Παγωμένος ώμος: συμπτώματα, αίτια, διάγνωση και θεραπεία

Η δυσκαμψία του ώμου, η οποία συχνά αποκαλείται και «παγωμένος ώμος», διαγιγνώσκεται κυρίως μέσω προσεκτικής κλινικής εξέτασης, όπου αξιολογείται το εύρος κίνησης του βραχίονα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ιατροί προχωρούν σε χορήγηση τοπικού αναισθητικού στην περιοχή του ώμου – αυτή η μέθοδος, γνωστή ως δοκιμή με έγχυση, βοηθά τόσο στη διάγνωση όσο και στην προσωρινή ανακούφιση του πόνου.

Επιβεβαίωση της διάγνωσης και εξετάσεις

Συχνά αρκεί η κλινική εκτίμηση για να τεθεί η διάγνωση, όμως όταν υπάρχουν αμφιβολίες, ενδέχεται να ζητηθούν επιπλέον απεικονιστικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφίες, υπέρηχος ή μαγνητική τομογραφία. Οι εξετάσεις αυτές συμβάλλουν στην αποκλεισμό άλλων αιτιών, όπως η αρθρίτιδα ή η ρήξη τενόντων.

Αντιμετώπιση της δυσκαμψίας του ώμου

Η κατάσταση αυτή συνήθως υποχωρεί σταδιακά χωρίς παρέμβαση, ωστόσο η διαδικασία αποκατάστασης ενδέχεται να διαρκέσει μήνες ή ακόμη και χρόνια. Για την ανακούφιση των συμπτωμάτων προτείνονται συχνά ήπια αναλγητικά που διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή, όπως η ιβουπροφαίνη ή το ακετυλοσαλικυλικό οξύ. Εάν τα ήπια φάρμακα δεν επαρκούν, ο γιατρός μπορεί να συστήσει ισχυρότερα αναλγητικά.

Όταν ο πόνος είναι ιδιαίτερα έντονος ή η κινητικότητα δεν επανέρχεται, ενδείκνυνται οι παρακάτω θεραπευτικές επιλογές:

• Έγχυση κορτικοστεροειδών στην άρθρωση του ώμου με στόχο τη μείωση της φλεγμονής, την ανακούφιση του πόνου και τη βελτίωση της κίνησης.
• Διαστολή της αρθρικής κάψας με έγχυση αποστειρωμένου υγρού στην άρθρωση, ώστε να διευκολυνθεί η ανάκτηση της κινητικότητας.
• Φυσικοθεραπεία με κατάλληλες ασκήσεις και κινησιοθεραπεία, όπου η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το στάδιο της πάθησης.
• Χειρουργικές επεμβάσεις, όπως αρθροσκόπηση για την αφαίρεση ουλώδους ιστού, εφαρμόζονται σπάνια σε ανθεκτικές περιπτώσεις, όταν άλλες θεραπείες δεν έχουν αποτέλεσμα.
• Χειρισμοί ώμου υπό γενική αναισθησία, όπου ο γιατρός κινεί ενεργά τον ώμο για να χαλαρώσει την κάψα της άρθρωσης. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται σπανίως.

Συμβουλές για μείωση των συμπτωμάτων

Παρότι δεν υπάρχει άμεση λύση σε αυτό το πρόβλημα, υπάρχουν πρακτικές που συμβάλλουν στον περιορισμό του πόνου και στη βελτίωση της καθημερινότητας:

• Εναλλαγή ζεστών και κρύων επιθεμάτων. Η θερμότητα ενισχύει την κυκλοφορία του αίματος και μειώνει τη μυϊκή τάση ενώ το ψύχος συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής και του πόνου. Οι κομπρέσες εφαρμόζονται με εναλλαγή: θερμό επίθεμα για 15–20 λεπτά, μετά από μερικές ώρες κρύο επίθεμα για έως 20 λεπτά. Για τη θερμότητα ενδείκνυται θερμοφόρα ή ζεστή υγρή πετσέτα, ενώ για το κρύο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σακουλάκι με πάγο τυλιγμένο σε ύφασμα.
• Ηλεκτροθεραπεία TENS. Πρόκειται για συσκευή που εφαρμόζεται στο δέρμα με αυτοκόλλητα ηλεκτρόδια και στέλνει χαμηλής συχνότητας ηλεκτρικά ερεθίσματα, τα οποία μπορούν να περιορίσουν τον πόνο μέσω νευρικής διέγερσης. Η χρήση της γίνεται σε φυσικοθεραπευτήρια αλλά υπάρχουν και φορητές συσκευές για κατ’ οίκον χρήση, πάντα με τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού. Η μέθοδος δεν ενδείκνυται σε όλες τις παθήσεις.

Ασκήσεις για τη βελτίωση της κινητικότητας του ώμου

Ήπιες διατατικές ασκήσεις συμβάλλουν στην αποκατάσταση της κίνησης και αποτρέπουν την επιδείνωση της δυσκαμψίας. Πριν ξεκινήσει οποιοδήποτε πρόγραμμα ασκήσεων, συστήνεται να προηγηθεί συνεννόηση με γιατρό ή φυσικοθεραπευτή.

Καλό είναι να προηγείται προθέρμανση του ώμου πριν από τις ασκήσεις, χρησιμοποιώντας ζεστό ντους, θερμοφόρα ή υγρή θερμή πετσέτα. Οι ασκήσεις πρέπει να εκτελούνται αργά και αν εμφανιστεί έντονος πόνος, να διακόπτονται ή να τροποποιούνται.

• Αιώρηση ώμου. Σκύψτε ελαφρώς μπροστά, χαλαρώστε το προσβεβλημένο χέρι και αφήστε το να κάνει ελεύθερες κυκλικές κινήσεις. Εκτελέστε περίπου 10 κύκλους προς κάθε κατεύθυνση. Όταν ο πόνος μειωθεί, μπορείτε να προσθέσετε ένα μικρό βάρος.
• Απαγωγή χεριού πάνω από το στήθος. Με το υγιές χέρι κρατήστε τον αγκώνα του πονεμένου χεριού και τραβήξτε απαλά το χέρι πάνω από το στήθος έως να νιώσετε ήπια διάταση. Κρατήστε σε αυτή τη θέση για 15–20 δευτερόλεπτα και επαναλάβετε 10–20 φορές μέσα στην ημέρα.
• Διάταση με πετσέτα. Σταθείτε όρθιοι, κρατήστε μια μακριά πετσέτα πίσω από την πλάτη – το πονεμένο χέρι πιάνει το κάτω άκρο της και το υγιές το πάνω. Σηκώστε αργά το υγιές χέρι ώστε να νιώσετε διάταση στον ώμο. Διατηρήστε τη θέση για 10 δευτερόλεπτα. Επαναλάβετε πέντε φορές, δύο φορές τη μέρα για πέντε συνεχόμενες ημέρες.
• Έξω στροφή με ελαστική ταινία. Τοποθετήστε τα χέρια στα πλάγια του σώματος και λυγίστε τους αγκώνες σε ορθή γωνία. Κρατήστε μια ελαστική ταινία και με το υγιές χέρι σταθερό κινήστε αργά το πονεμένο χέρι προς τα έξω κατά 2–3 εκατοστά. Κρατήστε για 5 δευτερόλεπτα και επαναλάβετε μέχρι 15 φορές ημερησίως.
• Έσω στροφή με ελαστική ταινία. Σταθείτε δίπλα σε κλειστή πόρτα, δέστε τη μία άκρη της ελαστικής ταινίας στη λαβή της και κρατήστε την άλλη με το πονεμένο χέρι. Με λυγισμένο αγκώνα στο πλευρό, τραβήξτε ήπια τη λωρίδα προς το σώμα σας κατά 2–3 εκατοστά. Κάθε επανάληψη διαρκεί 5 δευτερόλεπτα και γίνεται 10–15 φορές την ημέρα.

Οδηγίες για τον ύπνο σε περίπτωση δύσκαμπτου ώμου

Η δυσκαμψία του ώμου συχνά προκαλεί διαταραχές ύπνου, είτε λόγω πόνου είτε λόγω άβολης θέσης. Οι ακόλουθες πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν:

• Κατάλληλο ύψος μαξιλαριού. Επιλέξτε μαξιλάρι που να υποστηρίζει καλά το κεφάλι και τον αυχένα, διατηρώντας τη σπονδυλική στήλη ευθεία. Εάν κοιμάστε στο πλάι, χρειάζεστε ψηλότερο μαξιλάρι ενώ στην ύπτια θέση ενδείκνυται χαμηλότερο μαξιλάρι.
• Επιπλέον μαξιλάρια. Προτιμήστε να κοιμάστε στη μη επηρεασμένη πλευρά, τοποθετώντας επιπλέον μαξιλάρι ανάμεσα στα χέρια για υποστήριξη του θώρακα και του ώμου. Εάν δεν διαθέτετε ειδικό μακρύ μαξιλάρι, τοποθετήστε ένα μικρότερο μαξιλάρι στη μασχάλη και κρατήστε το με τα δύο χέρια ώστε να μη γέρνετε μπροστά. Ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα βοηθά στην ευθυγράμμιση των ισχίων και της σπονδυλικής στήλης.
• Σταθερή θέση των χεριών. Όταν βρίσκεστε ανάσκελα, κρατήστε τα χέρια στα πλάγια με τις παλάμες προς τα κάτω, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η ένταση των αρθρώσεων των ώμων.
• Εφαρμογή θερμότητας. Πριν τον ύπνο, τοποθετήστε μια θερμοφόρα ή θερμό επίθεμα στον ώμο με λειτουργία αυτόματης απενεργοποίησης για ασφάλεια. Εναλλακτικά, μπορείτε να ζεστάνετε ένα σακουλάκι με σπόρους σε φούρνο μικροκυμάτων – η θερμότητα βοηθά στη χαλάρωση των μυών και τη μείωση του πόνου.