Πώς επηρεάζει η πολύωρη παρακολούθηση οθονών τη λειτουργία του πεπτικού σας συστήματος

Ο σύγχρονος ρυθμός ζωής συχνά μας αναγκάζει να περνάμε πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες, όπως υπολογιστές, ταμπλέτες, κινητά τηλέφωνα ή τηλεοράσεις. Σύμφωνα με τα ευρήματα των περισσότερων ερευνών, η υπερβολική χρήση οθονών συνδέεται με αρνητικές συνέπειες για την όραση, την ποιότητα του ύπνου και την ψυχική υγεία. Ωστόσο, σπάνια εστιάζουμε στην επίδραση που μπορεί να έχει ο παρατεταμένος χρόνος μπροστά σε οθόνες στην υγεία του πεπτικού μας συστήματος. Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι επιστήμονες εξετάζουν αυτή τη σχέση, καθώς νέα δεδομένα αποκαλύπτουν ενδιαφέρουσες συσχετίσεις ανάμεσα στη χρήση οθονών και στη λειτουργία του πεπτικού.

Τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν περνάμε πολλές ώρες μπροστά σε οθόνη

Παρόλο που η παρακολούθηση οθονών φαίνεται να μην σχετίζεται άμεσα με το στομάχι ή το έντερο, ο ανθρώπινος οργανισμός λειτουργεί ως ένα πολύπλοκο και αλληλοσυνδεόμενο σύνολο. Η παρατεταμένη έκθεση σε οθόνες επηρεάζει διάφορους παράγοντες που σχετίζονται με την υγιή πέψη:

• Η μειωμένη κίνηση ευνοεί τον καθιστικό τρόπο ζωής και επιβραδύνει τη δραστηριότητα του εντέρου.
• Τα αυξημένα επίπεδα άγχους, λόγω πληροφοριακού «θορύβου», επιτείνουν την ανησυχία.
• Οι διατροφικές συνήθειες, όπως το συχνό φαγητό μπροστά σε οθόνη, τροποποιούν την αντίληψη του κορεσμού και της μάσησης.
• Η έλλειψη επαρκούς ενυδάτωσης και διαλειμμάτων κατά τη διάρκεια χρήσης της οθόνης οδηγεί σε αφυδάτωση και ανεπαρκή ξεκούραση.

Πώς η παραμονή σε οθόνες και το παρατεταμένο κάθισμα επηρεάζουν τη λειτουργία του πεπτικού

Μειωμένη σωματική δραστηριότητα και έντερο

Η πολύωρη καθιστική στάση αποτελεί βασικό παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει το πεπτικό σύστημα. Οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η σωματική άσκηση ενισχύει την περισταλτική κίνηση του εντέρου, δηλαδή τους κυματισμούς που συμβάλλουν στη μετακίνηση της τροφής κατά μήκος του πεπτικού σωλήνα. Όταν καθόμαστε για μεγάλο διάστημα, αυτή η λειτουργία μειώνεται, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε δυσκοιλιότητα, φούσκωμα, αίσθημα βάρους ή ακόμα και σε μακροχρόνιες διαταραχές του εντέρου.

Η κινητική δραστηριότητα συμβάλλει και στην καλύτερη αιμάτωση της κοιλιακής χώρας, γεγονός που διευκολύνει τη μετακίνηση ενζύμων και θρεπτικών συστατικών. Η παρατεταμένη χρήση οθονών, σε συνδυασμό με λιγότερη κίνηση, αυξάνει μακροπρόθεσμα τον κίνδυνο όχι μόνο για προβλήματα κατά την πέψη αλλά και για επιπλοκές όπως η παχυσαρκία ή το μεταβολικό σύνδρομο.

Στάση καθίσματος και πίεση στην κοιλιά

Όταν το σώμα βρίσκεται σε ακατάλληλη στάση, ιδίως με την κλίση προς τα εμπρός μπροστά από έναν υπολογιστή ή ταμπλέτα, προκαλείται μεγαλύτερη πίεση στην κοιλιακή χώρα και στο διάφραγμα. Αυτό μπορεί να επιβαρύνει τόσο την αναπνοή όσο και την ομαλή εκκένωση του στομάχου, ερεθίζοντας περαιτέρω το πεπτικό σύστημα. Η κακή στάση του σώματος μακροπρόθεσμα ενδέχεται να οδηγήσει στην εμφάνιση συμπτωμάτων γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης ή καούρας.

Η επίδραση του άγχους και των συναισθημάτων στην υγεία του πεπτικού

Η εκτεταμένη παραμονή μπροστά σε οθόνη συνοδεύεται από μεγαλύτερο όγκο πληροφοριών, κοινωνική πίεση, εργασιακά χρονικά όρια και συνεχόμενη προσβασιμότητα σε ειδήσεις και ερεθίσματα. Όλες αυτές οι συνθήκες συμβάλλουν στην αύξηση των επιπέδων χρόνιου στρες. Μέσω της ενεργοποίησης του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, το άγχος επηρεάζει τη λειτουργία του πεπτικού με τους εξής τρόπους:

• Επιβραδύνει τη μετακίνηση της τροφής στο έντερο.
• Μπορεί να μειώσει την έκκριση των πεπτικών υγρών και ενζύμων.
• Αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης σπασμών και πόνου, κυρίως σε όσους έχουν ευαισθησία στο πεπτικό.

Τα συμπεράσματα ερευνών και ειδικών τεκμηριώνουν τον ισχυρό σύνδεσμο ανάμεσα στη χρήση οθονών, στην αύξηση του άγχους και στις λειτουργικές διαταραχές του εντέρου, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η γαστρίτιδα ακόμη και το πεπτικό έλκος. Η επιβάρυνση της πεπτικής υγείας προκύπτει τόσο από σωματικούς όσο και από ψυχολογικούς παράγοντες.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι του φαγητού μπροστά σε οθόνη;

Απόσπαση της προσοχής και μείωση της αίσθησης του κορεσμού

Κεντρικό πρόβλημα αποτελεί το ότι η προσοχή αποσπάται από την πράξη του φαγητού. Όταν διαβάζουμε νέα, παρακολουθούμε σειρές ή χρησιμοποιούμε κοινωνικά δίκτυα, εστιάζουμε περισσότερο στην οθόνη παρά στα εσωτερικά μηνύματα του σώματος. Η έρευνα καταδεικνύει πως όταν το μυαλό είναι απασχολημένο, δεν λαμβάνει πλήρως τα σήματα κορεσμού, γεγονός που μας οδηγεί να καταναλώνουμε περισσότερο φαγητό, να μασάμε λιγότερο καλά, να επιβαρύνουμε την πέψη και να αυξάνουμε τον κίνδυνο υπερφαγίας.

Ταχύτερη και λιγότερο συνειδητή κατανάλωση

Η γρήγορη ή μη συνειδητή κατανάλωση φαγητού, ειδικά όταν συνοδεύεται από οθόνη, επιβαρύνει τη λειτουργία του στομάχου. Όταν η τροφή δεν μασιέται σωστά, το πεπτικό αναγκάζεται να καταβάλει μεγαλύτερη προσπάθεια, αυξάνοντας την πιθανότητα για φούσκωμα, βαρύτητα και παλινδρόμηση. Μακροπρόθεσμα, αυτή η συνήθεια μπορεί να οδηγήσει και σε αύξηση βάρους, εφόσον χάνεται η ικανότητα να γίνεται αντιληπτό το σημείο του κορεσμού.

Πόση αλήθεια υπάρχει στους μύθους για οθόνες και πέψη;

Συχνά συναντάται η λανθασμένη αντίληψη πως η παρακολούθηση οθονών «φράζει το στομάχι» ή «καθυστερεί την πέψη με άμεσο τρόπο». Ωστόσο, οι οθόνες αυτές καθαυτές δεν προκαλούν σωματική δυσλειτουργία στο στομάχι· οι επιζήμιες συνέπειες προκύπτουν από αλλαγές στη συμπεριφορά, όπως η παρατεταμένη ακινησία, η κακή στάση, η αύξηση του άγχους και το αφηρημένο φαγητό.

Είναι σημαντικό να γίνει αντιληπτό πως ο πραγματικός κίνδυνος δεν αφορά την ίδια την οθόνη, αλλά τις καθημερινές συνήθειες που σχετίζονται με τη χρήση της τεχνολογίας.

Μέτρα προστασίας του πεπτικού με εκτεταμένη χρήση οθονών

• Περιορίστε τον χρόνο μπροστά σε συσκευές, έχοντας προγραμματισμένες παύσεις ανά 45-60 λεπτά για λίγη κίνηση ή ελαφρύ τέντωμα.
• Καταναλώστε τα γεύματα με επίγνωση, αποφεύγοντας την ταυτόχρονη χρήση οθόνης και εστιάζοντας στην εμπειρία του φαγητού.
• Διατηρήστε σωστή στάση σώματος, ώστε η πλάτη να είναι ευθεία, τα πόδια να πατούν στο πάτωμα και η οθόνη να βρίσκεται στο ύψος των ματιών.
• Μη ξεχνάτε την ενυδάτωση, τοποθετώντας πάντα δίπλα σας ένα ποτήρι νερό και πίνοντας τακτικά.
• Φροντίστε τη διαχείριση του άγχους μέσα στην ημέρα, εντάσσοντας ασκήσεις αναπνοής, σύντομες παύσεις ή χαλάρωση κατά τη διάρκεια της εργασίας.
• Εντάξτε σωματική δραστηριότητα, ακόμη και μερικά λεπτά κίνησης ανά διαστήματα, για την τόνωση της λειτουργίας του εντέρου.

Συμπεράσματα

Η πολύωρη παρακολούθηση οθονών δεν αποτελεί άμεση αιτία για προβλήματα πέψης, ωστόσο προκαλεί αλλαγές στη συμπεριφορά και λειτουργία του οργανισμού που με τον χρόνο μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά το πεπτικό. Η ακινησία, το άγχος, οι διατροφικές συνήθειες και η έλλειψη ξεκούρασης είναι αναπόσπαστα στοιχεία του σύγχρονου τρόπου ζωής που σχετίζονται με αυτές τις επιπτώσεις. Ενημερώνοντας τον εαυτό μας για αυτή την αλληλουχία, μπορούμε να βελτιώσουμε την καθημερινότητά μας και να διατηρήσουμε καλύτερη πεπτική υγεία και ευεξία με πιο σωστή διαχείριση της τεχνολογίας.