Κριθαράκι (χαλάζιο): αιτίες, συμπτώματα και θεραπεία

Το χαλαζιόν είναι ένας ανώδυνος όζος στο βλέφαρο που προκαλείται από απόφραξη σμηγματογόνου αδένα. Συνήθως υποχωρεί χωρίς παρέμβαση, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθούν επιπλέον μέτρα ή ιατρική βοήθεια.

Τρόποι αντιμετώπισης του χαλαζιόν

Συχνά αρκεί η αναμονή και η υπομονή, καθώς τα περισσότερα χαλαζιόν εξαφανίζονται μέσα σε λίγες εβδομάδες χωρίς ειδική θεραπεία. Ωστόσο, σε κάποια άτομα δημιουργείται η επιθυμία να επιταχύνουν την επούλωση ή να περιορίσουν την ενοχλητική αίσθηση. Ο οφθαλμίατρος μπορεί να εξετάσει το βλέφαρο και να καθοδηγήσει για σωστή φροντίδα στο σπίτι ή να προτείνει οφθαλμικές σταγόνες ή αλοιφή.

Αν η φλεγμονή επιμένει παρά τα συνηθισμένα μέτρα, ενδέχεται να χρειαστεί ισχυρότερη φαρμακευτική αγωγή, στεροειδείς ενέσεις ή, σπανιότερα, μικροεπέμβαση για άνοιγμα και καθαρισμό της κύστης του βλεφάρου.

Φροντίδα στο σπίτι και καθημερινή υγιεινή

Μία από τις απλούστερες μεθόδους ανακούφισης είναι η τοποθέτηση ζεστής υγρής κομπρέσας στα βλέφαρα, αρκετές φορές την ημέρα. Αυτή η διαδικασία βοηθά στον καθαρισμό των πόρων του αδένα και διευκολύνει τη ροή του εγκλωβισμένου εκκρίματος.

Το ήπιο πλύσιμο των βλεφάρων με ασφαλές σαπούνι, όπως παιδικό σαμπουάν ή εξειδικευμένο σκεύασμα, προσφέρει οφέλη. Σε ορισμένες περιπτώσεις συστήνεται απαλό μασάζ της πάσχουσας περιοχής, αποφεύγοντας όμως τη χρήση βίας. Η συμπίεση ή διάτρηση του χαλαζιόν στο σπίτι μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα και δεν πρέπει να επιχειρείται.

Πότε απαιτείται αφαίρεση χαλαζιόν

Αν ο όζος του βλεφάρου παραμένει σταθερός ή δεν μικραίνει μετά την πάροδο περισσοτέρων από τεσσάρων εβδομάδων, προτείνεται ιατρική αξιολόγηση για πιθανή αφαίρεσή του. Η χειρουργική αντιμετώπιση σπάνια θεωρείται απαραίτητη, αλλά όταν ο όζος μεγαλώνει ή επιμένει, ο γιατρός ίσως προτείνει μια μικρή επέμβαση στο ιατρείο.

Διαδικασία χειρουργικής αφαίρεσης χαλαζιόν

Η επέμβαση για χαλαζιόν διαρκεί συνήθως έως 20 λεπτά και πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία. Δημιουργείται μια μικρή τομή στην περιοχή του βλεφάρου, ώστε να αφαιρεθεί το συμπαγές περιεχόμενο και να αδειάσει το υγρό. Συνήθως δε χρειάζονται ράμματα, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένας μικρός επίδεσμος ή αυτοκόλλητο για να προστατευτεί το μάτι. Συχνά χορηγούνται αντιβακτηριακή κρέμα ή σταγόνες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις ο όζος αφαιρείται από τη μέσα πλευρά του βλεφάρου, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο ορατών ουλών. Αν γίνει τομή στο εξωτερικό μέρος, μπορεί να μείνει μια ελάχιστα εμφανής γραμμή.

Πορεία αποκατάστασης μετά από χαλαζιόν

Αρχικά, το χαλαζιόν παρουσιάζεται ως μικρή κόκκινη ή ελαφρώς πρησμένη περιοχή στο βλέφαρο. Μετά από μερικές ημέρες ή στη διάρκεια της εβδομάδας πιθανόν να αυξηθεί σε μέγεθος, φτάνοντας το μέγεθος αρακά, αλλά συνήθως παραμένει ανώδυνο.

Αυτού του είδους οι όζοι τείνουν να σταθεροποιούνται και σταδιακά υποχωρούν με το χρόνο. Η εξαφάνιση ολοκληρώνεται συνήθως σε διάστημα ορισμένων εβδομάδων.

Πώς μπορεί να μειωθεί η πιθανότητα εμφάνισης χαλαζιόν

Αν και ο απόλυτα ασφαλής τρόπος πρόληψης δεν υφίσταται, η σωστή καθημερινή υγιεινή διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο:

• Να πλένετε τα χέρια τακτικά, ιδίως πριν ακουμπήσετε τα μάτια ή τοποθετήσετε φακούς επαφής.
• Φροντίζετε να καθαρίζετε πρόσωπο και βλέφαρα πριν τον ύπνο, απομακρύνοντας μακιγιάζ και κάθε βρωμιά.
• Αλλάζετε τα καλλυντικά κάθε 2 έως 3 μήνες και μην τα μοιράζεστε με άλλους.
• Διατηρείτε και καθαρίζετε προσεκτικά τους φακούς επαφής με ειδικά προϊόντα και αλλάζετέ τους σύμφωνα με τις οδηγίες.
• Σε περίπτωση συχνών υποτροπών, συζητήστε με τον γιατρό το ενδεχόμενο ήπιου καθημερινού καθαρισμού των βλεφάρων.

Πότε είναι απαραίτητο να συμβουλευτείτε γιατρό

Εάν το χαλαζιόν δεν υποχωρεί, μεγαλώνει ή προκαλεί ανησυχία, συνιστάται να απευθυνθείτε σε οφθαλμίατρο. Ο ειδικός θα αξιολογήσει την εικόνα και εφόσον απαιτείται θα συστήσει περαιτέρω επιλογές θεραπείας ή αφαίρεσης.

Σε περιπτώσεις όπου οι όζοι επανεμφανίζονται συχνά, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε το γιατρό σας.

Σύνοψη βασικών σημείων για το χαλαζιόν

Το χαλαζιόν είναι ένας μικρός, ερυθρός ή πρησμένος όζος στο βλέφαρο, ο οποίος εμφανίζεται λόγω απόφραξης σμηγματογόνου αδένα. Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μόνο του σε 4 με 6 εβδομάδες. Ποτέ μην προσπαθείτε να το πιέσετε, καθώς υπάρχει κίνδυνος επιπλοκών. Αν επιμένει ή παρουσιάζεται επανειλημμένα, απευθυνθείτε στον γιατρό.