Πρησμένα πόδια: Αίτια και αντιμετώπιση

Η αιμοκάθαρση αποτελεί ιατρική παρέμβαση που χρησιμοποιεί μια ειδική συσκευή με φίλτρο για την απομάκρυνση άχρηστων προϊόντων και περίσσειας υγρών από το αίμα. Προορίζεται κυρίως για άτομα με προχωρημένη νεφρική ανεπάρκεια, προσφέροντας τη δυνατότητα διατήρησης φυσιολογικής ζωής παρά τα προβλήματα στη λειτουργία των νεφρών. Μέσω της αιμοκάθαρσης επιτυγχάνεται έλεγχος της αρτηριακής πίεσης καθώς και η ρύθμιση επιπέδων βιταμινών και μετάλλων στον οργανισμό. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται σε ασθενείς με τελικό στάδιο χρόνιας νεφρικής νόσου, ενώ αποτελεί επιλογή και στη διαχείριση οξέων νεφρικών βλαβών.

Αιτίες οιδημάτων στα κάτω άκρα

Η διόγκωση σε αστραγάλους και πόδια συναντάται συχνά στον γενικό πληθυσμό. Οι κυριότερες αιτίες του οιδήματος στα κάτω άκρα περιλαμβάνουν:

• Εμφάνιση οιδήματος λόγω παρατεταμένης ορθοστασίας ή βάδισης, με τη χρονική διάρκεια να διαφέρει μεταξύ των ατόμων
• Υπερβολικό σωματικό βάρος που περιορίζει την κυκλοφορία του αίματος και οδηγεί σε κατακράτηση υγρών σε πόδια, γάμπες και αστραγάλους
• Φυσιολογικό οίδημα που εμφανίζεται συχνά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
• Φάρμακα που ως παρενέργεια προκαλούν κατακράτηση υγρών και οιδήματα
• Τραυματισμοί σε πέλμα ή αστράγαλο, όπως διαστρέμματα ή κατάγματα, συχνά συνοδεύονται από τοπικό οίδημα
• Λοιμώξεις, είτε τοπικές (π.χ. απόστημα) είτε διάχυτες (π.χ. κυτταρίτιδα)
• Απόφραξη λεμφικών αγγείων ή λεμφαδένων, οδηγώντας σε συσσώρευση λεμφικού υγρού στα άκρα
• Απόφραξη αιμοφόρων αγγείων, κυρίως φλεβών, με αποτέλεσμα τη διαρροή υγρών από τα αγγεία στους ιστούς
• Φλεβική ανεπάρκεια όπου οι φλέβες δεν αντλούν αποτελεσματικά το αίμα, οδηγώντας στη συγκέντρωσή του στα πόδια
• Προεκλαμψία, που αυξάνει την αρτηριακή πίεση κατά την κύηση και επηρεάζει την κυκλοφορία προκαλώντας οίδημα στο πρόσωπο, τα άκρα και τα πόδια
• Κίρρωση, που χαρακτηρίζεται από έντονη ουλοποίηση του ήπατος λόγω υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ ή λοιμώξεων (όπως ηπατίτιδα Β ή C)
• Περικαρδίτιδα, δηλαδή χρόνια φλεγμονή του περικαρδίου που περιβάλλει την καρδιά

Διάγνωση οιδήματος στα πόδια

Η αναγνώριση του οιδήματος στις γάμπες και τους αστραγάλους βασίζεται στην κλινική εκτίμηση και τη διενέργεια εξετάσεων. Για να αναζητηθεί το αίτιο, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει μία ή περισσότερες από τις παρακάτω διαγνωστικές εξετάσεις:

• Εργαστηριακός έλεγχος αίματος, όπως γενική αίματος ή βιοχημικός προσδιορισμός
• Ακτινογραφία θώρακα ή ακτινολογικός έλεγχος άκρων
• Υπερηχογράφημα Doppler φλεβών κάτω άκρων
• Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ)
• Ανάλυση ούρων
• Σε περιπτώσεις όπου το οίδημα σχετίζεται με συνήθειες ζωής ή ελαφρύ τραυματισμό, συνιστώνται συνήθως απλές λύσεις στο σπίτι
• Εάν συνυπάρχει υποκείμενη πάθηση, οι ιατρικές ενέργειες εστιάζουν στη θεραπεία της εν λόγω νόσου

Η θεραπεία του οιδήματος κυμαίνεται ανάλογα με την αιτία. Σε αρκετούς ασθενείς, η ανύψωση των ποδιών πάνω από το ύψος της καρδιάς ή τακτικές κινήσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας συντελούν στη μείωση ή απομάκρυνση του οιδήματος. Ανάλογα με την περίπτωση, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει αντιβιοτικά στις λοιμώξεις, νάρθηκες ή επίδεση σε περίπτωση τραυματισμών και φαρμακευτική αγωγή σε καρδιακή ανεπάρκεια ή ουρική αρθρίτιδα.

Πότε απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση;

Ορισμένα συμπτώματα που συνοδεύουν το οίδημα των ποδιών και των αστραγάλων απαιτούν άμεσα ιατρική εκτίμηση. Επικοινωνήστε χωρίς καθυστέρηση με γιατρό εάν συνυπάρχει οίδημα με κάποιο από τα ακόλουθα:

• Άλγος στα κάτω άκρα χωρίς σαφή αιτιολογία
• Οίδημα συνοδευόμενο από πυρετό
• Εμφάνιση οιδήματος στα πόδια κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
• Μονόπλευρο οίδημα
• Οίδημα που συνοδεύεται από εμβύθιση δέρματος
• Επίμονο άλγος και οίδημα που δεν υποχωρούν
• Ερυθρότητα, τοπική αύξηση θερμοκρασίας ή επιδείνωση οιδήματος στη συγκεκριμένη περιοχή
• Δέρμα τεντωμένο ή με αλλοιώσεις στο σημείο του οιδήματος
• Ανάπτυξη ελκών ή φυσαλίδων στα άκρα
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Θωρακικό άλγος, αίσθημα πίεσης ή σφίξιμο στο στήθος

Αποτελεσματικές λύσεις στο σπίτι για το οίδημα των ποδιών

Το ανώδυνο οίδημα συνήθως υποχωρεί μόνο του, ωστόσο κάποιες πρακτικές στο σπίτι μπορούν να επιταχύνουν την ύφεσή του και να βελτιώσουν το αίσθημα άνεσης. Ενδεικτικά μέτρα περιλαμβάνουν:

• Καθημερινή κατανάλωση 8 έως 10 ποτηριών νερού
• Χρήση ελαστικών καλτσών συμπίεσης
• Μουλιάσμα σε δροσερό λουτρό με άλατα Epsom για 15 έως 20 λεπτά
• Ανύψωση των ποδιών με τη στήριξη μαξιλαριών κατά τη διάρκεια του ύπνου
• Κατανάλωση τροφών πλούσιων σε μαγνήσιο
• Μείωση της πρόσληψης νατρίου ως μέτρο περιορισμού του οιδήματος
• Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος εμφάνισης οιδήματος
• Χειρομαλάξεις στα οιδηματώδη άκρα για χαλάρωση
• Αύξηση της πρόσληψης τροφών με κάλιο στη διατροφή