Πνευμονική αρτηριακή υπέρταση: συμπτώματα, αιτίες και θεραπεία

Σε περιπτώσεις πνευμονικής υπέρτασης, οι γιατροί συνήθως προχωρούν σε σειρά εξετάσεων με στόχο να εντοπίσουν την αιτία της νόσου και να αξιολογήσουν την πρόοδό της. Το είδος των εξετάσεων και η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτώνται από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενή, γι’ αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζει κανείς τι να περιμένει και πώς να φροντίσει την υγεία του.

Βασικές διαγνωστικές εξετάσεις

Αρχικά, ο ειδικός επιδιώκει να ελέγξει την κατάσταση της καρδιάς, των πνευμόνων και των αγγείων. Οι κυριότερες εξετάσεις περιλαμβάνουν:

• Σπινθηρογράφημα αερισμού και αιμάτωσης: Βοηθά στη διαπίστωση ύπαρξης θρόμβων στους πνεύμονες, οι οποίοι μπορεί να αυξήσουν την πίεση στις πνευμονικές αρτηρίες.
• Ηλεκτροκαρδιογράφημα: Η εξέταση αυτή αναλύει τη λειτουργία της καρδιάς και φανερώνει εάν η δεξιά πλευρά της καρδιάς εργάζεται υπερβολικά, κάτι που υποδηλώνει πνευμονική υπέρταση.
• Ακτινογραφία θώρακος: Δείχνει αν υπάρχει διόγκωση της καρδιάς ή των πνευμονικών αρτηριών και βοηθά στον αποκλεισμό άλλων παθήσεων της καρδιάς ή των πνευμόνων.
• Δοκιμασία κόπωσης: Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει να περπατήσετε σε διάδρομο ή να κάνετε ποδήλατο, ενώ παρακολουθείται η καρδιακή και πνευμονική λειτουργία, καθώς και το επίπεδο οξυγόνου στο αίμα.
• Αιματολογικές εξετάσεις: Συμβάλλουν στην ανίχνευση λοιμώξεων ή αυτοάνοσων παθήσεων όπως ο ιός HIV, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και ο ερυθηματώδης λύκος.

Σε περίπτωση που τα αποτελέσματα υποδεικνύουν την παρουσία πνευμονικής υπέρτασης, για την επιβεβαίωση της διάγνωσης απαιτείται καθετηριασμός της δεξιάς καρδιάς. Σε αυτή τη διαδικασία, ένας λεπτός καθετήρας τοποθετείται σε κεντρική φλέβα και οδηγείται στη δεξιά πλευρά της καρδιάς, επιτρέποντας τη μέτρηση της πίεσης τόσο στην καρδιά όσο και στις πνευμονικές αρτηρίες. Μερικές φορές, για να αξιολογηθεί η αντίδραση των αγγείων, μπορεί να χορηγηθούν φαρμακευτικές ουσίες κατά τη διάρκεια της εξέτασης.

Η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία και χορήγηση ηρεμιστικών φαρμάκων. Τις περισσότερες φορές, ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι με συνοδεία την ίδια μέρα.

Προετοιμασία για το ραντεβού στον γιατρό

Συνιστάται να καταγράψετε όλες τις ερωτήσεις που θέλετε να θέσετε στον γιατρό πριν τη συνάντηση, ώστε να μη λησμονήσετε σημαντικές λεπτομέρειες για την υγεία σας. Είναι επίσης χρήσιμο να συνοδεύεστε από κάποιο οικείο πρόσωπο, ώστε να κατανοήσετε και να θυμηθείτε ευκολότερα τις συστάσεις του γιατρού.

Ερωτήματα που μπορεί να θέσετε στον γιατρό

• Ποια θεραπευτική προσέγγιση είναι καταλληλότερη για εμένα;
• Πόσο συχνά πρέπει να επανεξετάζομαι;
• Απαιτείται να με δει ιατρός άλλης ειδικότητας;
• Σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να απευθυνθώ σε επείγουσα ιατρική φροντίδα;
• Πρέπει να περιορίσω το αλάτι ή τα υγρά στη διατροφή μου;
• Ποια σωματική δραστηριότητα είναι ασφαλής και ωφέλιμη για εμένα;
• Υπάρχουν ασχολίες που είναι καλό να αποφεύγω;
• Είναι καλό να εμβολιαστώ για γρίπη, πνευμονιόκοκκο και COVID-19;

Θεραπευτικές επιλογές

Η αντιμετώπιση της πνευμονικής υπέρτασης ξεκινά με τον εντοπισμό και την προσαρμογή στην κύρια αιτία του προβλήματος. Αν, για παράδειγμα, η πάθηση οφείλεται σε χρόνια πνευμονοπάθεια, τότε πρέπει να αντιμετωπιστεί και αυτή.

Συχνά, η θεραπεία περιλαμβάνει στρατηγικές που διευκολύνουν την αναπνοή, βελτιώνουν τη σωματική δραστηριότητα και ενισχύουν τη γενικότερη ευεξία του ατόμου. Σε περίπτωση που οι εξετάσεις δείξουν ανάγκη για χορήγηση οξυγόνου, παρέχεται καθαρό οξυγόνο μέσω ειδικής ρινικής κάνουλας, κάτι που θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμο όταν το επίπεδο οξυγόνου στον οργανισμό είναι χαμηλό.

Όταν υπάρχει κίνδυνος σχηματισμού θρόμβων, συνταγογραφούνται αντιπηκτικά φάρμακα, ενώ για τη διατήρηση της λειτουργίας της καρδιάς και τη μείωση της κατακράτησης υγρών, μπορεί να δοθούν επιπρόσθετες φαρμακευτικές αγωγές.

Σε προχωρημένες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να συστήσει τη χορήγηση ανταγωνιστών διαύλων ασβεστίου, οι οποίοι μειώνουν την πίεση στις πνευμονικές αρτηρίες και γενικότερα στο κυκλοφορικό σύστημα. Εάν η επίδραση αυτών των σκευασμάτων δεν είναι επαρκής, οι ασθενείς παραπέμπονται σε εξειδικευμένο κέντρο για συνδυαστική θεραπεία.

Τα φάρμακα αυτά μπορεί να λαμβάνονται ως δισκία, να χορηγούνται με εισπνοές ή να δίνονται ενδοφλεβίως. Τα πιο συνήθη φαρμακευτικά σχήματα περιλαμβάνουν:

• Δισκία: αμβρισεντάνη, βοσεντάνη, μασιτεντάνη, ριοσιγκουάτη, σελεξιπάγη, σιλδεναφίλη, ταδαλαφίλη, τρεπροστινίλη
• Εισπνεόμενα φάρμακα: ιλοπρόστη τρομεταμίνη, τρεπροστινίλη
• Ενδοφλέβια φαρμακευτική αγωγή: εποτεννικό νάτριο, τρεπροστινίλη

Σε ορισμένες περιπτώσεις όπου η φαρμακευτική θεραπεία δεν επιτυγχάνει το επιθυμητό αποτέλεσμα, μπορεί να εξεταστεί η μεταμόσχευση πνεύμονα ή η χειρουργική διάνοιξη του μεσοκολπικού διαφράγματος. Πρόκειται ωστόσο για πολύπλοκες επεμβάσεις με σημαντικούς κινδύνους.

Συμβουλές για την καθημερινή βελτίωση της κατάστασης

Η συστηματική σωματική δραστηριότητα, στο βαθμό που επιτρέπει το ιστορικό σας, αποτελεί σημαντικό παράγοντα. Το περπάτημα και η κίνηση συμβάλλουν τόσο στην καλύτερη αναπνοή όσο και στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής. Καλό είναι να συζητήσετε με τον ειδικό σας πόσο και πώς μπορείτε να ασκείστε, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται επιπλέον οξυγόνο κατά την άσκηση.

Είναι απαραίτητη η εξασφάλιση επαρκούς ξεκούρασης. Πολλοί ασθενείς με πνευμονική υπέρταση εμφανίζουν συχνή κόπωση, επομένως ο καλός βραδινός ύπνος και ενίοτε σύντομα διαλείμματα κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι σημαντικά. Μια ισορροπημένη κάλυψη διατροφικών αναγκών με φρούτα, λαχανικά και προϊόντα ολικής άλεσης στηρίζει τη συνολική υγεία.

Η εξέλιξη και η πρόγνωση της νόσου

Η πορεία της πνευμονικής υπέρτασης διαφέρει ανάλογα με την αιτία που την προκαλεί σε κάθε ασθενή. Η κατάλληλη θεραπεία για το υποκείμενο νόσημα οδηγεί συχνά σε βελτίωση της κατάστασης, ωστόσο δεν είναι επί του παρόντος δυνατή η πλήρης ίαση. Η πρώιμη διάγνωση και η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση συμβάλλουν στο να διατηρήσει ο ασθενής ενεργό τρόπο ζωής και να παρατείνει την καλή υγεία.

Στις περιπτώσεις όπου η αιτία της πάθησης παραμένει αδιευκρίνιστη, συνήθως η πνευμονική υπέρταση επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου. Παρόλα αυτά, τα σύγχρονα θεραπευτικά σχήματα βοηθούν στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου και στην παράταση της ζωής.

Σε κάθε περίπτωση, η αντιμετώπιση πρέπει να είναι εξατομικευμένη, με συνεχή επικοινωνία με τον γιατρό, ώστε να επιτευχθεί η κατάλληλη προσαρμογή της θεραπείας στις ανάγκες του ασθενούς.