Πόσο συχνά ο πόνος στη μέση υποδηλώνει συναισθηματική εξάντληση;

Ο πόνος στην πλάτη αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες για τις οποίες οι άνθρωποι απευθύνονται σε ιατρό και χάνουν εργάσιμες ημέρες. Επικρατεί η άποψη ότι τα προβλήματα στην πλάτη οφείλονται κυρίως σε σωματικούς παράγοντες, όπως η κακή στάση σώματος ή οι τραυματισμοί. Ωστόσο, η ιατρική βιβλιογραφία αποδεικνύει ότι ο χρόνιος πόνος στην πλάτη συχνά σχετίζεται άμεσα και με την ψυχική μας κατάσταση. Ποια είναι η συσχέτιση ανάμεσα στον συχνό πόνο στην πλάτη και το συναισθηματικό άγχος; Πώς μπορούμε να εντοπίσουμε αυτή τη σχέση και να βοηθήσουμε τον εαυτό μας;

Ποια είναι η επίδραση των συναισθημάτων στην υγεία της πλάτης;

Το ανθρώπινο σώμα λειτουργεί ως ένα πολύπλοκο σύνολο όπου τα σωματικά και τα ψυχολογικά συστήματα αλληλοσυνδέονται στενά. Το στρες, η ανησυχία και η συναισθηματική καταπόνηση προκαλούν συχνά αλλαγές στη σωματική λειτουργία: αυξημένος καρδιακός ρυθμός, ταχύτερη αναπνοή και κυρίως μυϊκή τάση. Συχνά, η κύρια περιοχή που συσσωρεύει αυτήν την ένταση είναι η πλάτη και οι ώμοι.

Πώς αλληλεπιδρούν ψυχή και σώμα

Η διαρκής πίεση από τις καθημερινές υποχρεώσεις, το επαγγελματικό άγχος ή τα προσωπικά προβλήματα οδηγεί στην εκδήλωση συναισθηματικών φορτίων μέσω του σώματος. Το σώμα ενεργοποιεί έναν αμυντικό μηχανισμό με συνέπεια τη σύσπαση των μυών – ιδιαίτερα στη χαμηλή πλάτη και στη ζώνη των ώμων. Η συνεχής μυϊκή τάση συχνά καταλήγει τόσο σε παροδικό όσο και σε μακροχρόνιο πόνο. Πολλοί δεν συσχετίζουν τέτοια συμπτώματα με το ψυχολογικό τους υπόβαθρο, παρότι ο συναισθηματικός φόρτος συνδέεται πολύ συχνά με τον πόνο στην πλάτη, πέρα από όσο πιστεύουμε.

Συχνός πόνος στην πλάτη: πότε να υποψιαστείτε ψυχική κόπωση;

Οι ενοχλήσεις στην πλάτη δεν απορρέουν πάντοτε από σκελετικά ή μυϊκά προβλήματα. Εάν οι ιατρικές εξετάσεις δεν εντοπίζουν σαφή σωματική αιτία και ο πόνος επανεμφανίζεται ή επιδεινώνεται σε περιόδους έντασης, είναι σημαντικό να αξιολογηθεί η ψυχολογική κατάσταση του ατόμου. Ποια σημεία δείχνουν ότι ο πόνος στην πλάτη μπορεί να σχετίζεται με ψυχική ένταση ή υπερβολικό άγχος;

• Αύξηση του πόνου κατά τη διάρκεια συναισθηματικού στρες ή έντονων αρνητικών συναισθημάτων.
• Παρουσία άγχους, ευερεθιστότητας ή θλίψης μαζί με τον πόνο στην πλάτη.
• Μείωση ή εξαφάνιση του πόνου μετά από ξεκούραση ή χαλάρωση.
• Απουσία ευρημάτων από ιατρικές εξετάσεις που να εξηγούν τον πόνο.

Είναι ουσιώδες να δίνουμε προσοχή στα μηνύματα που εκπέμπει το σώμα μας, ειδικά όταν οι οργανικές αιτίες αποκλείονται και τα συμπτώματα συνοδεύουν περιόδους ιδιαίτερης πίεσης στη ζωή.

Επιστημονική εξήγηση: γιατί το συναισθηματικό άγχος προκαλεί πόνο στην πλάτη;

Έρευνες που έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά όπως το The Journal of Pain και το Psychosomatic Medicine υποστηρίζουν ότι το χρόνιο στρες προκαλεί στον οργανισμό αυξημένη έκκριση κορτιζόλης και αδρεναλίνης. Οι ορμόνες αυτές οδηγούν σε μυϊκή ένταση, μειώνουν την αιμάτωση και αυξάνουν την πιθανότητα φλεγμονής στους μύες. Η πλάτη επιβαρύνεται περισσότερο, τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχικό επίπεδο, με αποτέλεσμα να είναι πιο ευάλωτη σε συμπτώματα πόνου.

Ψυχοσωματικός πόνος: διαχωρισμός μύθων από πραγματικότητα

Υπάρχει η εντύπωση ότι ο πόνος εάν σχετίζεται με συναισθήματα είναι αμελητέος ή “φανταστικός”. Αυτό όμως δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η επιστήμη αναγνωρίζει πως το ψυχικό στρες μπορεί να οδηγήσει σε πόνο εξίσου ισχυρό με αυτόν που προκαλούν οι σωματικοί τραυματισμοί. Συνεπώς, τέτοια συμπτώματα όχι μόνο δεν πρέπει να παραμελούνται, αλλά και να θεωρούνται σημαντικές ενδείξεις ότι απαιτείται φροντίδα και της ψυχικής μας υγείας.

Αποκατάσταση της ισορροπίας στην πλάτη και τα συναισθήματα

Για την αντιμετώπιση του πόνου στην πλάτη είναι απαραίτητο να αναζητηθεί η αιτία και να εφαρμοστούν λύσεις που βελτιώνουν τόσο τη σωματική όσο και τη συναισθηματική κατάσταση. Ακολουθούν κάποιες προσεγγίσεις που βοηθούν στην επαναφορά της συνολικής ισορροπίας:

• Διαχείριση του στρες με πρακτικές όπως ο διαλογισμός, ειδικές αναπνευστικές ασκήσεις και ασκήσεις ενσυνειδητότητας για μείωση της έντασης και των μυϊκών σπασμών.
• Τακτική άσκηση και διατάσεις που ενδυναμώνουν τους μύες της πλάτης και συμβάλλουν στην αποβολή συναισθηματικής φόρτισης.
• Συμβουλευτική υποστήριξη από ειδικό ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή, ειδικά σε περιπτώσεις επίμονου στρες ή δύσκολης διαχείρισης του άγχους.
• Σωστή τήρηση προγράμματος ξεκούρασης και εργασίας ώστε να αποφεύγεται η συσσώρευση χρόνιας έντασης στο σώμα και την ψυχή.
• Προσεκτική παρακολούθηση της στάσης του σώματος, κυρίως κατά τη διάρκεια καθιστικής εργασίας, αφού η σωστή ευθυγράμμιση μειώνει αισθητά τις εντάσεις.

Πότε απαιτείται ιατρική αξιολόγηση;

Αρχικά θα πρέπει να αποκλειστούν σοβαρά οργανικά αίτια του πόνου, όπως η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, φλεγμονές, παθήσεις οστών ή αρθρώσεων. Εάν ο πόνος επιμένει, εντείνεται ή συνοδεύεται από επέκτασή του στα κάτω άκρα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία, τότε συνιστάται άμεση επικοινωνία με ιατρό. Στην περίπτωση που δεν εντοπίζεται συγκεκριμένη σωματική διαταραχή, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η ψυχική διάσταση του προβλήματος, ενδεχομένως με τη βοήθεια ειδικών ψυχικής υγείας.

Μύθος ή γεγονός: είναι αρκετή η αλλαγή στάσης για την αποφυγή πόνου στην πλάτη;

Η συναισθηματική κατάσταση παίζει μέγιστο ρόλο στη συνολική ευεξία, ωστόσο η αλλαγή της ψυχολογικής θεώρησης από μόνη της δεν αρκεί για την επίλυση των προβλημάτων της πλάτης. Η σφαιρική προσέγγιση είναι απαραίτητη – χρειάζεται φροντίδα τόσο στο σωματικό όσο και στο ψυχικό επίπεδο. Η ενίσχυση και των δύο αυτών πυλώνων είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ολιστικής φροντίδας του εαυτού μας.

Συμπέρασμα: γιατί έχει νόημα να εξετάζουμε τον εαυτό μας συνολικά;

Ο επαναλαμβανόμενος πόνος στην πλάτη δεν υποδεικνύει απλώς υπερβολική φυσική επιβάρυνση ή κακή στάση του σώματος, αλλά πολύ συχνά λειτουργεί ως σαφές μήνυμα αποδιοργάνωσης της ψυχικής μας κατάστασης. Σύγχρονες έρευνες επιβεβαιώνουν τη στενή σύνδεση του συναισθηματικού στρες με τη φυσική υγεία και δείχνουν ότι η παρατεταμένη ψυχική πίεση μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια συμπτώματα και αυξημένη ευαισθησία του οργανισμού. Η επίγνωση των συναισθημάτων μας, η αναγνώριση σημείων έντασης και η λήψη μέτρων για την αποκατάσταση της ισορροπίας συμβάλλουν όχι μόνο στη μείωση του πόνου στην πλάτη, αλλά και στη βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής.