Plaquenil: χρήση και παρενέργειες

Το Plaquenil είναι φάρμακο που περιέχει ως δραστική ουσία την υδροξυχλωροκίνη. Κατατάσσεται στις αντιμαλαριακές και αντιαρθριτικές ουσίες και χορηγείται κυρίως για την πρόληψη και αντιμετώπιση της ελονοσίας, καθώς και για τη θεραπεία ορισμένων αυτοάνοσων παθήσεων όπως ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το plaquenil

Το Plaquenil χρησιμοποιείται προληπτικά και θεραπευτικά για την ελονοσία, ωστόσο δεν είναι αποτελεσματικό έναντι όλων των ειδών παρασίτων που προκαλούν τη νόσο και σε κάποιες περιοχές παρατηρείται αντίσταση σε αυτό το φάρμακο. Παράλληλα, ανακουφίζει τα συμπτώματα του συστηματικού ερυθηματώδους λύκου και της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, καθώς μειώνει τους πόνους των αρθρώσεων, το οίδημα και τα φαινόμενα φλεγμονής.

Προειδοποιήσεις και προφυλάξεις

Το συγκεκριμένο φάρμακο, υπό ορισμένες συνθήκες, μπορεί να έχει σοβαρή αρνητική επίδραση στην καρδιακή λειτουργία, ιδίως όταν λαμβάνεται ταυτόχρονα με άλλα συγκεκριμένα σκευάσματα. Ταχυκαρδία, αρρυθμίες, ζαλάδα ή περιστασιακή απώλεια αισθήσεων ενδέχεται να υποδηλώνουν σοβαρές επιπλοκές που απαιτούν άμεση ιατρική παρέμβαση.

Η μακροχρόνια ή υψηλής δόσης χορήγηση Plaquenil ενδέχεται να προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη στον αμφιβληστροειδή του ματιού. Για τον λόγο αυτό πρέπει να παρακολουθείται συχνά η όραση και να ειδοποιείται ο ιατρός αν εμφανιστούν διαταραχές όπως θολή όραση, δυσκολία εστίασης, σκοτεινά σημεία στο οπτικό πεδίο, φωτοευαισθησία ή προβλήματα στην αντίληψη των χρωμάτων.

Ποιοι δεν πρέπει να λάβουν αυτό το φάρμακο

Η υδροξυχλωροκίνη αντενδείκνυται σε περιπτώσεις αλλεργίας στη δραστική ή σε σχετικές ουσίες όπως η χλωροκίνη. Αυξημένο κίνδυνο βλαβών στον αμφιβληστροειδή έχουν άτομα με προηγούμενες οφθαλμοπάθειες, με νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια, όσοι λαμβάνουν συγκεκριμένα άλλα φάρμακα ή πάσχουν από γενετική ανεπάρκεια του ενζύμου G6PD.

• Όσοι εμφανίζουν οφθαλμολογικές διαταραχές ή έχουν υποστεί βλάβη στον αμφιβληστροειδή από άλλα φάρμακα πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό τους.
• Σε ασθενείς με καρδιοπάθειες όπως αρρυθμίες ή παράταση του διαστήματος QT, διαβήτη, ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία ή χρόνιες παθήσεις στομάχου, η χρήση πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή.
• Όσοι λαμβάνουν άλλα φάρμακα ή πάσχουν από αλκοολισμό, ψωρίαση ή πορφυρία οφείλουν να το αναφέρουν στον ειδικό.

Δεν συνιστάται η χορήγηση του φαρμάκου σε παιδιά κάτω των δεκαοκτώ ετών για θεραπεία ρευματοειδούς αρθρίτιδας ή λύκου.

Όταν σχεδιάζεται εγκυμοσύνη ή κατά τη διάρκειά της, συστήνεται να αξιολογούνται όλοι οι κίνδυνοι με τον θεράποντα ιατρό. Το ενδεχόμενο επιπλοκών αυξάνεται αν η γυναίκα πάσχει από ελονοσία κατά τη διάρκεια της κύησης, ενώ η ασφάλεια του φαρμάκου σε έγκυες δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί. Ο γιατρός θα καθοδηγήσει σχετικά και για την περίοδο του θηλασμού.

Οδηγίες χρήσης του plaquenil

Η λήψη πρέπει να γίνεται ακριβώς όπως έχει υποδείξει ο ιατρός, ακολουθώντας τις οδηγίες της συσκευασίας ή της συνταγής. Το Plaquenil συνήθως λαμβάνεται κατά τη διάρκεια γεύματος ή με γάλα, εκτός αν δοθεί διαφορετική σύσταση. Δεν πρέπει να μασάτε ή να θρυμματίζετε τα δισκία.

• Για τη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας ή του λύκου, το φάρμακο λαμβάνεται καθημερινά.
• Στο πλαίσιο προφύλαξης από ελονοσία, η δόση χορηγείται εβδομαδιαίως την ίδια ημέρα κάθε εβδομάδας. Η προληπτική αγωγή ξεκινά δύο εβδομάδες πριν από το ταξίδι σε ενδημικές ζώνες, διαρκεί καθ’ όλη τη διαμονή και συνεχίζεται για τέσσερις εβδομάδες μετά την επιστροφή.
• Σε θεραπεία ελονοσίας, χορηγείται αρχικά υψηλότερη δόση και στη συνέχεια ακολουθούν μικρότερες δόσεις για ορισμένες ημέρες, σύμφωνα με τη συνταγή.

Η φαρμακευτική αγωγή δεν αρκεί από μόνη της για την προστασία από την ελονοσία. Η χρήση ρουχισμού που καλύπτει το σώμα, εντομοαπωθητικών και αντικουνουπικού διχτυού είναι απαραίτητη. Σε περίπτωση εμφάνισης πυρετού ή άλλων συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια ή μετά το ταξίδι, είναι σημαντικό να ζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια.

Σε όλη τη διάρκεια της θεραπείας, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει τακτικές αιματολογικές εξετάσεις ή ελέγχους όρασης. Το φάρμακο πρέπει να αποθηκεύεται σε δροσερό, ξηρό μέρος, μακριά από παιδιά.

Τι να κάνετε σε περίπτωση παράλειψης ή υπερδοσολογίας

Αν ξεχάσετε να πάρετε μία δόση, επικοινωνήστε με τον ιατρό σας για περαιτέρω οδηγίες. Υπερβολική πρόσληψη υδροξυχλωροκίνης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή δηλητηρίαση με εκδηλώσεις όπως υπνηλία, σπασμούς, διαταραχές όρασης, καρδιακές αρρυθμίες, αναπνευστική δυσχέρεια ή ακόμη και απώλεια συνείδησης. Στα παιδιά, ακόμη και μικρή ποσότητα μπορεί να αποβεί θανατηφόρα, επομένως η αποθήκευση του φαρμάκου πρέπει να γίνεται με ασφάλεια.

Αποφυγή συγκεκριμένων δραστηριοτήτων κατά τη λήψη του plaquenil

Μέχρι να εξακριβωθεί πώς ανταποκρίνεστε στο φάρμακο, συνιστάται να αποφύγετε την οδήγηση, τη χρήση μηχανημάτων ή δραστηριότητες που απαιτούν καλή όραση και γρήγορα αντανακλαστικά, καθώς ενδέχεται να παρουσιαστεί προσωρινή θολή όραση ή υπνηλία. Δεν είναι καλό να λαμβάνονται ταυτόχρονα με το Plaquenil αντιόξινα ή αντιδιαρροϊκά σκευάσματα — εφόσον απαιτείται η λήψη τους, πρέπει να τηρείται χρονικό διάστημα τεσσάρων ωρών μεταξύ των δόσεων.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα φάρμακα, έτσι και το Plaquenil μπορεί να προκαλέσει διάφορες παρενέργειες. Σε περίπτωση αλλεργικής αντίδρασης (δερματικό εξάνθημα, φουσκάλες, πρήξιμο προσώπου ή λαιμού, δυσκολία στην αναπνοή), σοβαρής αντίδρασης του δέρματος, πολύ γρήγορου ή ακανόνιστου καρδιακού παλμού, απότομης αδυναμίας ή απώλειας αισθήσεων, πρέπει να απευθυνθείτε αμέσως σε ιατρό.

• Είναι πιθανή η εμφάνιση μυϊκής αδυναμίας, διαταραχών στον συντονισμό κινήσεων, χειροτέρευσης ή απώλειας ακοής, βουητού στα αυτιά, ίκτερου, ανεξήγητης κόπωσης, έντονων μεταπτώσεων διάθεσης ή σπασμών.
• Η χορήγηση Plaquenil μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των αιμοσφαιρίων, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται συμπτώματα όπως πυρετός, διαρκής πονόλαιμος, ωχρότητα, δύσπνοια, αυξημένη αιμορραγική διάθεση ή μώλωπες.
• Το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία, με συμπτώματα όπως έντονη πείνα, εφίδρωση, ευερεθιστότητα, κεφαλαλγία, τρόμο ή ανησυχία.
• Σπάνια μπορεί να προκύψει σοβαρή αντίδραση του οργανισμού με μυαλγίες, δερματικά εξανθήματα, πυρετό, διόγκωση λεμφαδένων, περίεργη αδυναμία ή ίκτερο.
• Υψηλές δόσεις ή παρατεταμένη χρήση ενδέχεται να οδηγήσουν σε μη αναστρέψιμη όραση: θολή εικόνα, δυσκολία ανάγνωσης, οπτική παραμόρφωση, σκοτεινά σημεία στην όραση, αλλοιωμένη αντίληψη χρωμάτων, φωτεινά ή λαμπερά σημεία, αυξημένη ευαισθησία στο φως.

Πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες (που συνήθως υποχωρούν μετά τη διακοπή ή μείωση της δόσης) περιλαμβάνουν κεφαλαλγία, ζάλη, ναυτία, έμετο, κοιλιακό πόνο, ανορεξία, απώλεια βάρους, ευερεθιστότητα, άγχος, φαγούρα ή εξάνθημα, παροδική τριχόπτωση.

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Το Plaquenil μπορεί να αλληλεπιδράσει με άλλα φάρμακα και να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών, ιδίως στην καρδιακή λειτουργία. Προτού λάβετε άλλα σκευάσματα ταυτόχρονα με το Plaquenil, ενημερώστε τον ιατρό ή φαρμακοποιό σας ώστε να αξιολογηθεί η ασφάλεια και να σχεδιαστεί το κατάλληλο θεραπευτικό σχήμα.