Παλμικές αισθήσεις στα χέρια: αίτια και αντιμετώπιση

Πολλοί ασθενείς αιφνιδιάζονται όταν μαθαίνουν ότι ένα σύμπτωμα που το νιώθουν σε ένα συγκεκριμένο σημείο του σώματος δεν προέρχεται απαραίτητα από εκεί. Τα χέρια αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα. Αν κατά διαστήματα το χέρι σας δείχνει «σφιγμένο» και οι μύες κάνουν μικρές συσπάσεις ή έχετε αίσθηση παλμών, αυτή η ενόχληση μπορεί να μην σχετίζεται με το ίδιο το χέρι. Στην πράξη, είναι συχνά πιθανότερο να πρόκειται για ζήτημα που αφορά νεύρα του αυχένα. Το πιο ιδιαίτερο είναι ότι μπορεί να μην έχετε καθόλου ενοχλήσεις στον αυχένα. Για να γίνει κατανοητό αυτό, πρέπει πρώτα να θυμόμαστε ότι τα νεύρα που ρυθμίζουν τη λειτουργία των μυών του άνω άκρου ξεκινούν από την αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Ας το δούμε πιο αναλυτικά.

Ερεθισμένα αυχενικά νεύρα και αίσθηση παλμών στο χέρι

Σε αρκετούς ανθρώπους, ο ερεθισμός των νεύρων στον αυχένα δεν συνοδεύεται από εμφανή συμπτώματα στο ίδιο το σημείο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα μοναδικά σημάδια εκδηλώνονται στους μυς του χεριού ως σφίξιμο, αίσθηση παλμών ή συνδυασμός των δύο. Παρότι αυτή η ενόχληση μπορεί να είναι ενοχλητική, ειδικά όταν επανέρχεται, συχνά υποτιμάται. Ωστόσο, δεν είναι καλό να αγνοείται, γιατί μπορεί να υποδηλώνει σοβαρότερο πρόβλημα στον αυχένα.

Η σύνδεση ανάμεσα σε διαφορετικές περιοχές του σώματος διαμορφώνεται ήδη από την εμβρυϊκή ανάπτυξη, όταν αυχένας, ώμος και χέρι αναπτύσσονται παράλληλα με το νευρικό δίκτυο που τα συνδέει. Έτσι, όταν ένα νεύρο στον αυχένα ερεθιστεί ή υποστεί βλάβη, συμπτώματα όπως παλμοί, πόνος ή ένταση μπορούν να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο κατά μήκος της νευρικής διαδρομής, από τον ώμο έως και τα δάχτυλα.

Γιατί χρειάζεται αντιμετώπιση όταν υπάρχει ερεθισμός των αυχενικών νεύρων

Όταν τα προβλήματα των αυχενικών νεύρων δεν αντιμετωπίζονται, ενδέχεται να οδηγήσουν σε πιο σοβαρές δυσλειτουργίες στο χέρι, όπως ρήξεις τενόντων (για παράδειγμα, έξω ή έσω επικονδυλίτιδα, γνωστές ως «αγκώνας τένις» ή «αγκώνας γκολφέρ»). Η σχέση με τους τένοντες έχει λογική βάση: οι μύες συνδέονται με τα οστά μέσω τενόντων και λειτουργούν χάρη στα νευρικά σήματα. Όταν τα νεύρα είναι ερεθισμένα, η μυϊκή λειτουργία διαταράσσεται και ορισμένα τμήματα του μυός ουσιαστικά δεν ενεργοποιούνται σωστά. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει επώδυνα και σφιχτά σημεία πυροδότησης, τα οποία τραβούν τις τενόντιες προσφύσεις ανάμεσα σε μυ και οστό, προκαλώντας τενοντίτιδα που με τον χρόνο μπορεί να εξελιχθεί σε ρήξη.

Ενδεικτικά, άτομα με χρόνια έξω επικονδυλίτιδα συχνά στην πραγματικότητα έχουν πίεση αυχενικών νεύρων στην αυχενική μοίρα (στην περιοχή C6 ή C7), επειδή αυτά τα νεύρα συμμετέχουν στον έλεγχο των μυών του αντιβραχίου. Παρότι τα συμπτώματα γίνονται αισθητά στον αντιβράχιο, η αιτία μπορεί να βρίσκεται στον αυχένα. Αυτή τη λογική ακολουθούν οι γιατροί της επεμβατικής ορθοπαιδικής, οι οποίοι δεν περιορίζονται στο να αντιμετωπίσουν μόνο τα συμπτώματα στο χέρι, αλλά αναζητούν και θεραπεύουν και την υποκείμενη αιτία.

Αντιμετώπιση των παλμών στο χέρι και των αυχενικών νευρικών προβλημάτων με ορθοβιολογικές προσεγγίσεις

Συχνά, επεμβάσεις που γίνονται με στόχο να μειωθεί η ένταση στο χέρι περιλαμβάνουν τομή σε τένοντα του αγκώνα. Όμως, αν η πραγματική πηγή του προβλήματος είναι τα νεύρα του αυχένα, μια τέτοια επέμβαση δεν αποτελεί την κατάλληλη λύση. Πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να έχουν πόνο ή αίσθηση παλμών και μετά το χειρουργείο, επειδή δεν έχει αντιμετωπιστεί η βασική αιτία.

Ακόμη και όταν τα συμπτώματα στο χέρι οφείλονται πράγματι σε τοπικό πρόβλημα, όπως η έξω επικονδυλίτιδα, δεδομένα από μελέτες δείχνουν ότι η χειρουργική αντιμετώπιση δεν υπερτερεί της συντηρητικής. Από την εμπειρία μας, ορθοβιολογικές τεχνικές, όπως η θεραπεία με πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια (PRP), μπορούν να είναι αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση προβλημάτων τενόντων. Αν η ενόχληση σχετίζεται με ερεθισμό αυχενικών νεύρων, αυτά μπορούν επίσης να αντιμετωπιστούν με ειδικές εγχύσεις αιμοπεταλίων.

Η αίσθηση παλμών στο χέρι, ιδιαίτερα όταν ενοχλεί τη νύχτα, μπορεί να είναι δύσκολη, όμως τις περισσότερες φορές δεν προέρχεται άμεσα από το χέρι. Σε πολλές περιπτώσεις αποτελεί ένδειξη ότι είναι σκόπιμο να ελεγχθεί ο αυχένας. Κεντρικό σημείο είναι να μην προχωρήσει χειρουργική επέμβαση στο χέρι χωρίς προηγουμένως να έχει γίνει διεξοδικός έλεγχος του αυχένα, και να ζητηθεί εκτίμηση από ειδικό για τις μη χειρουργικές επιλογές.

Τι άλλο μπορεί να προκαλεί αίσθηση παλμών στο χέρι;

Κάκωση του βραχιονίου πλέγματος

Το βραχιόνιο πλέγμα περιλαμβάνει πέντε νευρικές ρίζες, από C5 έως T1. Οι κακώσεις σε αυτό το πλέγμα μπορεί να κυμαίνονται από ήπιες έως σοβαρές και συχνά συνυπάρχουν με άλλους τραυματισμούς, γεγονός που δυσκολεύει τη διάγνωση. Παρ’ όλα αυτά, μια βλάβη στο συγκεκριμένο νευρικό δίκτυο μπορεί να επηρεάσει την κίνηση όλου του άνω άκρου και του αντιβραχίου. Το θέμα χρειάζεται πιο λεπτομερή προσέγγιση, με αναφορά σε συμπτώματα, διάγνωση και διαθέσιμες θεραπείες.

Ασβεστοποιός τενοντίτιδα του στροφικού πετάλου

Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα των τενόντων του στροφικού πετάλου είναι συχνή πάθηση του ώμου, αλλά συχνά παρερμηνεύεται. Χαρακτηρίζεται από συσσώρευση κρυστάλλων ασβεστίου στους τένοντες του στροφικού πετάλου. Μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο και σημαντικό περιορισμό της κίνησης. Παρότι συχνά εμφανίζεται απότομα, τα αίτια και η εξέλιξή της συνδέονται με βιολογικούς μηχανισμούς, την κληρονομικότητα και πιθανόν παράγοντες τρόπου ζωής.

Αυχενική ριζοπάθεια

Συνηθισμένα συμπτώματα της αυχενικής ριζοπάθειας είναι πόνος στον αυχένα, στον ώμο και στο χέρι που μπορεί να φτάνει έως τα δάχτυλα, καθώς και μούδιασμα, μυρμήγκιασμα και αδυναμία. Η κατάσταση αυτή εμφανίζεται όταν νεύρα του αυχένα ερεθίζονται ή πιέζονται. Οι πιο συχνές αιτίες είναι βλάβες στους μεσοσπονδύλιους δίσκους ή φλεγμονώδεις διεργασίες.

Σύνδρομο ehlers-danlos (eds)

Το EDS είναι κληρονομική διαταραχή του συνδετικού ιστού που επηρεάζει το δέρμα, τους τένοντες και τους συνδέσμους. Η εικόνα του συνδρόμου μπορεί να διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο. Συνήθως επηρεάζονται το δέρμα, οι αρθρώσεις και τα αγγεία. Για τους τρεις συχνότερους τύπους, δηλαδή τον υπερκινητικό, τον κλασικό και τον αγγειακό, στις θεραπευτικές επιλογές αναφέρονται το συμπύκνωμα μυελού των οστών και οι εγχύσεις PRP.

Σύνδρομο των facet αρθρώσεων

Βλάβη ή φλεγμονή στις facet αρθρώσεις του αυχένα μπορεί να προκαλέσει πόνο στον αυχένα, στους ώμους και πονοκέφαλο. Το πρόβλημα εμφανίζεται συχνότερα μετά από τραυματισμούς του αυχένα, όπως σε κάκωση τύπου «μαστιγίου», ή μετά από χειρουργικές επεμβάσεις σπονδυλικής σπονδυλοδεσίας στην αυχενική μοίρα.

Συνδεσμική (συνοβιακή) κύστη facet

Οι συνοβιακές κύστεις είναι κάψες γεμάτες με υγρό που σχηματίζονται στις facet αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης. Συνήθως σχετίζονται με εκφυλιστικές αλλοιώσεις των αρθρώσεων και μπορούν να προκαλέσουν ποικίλα συμπτώματα, όπως πόνο ή αδυναμία.

Κήλη αυχενικού δίσκου

Η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου στον αυχένα συμβαίνει όταν ο μαλακός πυρήνας του δίσκου προβάλλει μέσα από το εξωτερικό του περίβλημα και πιέζει γειτονικά νεύρα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πόνο, αδυναμία ή αίσθηση μυρμηγκιάσματος στο χέρι.

Έξω επικονδυλίτιδα (αγκώνας τένις)

Ο τραυματισμός αυτός εμφανίζεται συνήθως λόγω υπερφόρτωσης των μυών του αντιβραχίου και επηρεάζει την έξω πλευρά του αγκώνα. Προκαλεί πόνο και ευαισθησία στο εξωτερικό τμήμα του αγκώνα, ιδίως κατά τις επαναλαμβανόμενες κινήσεις του καρπού και του αντιβραχίου.

Έσω επικονδυλίτιδα (αγκώνας γκολφέρ)

Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται από πόνο ή ευαισθησία στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα, συνήθως εξαιτίας κινήσεων υπέρχρησης όπως η ρίψη μπάλας ή η χρήση κατσαβιδιού.

Πιεσμένο νεύρο στον ώμο

Ένα νεύρο που πιέζεται στην περιοχή του ώμου μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο και περιορισμό της κίνησης. Τα αίτια μπορεί να σχετίζονται είτε με παθήσεις του ώμου είτε με προβλήματα στα αυχενικά νεύρα. Η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτάται από το τι προκαλεί την πίεση.

Παράλυση του κερκιδικού νεύρου

Το κερκιδικό νεύρο είναι το μεγαλύτερο νεύρο του άνω άκρου. Ξεκινά από την περιοχή του ώμου και πορεύεται κατά μήκος του αντιβραχίου έως το πίσω μέρος του καρπού, ενώ συνδέεται με νευρικές ρίζες από C5 έως T1. Η παράλυση του κερκιδικού νεύρου προκύπτει από βλάβη στο νεύρο και οδηγεί σε αδυναμία των μυών που νευρώνει. Το πιο συχνό κλινικό εύρημα είναι ο «πτώση καρπού», δηλαδή η αδυναμία να τεντωθεί ο καρπός. Το κερκιδικό νεύρο νευρώνει πολλούς μυς του βραχίονα και του αντιβραχίου. Όταν υπάρχει κάκωση, ο χρόνος νευρικής αποκατάστασης μπορεί να διαφέρει πολύ, από λίγες εβδομάδες έως και χρόνια, ανάλογα με τη βαρύτητα του τραυματισμού.

Αστάθεια της σπονδυλικής στήλης

Ως αστάθεια της σπονδυλικής στήλης περιγράφεται η αδυναμία της να διατηρεί τη φυσιολογική δομή και λειτουργία της υπό συνηθισμένα φορτία. Πιθανές αιτίες είναι οι τραυματισμοί, οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις, οι λοιμώξεις, οι όγκοι ή συγγενείς ανωμαλίες. Σε μια υγιή σπονδυλική στήλη, οστά, δίσκοι, σύνδεσμοι και μύες συνεργάζονται ώστε να προστατεύονται ο νωτιαίος μυελός και οι νευρικές ρίζες. Όταν υπάρχει αστάθεια, οι υποστηρικτικές δομές μπορεί να έχουν υποστεί βλάβη, με αποτέλεσμα μη φυσιολογική κίνηση και επιπλέον επιβάρυνση σε νεύρα και νωτιαίο μυελό.

Κύστη στη θωρακική μοίρα

Οι κύστεις είναι κλειστές κοιλότητες που περιέχουν υγρό, αέριο ή ημιστερεό υλικό. Μπορούν να εμφανιστούν σε πολλά σημεία του σώματος, όπως σε όργανα, ιστούς και οστά. Μπορεί να είναι καλοήθεις (μη καρκινικές) ή κακοήθεις. Οι κύστεις της θωρακικής μοίρας αφορούν σχηματισμούς στην περιοχή της σπονδυλικής στήλης ανάμεσα στον αυχένα και τη μέση. Στα πιθανά αίτια περιλαμβάνονται αποφράξεις, λοιμώξεις, χρόνιες φλεγμονές, αστάθεια ή κυτταρικές ανωμαλίες.

Εκφυλιστική νόσος δίσκου στη θωρακική μοίρα

Η εκφυλιστική νόσος δίσκου στη θωρακική μοίρα αφορά τη σταδιακή φθορά των μεσοσπονδύλιων δίσκων σε αυτή την περιοχή και μπορεί να προκαλέσει πόνο, αδυναμία, μυϊκούς σπασμούς και περιορισμό του εύρους κίνησης. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε επίπεδο της σπονδυλικής στήλης, όμως στη θωρακική μοίρα επηρεάζονται συχνότερα τα κατώτερα τμήματα (από T7 έως T12). Συνήθως παρατηρείται σε άτομα στην τρίτη ή τέταρτη δεκαετία της ζωής.

Σύνδρομο θωρακικής εξόδου

Η θωρακική έξοδος είναι η περιοχή γύρω από την κλείδα, όπου τα νεύρα του αυχένα συναντούν τα αγγεία που τροφοδοτούν το άνω άκρο (ώμο και χέρι). Από εκεί διέρχονται η υποκλείδια αρτηρία και φλέβα, καθώς και το βραχιόνιο πλέγμα. Το σύνδρομο θωρακικής εξόδου προκύπτει όταν αυτές οι δομές συμπιέζονται. Η διάγνωση βασίζεται στην αξιολόγηση του ιστορικού και στην κλινική εξέταση, αν και μερικές φορές απαιτούνται πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, όπως ακτινογραφία.