Νόσος του Dupuytren: αίτια, συμπτώματα και θεραπεία

Η νόσος του Dupuytren είναι μια κατάσταση κατά την οποία ο συνδετικός ιστός της παλάμης παχαίνει και συρρικνώνεται, προκαλώντας το λύγισμα των δακτύλων προς την παλάμη. Η συγκεκριμένη πάθηση δεν απειλεί τη ζωή και συχνά παραμένει ανώδυνη για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν απαιτείται θεραπεία και αρκεί η τακτική παρακολούθηση. Εάν όμως η νόσος αρχίσει να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα ή προκαλέσει πόνο, υπάρχουν διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές που ξεκινούν από φαρμακευτική αγωγή και φτάνουν μέχρι και χειρουργική παρέμβαση.

Βασικές θεραπευτικές επιλογές

Το πλάνο θεραπείας για κάθε ασθενή καθορίζεται εξατομικευμένα. Όταν τα συμπτώματα είναι ήπια, συνήθως δεν χρειάζεται παρέμβαση. Αν όμως παρατηρείται σοβαρή κάμψη των δακτύλων ή δυσκολία στην έκτασή τους, προτείνονται είτε μη επεμβατικές είτε χειρουργικές θεραπείες.

Συντηρητικές μέθοδοι θεραπείας

• Οι ενέσεις κορτικοστεροειδών μπορεί να συστηθούν σε περιπτώσεις που έχει εμφανιστεί επώδυνο ογκίδιο στην παλάμη. Αυτοί οι ισχυροί αντιφλεγμονώδεις παράγοντες μειώνουν το οίδημα και καταπραΰνουν τη φλεγμονή, συμβάλλοντας ενίοτε στη σταθεροποίηση της νόσου. Αν και δεν αναιρούν την κάμψη του δακτύλου, συμβάλουν στη μείωση του πόνου και περιορίζουν τυχόν κινδύνους λοίμωξης. Για επίμονη αποτελεσματικότητα, απαιτούνται συνήθως επαναλαμβανόμενες ενέσεις.
• Σε περιπτώσεις έντονης κάμψης και εμφανών συγκάμψεων των αρθρώσεων, μπορεί να χρησιμοποιηθούν ενέσεις κολλαγενάσης. Η ουσία αυτή μαλακώνει τον παχύ ιστό, επιτρέποντας στη συνέχεια στον γιατρό να απελευθερώσει σταδιακά και με ασφάλεια το δάκτυλο. Αυτός ο τρόπος θεραπείας συνοδεύεται συνήθως από πρόσκαιρο οίδημα ή ελαφρύ πόνο, ενώ οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες.

Γιατί δεν συνιστώνται οι νάρθηκες στα δάκτυλα

Η εφαρμογή συμβατικών ναρθήκων ή η προσπάθεια ευθειασμού μέσω έλξης μπορεί να επιτείνει το πρόβλημα. Αυτές οι ενέργειες όχι μόνο δεν βοηθούν, αλλά ίσως επιταχύνουν την πάχυνση του ινώδους ιστού και να οδηγήσουν σε ταχύτερη επιδείνωση της κατάστασης.

Χειρουργικές θεραπείες

Όταν τα συντηρητικά μέσα δεν προσφέρουν ανακούφιση και η κίνηση των δακτύλων είναι σημαντικά περιορισμένη, μπορεί να συστηθεί χειρουργική επέμβαση. Τις περισσότερες φορές, προτείνονται οι παρακάτω διαδικασίες:

• Η φατσιωτομή είναι επέμβαση κατά την οποία ο γιατρός διατέμνει τον παχύ και σκληρό ιστό της παλάμης, ώστε το δάκτυλο να μπορεί να κινείται ελεύθερα. Συνήθως απαιτείται μικρή τομή κοντά στο προσβεβλημένο δάκτυλο και μετά την επέμβαση χρησιμοποιείται νάρθηκας μέχρι να επουλωθεί πλήρως το σημείο.
• Η μερική αφαίρεση της παλαμιαίας απονεύρωσης είναι μια πιο απαιτητική χειρουργική μέθοδος, όπου αφαιρείται όση περισσότερη προσβεβλημένη παλαμιαία περιτονία είναι δυνατόν για να ελευθερώνονται τα δάκτυλα. Η τομή στο χέρι γίνεται σε σχήμα ζιγκ-ζαγκ, για να δοθεί πρόσβαση σε κάθε σημείο σκλήρυνσης. Η ανάρρωση διαρκεί περισσότερο – μπορεί να απαιτηθεί φυσιοθεραπεία ή μεταμόσχευση δέρματος αν η τομή είναι εκτεταμένη.

Κατά τη φάση της αποθεραπείας, συχνό είναι το οίδημα, η ελαφριά ενόχληση ή το μούδιασμα στο χέρι. Για καλύτερη αποκατάσταση προτείνεται να τοποθετείται το άκρο σε ανώτερη θέση από την καρδιά και να εκτελούνται τακτικά ασκήσεις κάμψης και έκτασης των δακτύλων. Στις περισσότερες περιπτώσεις η πλήρης ανάρρωση διαρκεί μερικούς μήνες. Οι περισσότεροι ασθενείς μετά την επέμβαση καταφέρνουν να ισιώνουν τα δάκτυλά τους πιο αποτελεσματικά σε σχέση με πριν, αν και περίπου σε ένα στα πέντε περιστατικά τα συμπτώματα μπορεί να επιστρέψουν στο μέλλον.

Κίνδυνοι επεμβάσεων και εναλλακτικές λύσεις

• Πιθανότητα λοίμωξης
• Κίνδυνος τραυματισμού νεύρων ή αγγείων
• Μόνιμη δυσκαμψία των δακτύλων

Μια εναλλακτική μέθοδος έναντι της συμβατικής χειρουργικής είναι η διατομή της ίνωσης με βελόνα. Ο γιατρός, χρησιμοποιώντας ειδική βελόνα, κόβει υπό το δέρμα τον πάσχοντα ιστό, μειώνοντας έτσι το λύγισμα των δακτύλων. Το βασικό πλεονέκτημα αυτής της τεχνικής είναι ο μικρότερος χρόνος αποκατάστασης και η περιορισμένη πιθανότητα επιπλοκών. Ωστόσο, σε προχωρημένες μορφές της πάθησης τα αποτελέσματα είναι περιορισμένα. Ο συνδυασμός αυτής της επέμβασης με ενέσεις κορτικοστεροειδών προσφέρει συχνά ακόμη καλύτερη έκβαση.

Ανεξάρτητα από το είδος του χειρουργείου, συχνά συνιστάται φυσικοθεραπεία προκειμένου να επανέλθει πλήρως η λειτουργικότητα του χεριού.

Πότε είναι απαραίτητη η επίσκεψη σε γιατρό

Παρόλο που η νόσος του Dupuytren δεν θεωρείται επικίνδυνη, η προχωρημένη μορφή της μπορεί να περιορίσει την κίνηση του χεριού και να δημιουργήσει προβλήματα στην καθημερινότητα. Η συμβουλή από γιατρό κρίνεται σημαντική στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• Εμφανίζονται στη παλάμη ένα ή περισσότερα σκληρά ογκίδια, είτε συνοδεύονται από πόνο είτε όχι
• Υπάρχει δυσκολία στην πλήρη έκταση των δακτύλων
• Η ικανότητα σταθερής σύλληψης αντικειμένων έχει μειωθεί αισθητά
• Δεν είναι πλέον εφικτό το χέρι να ακουμπά πλήρως σε επίπεδη επιφάνεια ή να χωρά στην τσέπη

Πιθανές επιπλοκές της πάθησης

Στα αρχικά στάδια η νόσος επηρεάζει κυρίως άλλα δάκτυλα πλην του αντίχειρα και του δείκτη, γι’ αυτό και συχνά περνά απαρατήρητη. Με την πάροδο του χρόνου, τα συμπτώματα εξελίσσονται – μπορεί τελικά να καταστεί δύσκολο το πλήρες άνοιγμα της παλάμης, το κράτημα μεγάλων αντικειμένων ή η είσοδος του χεριού σε στενά σημεία. Ακόμη κι αν τα συμπτώματα είναι στην αρχή ήπια, είναι σημαντικό να υπάρξει έγκαιρη επικοινωνία με γιατρό για την αποφυγή περαιτέρω επιδείνωσης.