα βακτήρια που διατηρούν ελαφρώς όξινο pH (3,8 με 4,5 πριν την εμμηνόπαυση και 4,5 με 6 μετά την εμμηνόπαυση), λειτουργώντας προστατευτικά απέναντι σε επιβλαβείς μικροοργανισμούς.
• Μεταλλική μυρωδιά: Οφείλεται κυρίως στην παρουσία εμμηνορροϊκού αίματος ή μικροαιμορραγιών μετά τη σεξουαλική επαφή, εξαιτίας της περιεκτικότητας του αίματος σε σίδηρο.
• Πικρή ή μέλι-μελάσας οσμή: Αισθητή κυρίως κατά μεταβολές στη μικροβιακή ισορροπία.
• Μυρωδιά χλωρίου: Μπορεί να αποδοθεί στην παρουσία ούρων στα εσώρουχα ή κοντά στα γεννητικά όργανα· ενίοτε ωστόσο και σε λοίμωξη.

Μη φυσιολογικές κολπικές οσμές

• Μυρωδιά ψαριού: Συνδέεται με περιπτώσεις βακτηριακής κολπίτιδας ή τριχομονάδωσης, με χαρακτηριστικά υδαρείς και δυσάρεστες εκκρίσεις, πιθανότατα συνοδεία κνησμού ή καύσου.
• Οσμή σήψης: Πιθανώς προέρχεται από ένα ταμπόν που παρέμεινε για υπερβολικό διάστημα· συχνά συνυπάρχουν πυρετός, δυσουρία, άλγος στη λεκάνη και παθολογικές εκκρίσεις.

Αιτίες της κολπικής οσμής

Οι κυριότερες αιτίες για την εμφάνιση αλλαγμένης κολπικής οσμής είναι οι παρακάτω:

• Βακτηριακή κολπίτιδα (η πλειονότητα γυναικών με συμπτώματα εμφανίζουν μεταβολή της οσμής)
• Τριχομονίαση (το 50% όσων εμφανίζουν συμπτώματα παρουσιάζει επίσης διαφοροποιημένη οσμή)
• Σε σπάνιες περιπτώσεις, αλλαγές στην οσμή αποδίδονται σε μυκητιασική λοίμωξη, καθώς και σε καρκίνο τραχήλου ή κόλπου.

Στον παρακάτω πίνακα συγκεντρώνονται τα συνήθη συμπτώματα κάθε αιτίας, ώστε να είναι εφικτή η διάκρισή τους.

Διαγνωστικές μέθοδοι για την κολπική οσμή

• Η αυτοδιάγνωση δεν ενδείκνυται. Επειδή πολλές παθήσεις έχουν παρόμοια συμπτώματα, δεν είναι δυνατή η ταυτοποίηση της αιτίας μόνο με βάση την οσμή. Η αυθαίρετη διάγνωση ή θεραπεία μπορεί να βλάψει την υγεία.
• Συστήνεται επίσκεψη σε γιατρό σε περίπτωση που εμφανίζονται ασυνήθιστες κολπικές οσμές.

Αντιμετώπιση της κολπικής οσμής

Ιατρικές θεραπευτικές επιλογές

• Αντιβιοτικά: Χορηγούνται για τη θεραπεία της βακτηριακής κολπίτιδας και της τριχομονίασης.
• Αντιμυκητιασικά σκευάσματα: Ενδείκνυνται για μυκητίαση.
• Χειρουργική αφαίρεση: Σε περιπτώσεις όπου ανιχνεύονται ξεχασμένα ταμπόν ή μάζες.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό;

Ιατρική αξιολόγηση απαιτείται εάν:

• Η οσμή επιδεινώνεται ή επιμένει παρά τις προσπάθειες αντιμετώπισης στο σπίτι.
• Εμφανίζονται άλγος, φαγούρα ή ασυνήθιστες εκκρίσεις.
• Υπάρχει συνεχόμενη μυρωδιά ψαριού ή οσμή σήψης.
• Παρουσιάζονται συμπτώματα όπως πυρετός, πόνος στην περιοχή της λεκάνης ή μη φυσιολογική αιμορραγία.

Η κατανόηση των αιτίων, των εκδηλώσεων και των μεθόδων θεραπείας της κολπικής οσμής συμβάλλει στη διατήρηση της γυναικολογικής υγείας και ενθαρρύνει την έγκαιρη αναζήτηση υποστήριξης σε περίπτωση ανάγκης.

Σπιτικές λύσεις για την κολπική οσμή

• Προβιοτικά: Εντάξτε στη διατροφή τρόφιμα όπως γιαούρτι, κεφίρ ή ξινολάχανο που συμβάλλουν στη διατήρηση της ισορροπίας του κολπικού pH.
• Ισορροπημένη διατροφή: Προσθέστε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και άπαχη πρωτεΐνη για καλύτερη συνολική υγεία.
• Επαρκής πρόσληψη νερού: Πίνετε άφθονο νερό για υποστήριξη της ενυδάτωσης και της υγείας του κόλπου.
• Αποφύγετε πλύσεις με ειδικά προϊόντα ή τρίψιμο: Οι πρακτικές αυτές μπορούν να διαταράξουν τις ευεργετικές βακτηριακές αποικίες.
• Κολπική υγιεινή πριν και μετά την ερωτική επαφή: Φροντίστε την καθαριότητα της γεννητικής περιοχής για ισορροπημένη βακτηριακή χλωρίδα.
• Προτιμήστε άνετα ρούχα: Επιλέξτε χαλαρά ρούχα που επιτρέπουν την κυκλοφορία του αέρα, ώστε να μειώνεται η υγρασία.
• Εσώρουχα από βαμβάκι: Το βαμβάκι προσφέρει καλύτερη απορρόφηση υγρασίας και μειώνει τον κίνδυνο ερεθισμού.
• Ορθή χρήση ταμπόν: Αφαιρέστε ταμπόν εγκαίρως, ιδιαίτερα τις τελευταίες ημέρες της περιόδου.
• Χρήση προφυλακτικού: Ο ασφαλής σεξουαλικός τρόπος βοηθά στην πρόληψη λοιμώξεων που ενδέχεται να προκαλέσουν οσμή.

Πηγές