Μομεταζόνη για ρινική χρήση: οδηγίες και πιθανές παρενέργειες

Το ρινικό σπρέι με μομεταζόνη ανήκει στην κατηγορία των γλυκοκορτικοειδών, δηλαδή στα στεροειδή φάρμακα, τα οποία συντελούν στην αναστολή φλεγμονωδών αντιδράσεων στον οργανισμό. Το συγκεκριμένο φάρμακο χορηγείται συχνά σε άτομα που παρουσιάζουν εποχιακά ή επίμονα συμπτώματα αλλεργίας, όπως φτέρνισμα, καταρροή, ρινική συμφόρηση ή κνησμό. Σε ενήλικες, η μομεταζόνη αξιοποιείται επιπλέον για τη θεραπεία των ρινικών πολύποδων, καθώς και για την αντιμετώπιση φλεγμονών στο βλεννογόνο μετά από χειρουργικές επεμβάσεις.

Χρήσεις και διαθέσιμες μορφές

Η μομεταζόνη κυκλοφορεί σε δύο φαρμακευτικές μορφές: ως ρινικό σπρέι και ως εμφυτεύσιμη συσκευή που παρέχει σταδιακά το δραστικό συστατικό στον βλεννογόνο. Το σπρέι συνήθως διατίθεται σε φιαλίδια με ειδικό μηχανισμό ψεκασμού, ενώ τα εμφυτεύματα τοποθετούνται στη μύτη από ιατρό σε οργανωμένη διαδικασία εντός κλινικής.

Οδηγίες χρήσης ρινικής μομεταζόνης

Ο γιατρός συνιστά τη σχολαστική τήρηση των οδηγιών, τη χρήση της ενδεδειγμένης ποσότητας φαρμάκου και τη μη υπέρβαση της δόσης. Το φάρμακο προορίζεται αποκλειστικά για ενδορρινική χρήση και δεν πρέπει να καταπίνεται. Στην περίπτωση του σπρέι, πριν από τη χρήση πρέπει να ανακινήσετε καλά το φιαλίδιο, και εάν το χρησιμοποιείτε για πρώτη φορά ή έχετε διακόψει τη χρήση του για πάνω από επτά ημέρες, να ενεργοποιήσετε το μηχανισμό ψεκάζοντας στον αέρα έως ότου απελευθερωθεί λεπτή ομίχλη. Ακόμη κι αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν γρήγορα μετά την έναρξη της αγωγής, θα πρέπει να συνεχίσετε τη θεραπεία για όσο διάστημα έχει οριστεί, χωρίς διακοπή με δική σας πρωτοβουλία.

Το ρινικό εμφύτευμα, το οποίο απελευθερώνει το δραστικό συστατικό για διάστημα έως τριών μηνών, τοποθετείται από γιατρό με τη βοήθεια εξειδικευμένων εργαλείων. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας μπορεί να σας συστηθεί η χρήση φυσιολογικού ορού ή ρινικού σπρέι με αλατόνερο, ώστε να αποφευχθεί η ξηρότητα του βλεννογόνου. Σε περίπτωση που το εμφύτευμα μετακινηθεί ή αποβληθεί, πρέπει να ενημερώσετε άμεσα τον γιατρό.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Η χορήγηση μομεταζόνης, όπως και κάθε φαρμάκου, μπορεί να σχετίζεται με παρενέργειες. Σε σπάνιες περιπτώσεις ενδέχεται να εμφανιστούν αλλεργικές αντιδράσεις με συμπτώματα όπως φαγούρα, εξάνθημα, οίδημα στο πρόσωπο, στα χείλη ή γύρω από το στόμα και δυσκολία στην αναπνοή. Η εμφάνιση αυτών των συμπτωμάτων απαιτεί άμεση επικοινωνία με ιατρό.

Σημάδια σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών που χρειάζονται έγκαιρη αξιολόγηση:

• Έντονη ρινορραγία ή μεταβολή στη φύση των ρινικών εκκρίσεων.
• Έντονος πόνος ή δυσφορία στη ρινική κοιλότητα ή πονοκέφαλος.
• Έλκη, λευκές κηλίδες ή επίμονες πληγές στο εσωτερικό της μύτης.
• Δυσκολία στην αναπνοή ή συριγμός.
• Διαταραχές όρασης.
• Ενοχλήσεις ή αίσθημα ξηρότητας στον λαιμό, ειδικά αν το εμφύτευμα προκαλεί πίεση.
• Πόνος ή αίσθημα βάρους στο αυτί, μεταβολή στην ακοή ή εμφάνιση εκκρίσεων από το αυτί.

Στα παιδιά, η μακροχρόνια χρήση ρινικού σπρέι με μομεταζόνη ενδέχεται να επιβραδύνει την ανάπτυξη, γι’ αυτό συστήνεται τακτικός έλεγχος ύψους και επικοινωνία με ιατρό σε περίπτωση παρατηρούμενων αλλαγών.

Σε σπάνιες περιπτώσεις και μακροχρόνια λήψη υψηλών δόσεων στεροειδών μπορεί να επηρεάσει συνολικά τον οργανισμό, προκαλώντας αύξηση του σωματικού βάρους ιδιαίτερα στο πρόσωπο ή τον κορμό, καθυστερημένη επούλωση τραυμάτων, λέπτυνση του δέρματος, ταχύτερη τριχοφυΐα, μεταβολές στον έμμηνο κύκλο ή στη σεξουαλική λειτουργία, μυϊκή αδυναμία, αίσθημα κόπωσης, χαμηλή διάθεση ή ευερεθιστότητα και άγχος.

Οι πιο συχνές αλλά ήπιες παρενέργειες περιλαμβάνουν ρινορραγία, κεφαλαλγία, ρινική συμφόρηση, ερεθισμό στον λαιμό, βήχα και συμπτώματα που θυμίζουν κοινό κρυολόγημα.

Περιορισμοί και προειδοποιήσεις

Πριν τη χορήγηση μομεταζόνης πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό εάν έχετε ιστορικό μακροχρόνιων ή ενεργών λοιμώξεων, εάν έχετε ευπάθεια σε έλκη ή πληγές στο βλεννογόνο, αν έχετε υποβληθεί σε επέμβαση ή έχετε τραυματιστεί σοβαρά στη μύτη. Επίσης, ενημερώστε τον εάν σας έχει διαγνωσθεί γλαύκωμα ή καταρράκτης, υποφέρετε από έρπητα των ματιών ή των χειλιών, ή φυματίωση.

Για εγκύους ή θηλάζουσες, η συζήτηση με ιατρό πριν από τη χρήση είναι απαραίτητη. Το ρινικό σπρέι δεν χρησιμοποιείται για προφύλαξη σε παιδιά κάτω των 12 ετών, ούτε για θεραπεία ρινικών πολύποδων ή με εμφύτευμα σε άτομα κάτω των 18 ετών.

Δοσολογία και οδηγίες

Οι δόσεις προσαρμόζονται σύμφωνα με την ηλικία και την κατάσταση του κάθε ασθενούς:

• Σε ενήλικες με αλλεργική ή χρόνια ρινίτιδα, χορηγούνται συνήθως δύο ψεκασμοί σε κάθε ρουθούνι μία φορά την ημέρα.
• Για τη θεραπεία ρινικών πολύποδων, ενδέχεται να απαιτούνται δύο ψεκασμοί ανά ρουθούνι δύο φορές ημερησίως, ενώ για μερικούς ασθενείς επαρκεί μία φορά ημερησίως.
• Για παιδιά ηλικίας 2 έως 11 ετών προτείνεται ένας ψεκασμός σε κάθε ρουθούνι την ημέρα.
• Για παιδιά 12 ετών και μεγαλύτερα ισχύουν οι δόσεις των ενηλίκων.

Το εμφύτευμα που τοποθετείται μετά από χειρουργικές επεμβάσεις παραδίδει το δραστικό συστατικό σταδιακά στον βλεννογόνο.

Ο ιατρός καθορίζει πάντοτε την ακριβή δοσολογία με βάση τις προσωπικές ανάγκες και την ανταπόκριση του οργανισμού.

Τι να κάνετε αν παραλείψετε ή λάβετε παραπάνω δόση

Σε περίπτωση που ξεχάσετε κάποια δόση, χρησιμοποιήστε το φάρμακο μόλις το θυμηθείτε. Εάν πλησιάζει η ώρα της επόμενης δόσης, παραλείψτε την καθυστερημένη δόση και συνεχίστε κανονικά το πρόγραμμα χωρίς να διπλασιάσετε τη δοσολογία.

Η υπέρβαση της προτεινόμενης ποσότητας σπάνια προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις. Ωστόσο, μακροχρόνιες μεγάλες δόσεις μπορεί να διαταράξουν την ορμονική ισορροπία, εκδηλώνοντας λεπτότερο δέρμα, μεταβολές στη σωματική κατανομή, ακμή, διαταραχές στην έμμηνο ρύση ή στη σεξουαλικότητα.

Πληροφορίες για αλληλεπιδράσεις με άλλους παράγοντες και φάρμακα

Όπως συμβαίνει με άλλα στεροειδή ρινικής χρήσης, συνιστάται να αποφεύγεται η επαφή με ασθενείς με λοιμώξεις, καθώς η άμυνα του οργανισμού μπορεί να εξασθενήσει. Σε περίπτωση που το σπρέι έρθει σε επαφή με τα μάτια, να τα ξεπλύνετε αμέσως με καθαρό νερό.

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν επιτρέπεται ο συνδυασμός αυτού του φαρμάκου με άλλα, όπως αντιβιοτικά, αντιμυκητιασικά, αντικαταθλιπτικά ή αντιιικά. Πρέπει να ενημερώνετε πάντα τον γιατρό για οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή λαμβάνετε, συμπεριλαμβανομένων μη συνταγογραφούμενων σκευασμάτων, συμπληρωμάτων διατροφής ή φυτικών προϊόντων.

Σημαντικές επισημάνσεις

Το φάρμακο πρέπει να φυλάσσεται μακριά από παιδιά. Μην το κρατάτε για διάστημα μεγαλύτερο από αυτό που αναγράφει η συσκευασία και μην το χρησιμοποιείτε μετά τη λήξη της ημερομηνίας λήξης. Μην διακόψετε την αγωγή αυθαίρετα. Το φάρμακο προορίζεται αποκλειστικά για δική σας χρήση και δεν πρέπει να το μοιράζεστε με τρίτους. Σε περίπτωση αποριών ή αλλαγών στην υγεία σας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.