Πονόλαιμος: Αιτίες, συμπτώματα και θεραπεία

Ο πονόλαιμος αποτελεί ένα συχνό σύμπτωμα, που εκδηλώνεται με ενοχλήσεις, ξηρότητα ή φαγούρα στην περιοχή του λαιμού. Τις περισσότερες φορές οφείλεται είτε σε λοιμώξεις είτε σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως ο ξηρός αέρας. Κάθε χρόνο, περισσότεροι από 13 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέπτονται γιατρό λόγω του συγκεκριμένου προβλήματος. Ανάλογα με το σημείο του λαιμού που επηρεάζεται, υπάρχουν διαφορετικοί τύποι πονόλαιμου:

• Η φαρυγγίτιδα εντοπίζεται στην περιοχή πίσω από τη στοματική κοιλότητα
• Η αμυγδαλίτιδα συνδέεται με διόγκωση και ερυθρότητα των αμυγδαλών
• Η λαρυγγίτιδα προκαλεί φλεγμονή στον λάρυγγα, δηλαδή στο όργανο της φωνής

Ποια αίτια προκαλούν πονόλαιμο

Οι περισσότερες περιπτώσεις πονόλαιμου προκαλούνται από ιούς που σχετίζονται με το κρυολόγημα ή τη γρίπη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο πονόλαιμος προέρχεται από βακτηριακές λοιμώξεις.

Ιογενείς λοιμώξεις

Οι ιογενούς προέλευσης ασθένειες που μπορούν να οδηγήσουν σε πονόλαιμο περιλαμβάνουν:

• Κρυολόγημα
• Γρίπη
• Μονοπυρήνωση
• Ανεμοβλογιά
• COVID-19
• Κρούπ, που είναι συχνή νόσος στα παιδιά με χαρακτηριστικό δυνατό βήχα

Βακτηριακές λοιμώξεις

Ορισμένες βακτηριακές λοιμώξεις μπορούν επίσης να ευθύνονται για την εμφάνιση πονόλαιμου. Η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα, είναι η πιο συχνή βακτηριακή λοίμωξη που σχετίζεται με αυτό το σύμπτωμα.

Συμπτώματα πονόλαιμου

Τα συμπτώματα που σχετίζονται με τον πονόλαιμο διαφέρουν ανάλογα με το αίτιο. Μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Πόνο ή φαγούρα στον λαιμό
• Ενόχληση που επιδεινώνεται κατά την κατάποση ή την ομιλία
• Δυσκολία στην κατάποση
• Ευαίσθητους ή πρησμένους αδένες στον λαιμό ή το σαγόνι
• Διογκωμένες, ερυθρές αμυγδαλές
• Λευκές κηλίδες ή πύον στις αμυγδαλές
• Αλλαγή ή βραχνάδα στη φωνή

Πώς διαγιγνώσκεται ο πονόλαιμος

Για τη διάγνωση του πονόλαιμου, ο ιατρός λαμβάνει το ιατρικό ιστορικό και εξετάζει κλινικά τον ασθενή. Ενδέχεται να πραγματοποιηθούν οι εξής εξετάσεις:

• Γρήγορο τεστ για στρεπτόκοκκο, το οποίο παρέχει άμεσα αποτελέσματα, αν υπάρχει υποψία για στρεπτοκοκκική λοίμωξη
• Καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος για επιβεβαίωση, με τα αποτελέσματα να είναι διαθέσιμα σε 24-48 ώρες
• Εξετάσεις αίματος, αξονική τομογραφία ή ακτινογραφία για τον έλεγχο άλλων πιθανών αιτιών
• Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, διαβίβαση σε ειδικό αναλόγως των συμπτωμάτων και της αρχικής αξιολόγησης

Τρόποι αντιμετώπισης του πονόλαιμου

Πονόλαιμος που οφείλεται σε ιογενείς παράγοντες και συνοδεύεται από βήχα συχνά υποχωρεί εντός 5-7 ημερών χωρίς φαρμακευτική αγωγή. Για την ανακούφιση από τον πόνο και τον πυρετό μπορούν να χρησιμοποιηθούν παρακεταμόλη ή άλλα ελαφρά αναλγητικά.

• Για τη θεραπεία των παιδιών να προτιμώνται φάρμακα κατάλληλα για βρέφη ή παιδιά, όπως η παρακεταμόλη ή η ιβουπροφαίνη
• Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να χορηγείται ασπιρίνη σε παιδιά και εφήβους, λόγω κινδύνου για σύνδρομο Reye, το οποίο είναι σπάνια αλλά σοβαρή πάθηση με φλεγμονή σε ήπαρ και εγκέφαλο

Πότε είναι απαραίτητη η ιατρική συμβουλή

Πονόλαιμος που προκαλείται από ιούς συνήθως βελτιώνεται εντός δύο έως επτά ημερών. Ωστόσο, υπάρχουν περιστάσεις που απαιτούν ιατρική αξιολόγηση. Απευθυνθείτε σε γιατρό αν αντιμετωπίζετε κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα που θεωρούνται πιο σοβαρά:

• Πονόλαιμος που διαρκεί πέραν της μίας εβδομάδας
• Δυσκολία κατάποσης
• Δυσαναπνοία ή πόνος στη διάρκεια της αναπνοής
• Δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος
• Αρθραλγία
• Πυρετός πάνω από 38,3 βαθμούς Κελσίου
• Σκληρός ή ευαίσθητος αυχένας
• Ωταλγία
• Αίμα στο σάλιο ή στα πτύελα

Αποτελεσματικοί τρόποι ανακούφισης από τον πονόλαιμο

Οι περισσότερες περιπτώσεις πονόλαιμου μπορούν να αντιμετωπιστούν στο σπίτι. Η ανάπαυση είναι απαραίτητη, ώστε το ανοσοποιητικό σύστημα να ανταποκριθεί στην λοίμωξη. Για να μειωθούν τα συμπτώματα, προτείνονται τα παρακάτω:

• Γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο
• Κατανάλωση ζεστών ροφημάτων, όπως τσάι με μέλι ή αφεψήματα βοτάνων
• Κατανάλωση κρύων γλυκισμάτων, όπως παγωτό
• Χρήση παστίλιων ή σκληρών καραμελών
• Αύξηση της υγρασίας στον χώρο με υγραντήρα ψυχρού αέρα
• Αποφυγή καταπόνησης της φωνής