Σύνδρομο Gijeno-Baré: αιτίες, συμπτώματα και θεραπεία**Επεξήγηση επιλογών**: – «Σύνδρομο Gijeno-Baré»: Ο όρος αναφέρεται προφανώς στο σύνδρομο Guillain-Barré, αλλά επειδή διατηρείται η εναλλακτική γραφή, την αποδίδω μεταγραμματισμένη. Εάν το περιεχόμενο αναφέρεται σαφώς στο Guillain-Barré, η καθιερωμένη ελληνική ονομασία είναι «σύνδρομο Guillain-Barré». – Αν ο πελάτης/αναγνώστης στοχεύει σε σωστή επιστημονική αναφορά, το καθιερωμένο είναι: **Σύνδρομο Guillain-Barré: αιτίες, συμπτώματα και θεραπεία**.Ενημέρωσε με αν χρειάζεσαι απόδοση με άλλη εστίαση (π.χ. για επιστημονικό, εκπαιδευτικό ή γενικό κοινό).

Το σύνδρομο Guillain-Barré αποτελεί μια σπάνια, αλλά ταχέως εξελισσόμενη διαταραχή του νευρικού συστήματος. Συνήθως έχει ως αρχικά συμπτώματα το αίσθημα μουδιάσματος ή τσιμπήματος στα δάχτυλα των χεριών ή των ποδιών. Συχνά, η αδυναμία ή η αναισθησία ξεκινάει από τα πόδια και σταδιακά επεκτείνεται προς τα πάνω στο σώμα. Σε κάποιες περιπτώσεις, τα πρώτα συμπτώματα εντοπίζονται στο πρόσωπο ή στα άνω άκρα.

Σημεία που υποδηλώνουν σύνδρομο guillain-barré

Η έναρξη της ασθένειας χαρακτηρίζεται από αιφνίδια και ταχεία εξέλιξη, με την εμφάνιση των συμπτωμάτων να εντείνεται μέσα σε ώρες, ημέρες ή λίγες εβδομάδες. Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Αίσθημα τσιμπήματος ή μυρμηγκιάσματος στα δάχτυλα των χεριών, των ποδιών, στους αστραγάλους ή στους καρπούς
• Μυϊκή αδυναμία που ανεβαίνει από τα κάτω άκρα προς τα πάνω
• Δυσκολία στη διατήρηση ισορροπίας και ασταθές βάδισμα
• Αδυναμία κατά την ανάβαση σκάλας
• Διαταραχές στην ομιλία, το μάσημα, την κατάποση ή άλλες λειτουργίες του προσώπου
• Διπλωπία (διπλή όραση)
• Δυσκολίες στις κινήσεις των ματιών
• Έντονοι πόνοι, κυρίως τις νυχτερινές ώρες, που μπορεί να είναι διαξιφιστικοί, συνεχείς ή σπασμωδικοί
• Δυσκολίες στον έλεγχο της ούρησης ή της αφόδευσης
• Ταχυκαρδία
• Ασταθής, χαμηλή ή αυξημένη αρτηριακή πίεση
• Αποδυνάμωση των αναπνευστικών μυών, που δυσκολεύει την αναπνοή

Τα συμπτώματα κλιμακώνονται ραγδαία και φτάνουν στη μέγιστη έντασή τους συνήθως εντός τριών εβδομάδων από την πρώτη εμφάνιση. Εάν η κατάσταση επιδεινωθεί ξαφνικά, ενταθεί η μυϊκή αδυναμία ή υπάρξουν δυσκολίες στην αναπνοή ή την κατάποση, κρίνεται αναγκαία η άμεση ιατρική παρέμβαση.

Διάγνωση του συνδρόμου guillain-barré

Η συγκεκριμένη πάθηση ενδέχεται να παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά με άλλες νευρολογικές διαταραχές, συνεπώς απαιτείται διεξοδικός έλεγχος και αποκλεισμός άλλων αιτίων. Η διαγνωστική διαδικασία περιλαμβάνει λεπτομερή λήψη ιστορικού, διερεύνηση για προηγούμενες λοιμώξεις, κλινική εξέταση και νευρολογική αξιολόγηση για τον έλεγχο της μυϊκής δύναμης, των αντανακλαστικών, της αίσθησης, της ομιλίας, και της ισορροπίας.

Για μεγαλύτερη διαγνωστική ακρίβεια συνήθως πραγματοποιούνται επιπλέον εξετάσεις όπως:

• Οσφυονωτιαία παρακέντηση: λήψη δείγματος εγκεφαλονωτιαίου υγρού για ανάλυση, όπου συχνά διαπιστώνεται αυξημένη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες
• Ηλεκτρομυογράφημα: μέτρηση της μυϊκής δραστηριότητας και της αγωγιμότητας των νευρικών σημάτων με ειδικές βελόνες
• Μελέτη νευρικής αγωγιμότητας: αξιολόγηση της ταχύτητας διάδοσης των νευρικών σημάτων μέσω ηλεκτροδίων στην επιφάνεια του δέρματος
• Απεικονιστικές εξετάσεις, όπως μαγνητική τομογραφία της σπονδυλικής στήλης ή του εγκεφάλου

Θεραπευτικές επιλογές

Με τη διάγνωση του συνδρόμου Guillain-Barré, η έναρξη θεραπείας είναι επείγουσα. Η νοσηλεία, συχνά σε μονάδα εντατικής θεραπείας, είναι απαραίτητη για την πλειονότητα των ασθενών. Οι θεραπευτικές παρεμβάσεις συμβάλλουν στην ταχύτερη ανάρρωση και στον περιορισμό της σοβαρότητας της νόσου:

• Ανταλλαγή πλάσματος (πλασμαφαίρεση): η πλάσμα του αίματος διαχωρίζεται και αντικαθίσταται από άλλα υγρά, με σκοπό την απομάκρυνση επιβλαβών αντισωμάτων
• Έγχυση ανοσοσφαιρινών: χορήγηση μεγάλων ποσοτήτων αντισωμάτων δότη μέσω ενδοφλέβιας έγχυσης για την καταστολή της υπέρμετρης αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος στους νευρικούς ιστούς

Σε σοβαρές περιστάσεις ενδέχεται να κριθεί αναγκαία συμπληρωματική υποστήριξη:

• Αναλγητική αγωγή για αντιμετώπιση του πόνου
• Χορήγηση αντιπηκτικών για αποφυγή θρομβώσεων εξαιτίας ακινησίας
• Ενδοφλέβια χορήγηση υγρών όταν υπάρχει δυσκολία στην κατάποση
• Διατροφή μέσω ρινογαστρικού σωλήνα σε περίπτωση αδυναμίας σίτισης
• Χρήση συσκευής μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής όταν η αναπνοή δεν επαρκεί λόγω αδυναμίας των αναπνευστικών μυών

Αποκατάσταση και επανένταξη στην καθημερινότητα

Κατά τη φάση ανάκαμψης από το σύνδρομο Guillain-Barré, είναι συχνά απαραίτητη η παραμονή σε κέντρο αποκατάστασης, όπου εξειδικευμένοι επαγγελματίες συμβάλλουν στην ενίσχυση της μυϊκής ισχύος, στη βελτίωση της κινητικότητας και στην ενδυνάμωση της αυτονομίας.

• Φυσικοθεραπεία για ενδυνάμωση του σώματος, βελτίωση ισορροπίας και μείωση του πόνου
• Εργοθεραπεία με στόχο την επανάκτηση καθημερινών δεξιοτήτων
• Λογοθεραπεία για αποκατάσταση της κατάποσης ή της ομιλίας
• Χρήση βοηθητικών μέσων (μπαστούνια, αναπηρικά αμαξίδια) μέχρι την πλήρη αποκατάσταση της δύναμης

Τι ακολουθεί μετά την ασθένεια

Η ενδυνάμωση των συμπτωμάτων διαρκεί συνήθως έως δύο εβδομάδες, στη συνέχεια ακολουθεί σταθεροποίηση της κατάστασης. Για τους περισσότερους ασθενείς, η ανάρρωση ξεκινά σχετικά άμεσα, ωστόσο η τελική επιστροφή στη φυσιολογική δύναμη μπορεί να καθυστερήσει έξι έως δώδεκα μήνες και σπανιότερα να απαιτεί διάστημα σχετικά ετών.

• Περίπου το 80% των ασθενών περπατούν χωρίς βοήθεια μετά από έξι μήνες
• 60% αποκαθιστούν πλήρως τη μυϊκή ισχύ μέσα σε έναν χρόνο
• 5 έως 10% συνεχίζουν να εμφανίζουν επίμονο αίσθημα αδυναμίας ή επιπλέον συμπτώματα σε μακροχρόνιο ορίζοντα
• Η εμφάνιση του συνδρόμου στην παιδική ηλικία είναι ασυνήθιστη και συνήθως η ανάρρωση στα παιδιά είναι ταχύτερη απ’ ό,τι στους ενήλικες

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση

Η μεγάλη πλειονότητα όσων πέρασαν τη νόσο διατηρούν τη συνηθισμένη ποιότητα και προσδόκιμο ζωής. Ο κίνδυνος θανάτου είναι αυξημένος κατά τη διάρκεια της οξείας φάσης, κυρίως λόγω αναπνευστικών δυσχερειών, λοιμώξεων ή θρομβώσεων. Παρόλα αυτά, αυτά τα προβλήματα εμφανίζονται σπανίως και η θνησιμότητα είναι μικρότερη από 2%.

Ενδεχόμενες επιπλοκές

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας για σύνδρομο Guillain-Barré, ενδέχεται να προκύψουν διάφορα προβλήματα όπως:

• Αναπνευστική ανεπάρκεια
• Σκλήρυνση ή βράχυνση των ιστών των αρθρώσεων (συμβάματα) και άλλες μεταβολές στα άκρα
• Κίνδυνος δημιουργίας θρόμβων λόγω ακινησίας
• Αυξημένη πιθανότητα λοιμώξεων
• Ασταθής ή χαμηλή αρτηριακή πίεση
• Παραλύσεις
• Πνευμονία
• Κατακλίσεις εξαιτίας παρατεταμένης ακινησίας
• Εισρόφηση τροφής ή υγρών στους αεραγωγούς (εισρόφηση)

Για την πρόληψη, το ιατρικό προσωπικό πραγματοποιεί τακτικές αλλαγές στη θέση του σώματος, εφαρμόζει προληπτική αγωγή για θρόμβους και φροντίζει επιμελώς το δέρμα.

Ορισμένοι ασθενείς που δεν αναρρώνουν πλήρως μπορεί να συνεχίζουν να παρουσιάζουν αδυναμία, επίμονη κόπωση ή δυσφορία. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μπορεί να διαγνωστεί χρόνια φλεγμονώδης απομυελινωτική πολυνευροπάθεια, η οποία απαιτεί εξειδικευμένη θεραπευτική και αποκαταστασιακή αγωγή.

Μικρό ποσοστό (1 έως 6%) παρουσιάζει υποτροπή της νόσου με επιστροφή των συμπτωμάτων, κυρίως σε όσους είχαν ήπια μορφή της νόσου ή εμφάνισαν τοπικές παραλλαγές όπως το σύνδρομο Miller-Fisher.

Βασικές συμβουλές

Εάν παρατηρηθεί μούδιασμα, αδυναμία που ξεκινά από τις γάμπες ή τα πέλματα και επεκτείνεται προς τα πάνω ή υπάρξουν προβλήματα στην κίνηση των μυών του προσώπου, είναι σημαντικό να ζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια. Η έγκαιρη θεραπευτική αντιμετώπιση μειώνει δραστικά τον κίνδυνο επιπλοκών και μακροχρόνιας αδυναμίας. Η πλειονότητα των ασθενών ανακτούν πλήρως ή σχεδόν πλήρως την υγεία τους.