Σύνδρομο καύσου στόματος (καυσαλγία γλώσσας): συμπτώματα, αιτίες, αντιμετώπιση

Το σύνδρομο καύσου στόματος αποτελεί μια κατάσταση όπου παρατηρείται ενοχλητικός, επίμονος πόνος ή αίσθηση καύσου στη στοματική κοιλότητα, κυρίως στη γλώσσα ή τον ουρανίσκο, χωρίς να εντοπίζεται κάποια εμφανής αιτία. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν αίσθηση μουδιάσματος, ξηρότητας στο στόμα ή αλλαγές στη γεύση. Η κατάσταση μπορεί να εμφανιστεί απροσδόκητα, συχνά μετά από οδοντιατρικές θεραπείες ή λόγω άλλων προβλημάτων υγείας, επηρεάζοντας σημαντικά την καθημερινότητα.

Αξιολόγηση συμπτωμάτων

Ο γιατρός ξεκινά τη διερεύνηση εξετάζοντας πότε και πώς εμφανίστηκε η αίσθηση καύσου, ποια συμπτώματα είναι πιο έντονα, αν λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή, αν υπάρχει ιστορικό αλλεργιών, αν καπνίζετε ή καταναλώνετε αλκοόλ. Η διαγνωστική προσέγγιση περιλαμβάνει προσεκτική εξέταση της στοματικής κοιλότητας για εντοπισμό φλεγμονής, λοιμώξεων ή αλλοιώσεων του βλεννογόνου.

Διαδικασία διάγνωσης

Για τον ακριβέστερο προσδιορισμό της αιτίας του συνδρόμου καύσου στόματος, συχνά χρειάζονται επιπλέον εξετάσεις που βοηθούν να αποκλειστούν άλλες παθολογικές καταστάσεις.

• Πραγματοποιούνται δοκιμές για τυχόν αλλεργίες, ώστε να διαπιστωθεί αν τα συμπτώματα σχετίζονται με αλλεργική αντίδραση σε προϊόντα ή φαρμακευτικές ουσίες.
• Σε ορισμένες περιπτώσεις λαμβάνεται δείγμα από τον στοματικό βλεννογόνο (βιοψία) για περαιτέρω εργαστηριακή ανάλυση.
• Εξετάζονται οι αιματολογικές τιμές για πιθανές διαταραχές, όπως προβλήματα θυρεοειδούς ή διαβήτη.
• Εάν κριθεί απαραίτητο, χρησιμοποιούνται διαγνωστικές μέθοδοι όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία για καλύτερη απεικόνιση των ιστών.
• Ελέγχεται η ποσότητα και η ποιότητα του σάλιου με στόχο την αξιολόγηση της ξηροστομίας.

Επιλογές θεραπείας

Εφόσον διαπιστωθεί ότι τα συμπτώματα οφείλονται σε κάποια υποκείμενη νόσο, η θεραπεία της συγκεκριμένης πάθησης προηγείται, γεγονός που συνήθως βελτιώνει ή και εξαλείφει τις ενοχλήσεις. Στις περιπτώσεις όπου δεν ανευρίσκονται συγκεκριμένες αιτίες, η αντιμετώπιση του συνδρόμου μπορεί να είναι δύσκολη, ωστόσο υπάρχουν μέθοδοι που συνήθως οδηγούν σε μείωση των συμπτωμάτων.

Φαρμακευτικά σκευάσματα και βοηθητικές λύσεις

• Χορηγούνται φάρμακα που επιδρούν στο νευρικό σύστημα με στόχο την ανακούφιση του πόνου.
• Σκευάσματα με καψαϊκίνη, που μπορούν να μειώσουν τη φλεγμονή και να καταπραΰνουν τον πόνο.
• Ορμονική θεραπεία για γυναίκες, εφόσον τα συμπτώματα σχετίζονται με ορμονικές αλλαγές.
• Ειδικά στοματικά διαλύματα ή ενυδατικά υποκατάστατα σιέλου.
• Συμπληρώματα βιταμινών σε περιπτώσεις ανεπάρκειας.

Αυτοδιαχειριζόμενα μέτρα

• Αποφύγετε τρόφιμα και ροφήματα με αυξημένη οξύτητα, πικάντικες ή καυτερές γεύσεις, καθώς και εσπεριδοειδή και τους χυμούς αυτών.
• Μην καταναλώνετε αλκοόλ και προτιμήστε μη αλκοολούχα στοματικά διαλύματα.
• Περιορίστε τα προϊόντα που περιέχουν κανέλα ή μέντα.
• Αποφύγετε τη χρήση καπνικών προϊόντων.
• Αυξήστε την πρόσληψη νερού για να βοηθήσετε στη διατήρηση της υγρασίας του στόματος.
• Αντιμετωπίστε το άγχος με δραστηριότητες που σας ευχαριστούν ή άσκηση.
• Ενισχύστε τις κοινωνικές επαφές μέσω δραστηριοτήτων ή υποστηρικτικών ομάδων.

Άμεση ανακούφιση

Για προσωρινή μείωση της αίσθησης καύσου, μπορείτε να πίνετε κρύο νερό ή να αφήνετε παγάκια να λιώσουν στο στόμα, ώστε να ανακουφιστεί ο πόνος και η ξηρότητα. Η χρήση τσίχλας χωρίς ζάχαρη εξασφαλίζει επιπλέον διέγερση της παραγωγής φυσικού σάλιου.

Πιθανές επιπλοκές

Το σύνδρομο καύσου στόματος αποτελεί χρόνια διαταραχή του πόνου, η οποία μπορεί να επιμείνει για πολλούς μήνες ή και χρόνια. Σε ορισμένους, ο πόνος είναι συνεχής και επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την καθημερινή ζωή. Οι έντονες ενοχλήσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε διακυμάνσεις στη διάθεση, στρες ή άγχος, επηρεάζοντας την ποιότητα ύπνου, την εργασιακή απόδοση ή την κοινωνική ζωή.

Βασικές πληροφορίες

Το σύνδρομο καύσου στόματος χαρακτηρίζεται από αίσθηση καύσου στο στόμα, συνήθως χωρίς σαφή αιτία. Κύρια συμπτώματα αποτελούν η ξηρότητα και οι διαταραχές όσον αφορά την αίσθηση. Δεν υφίσταται εξειδικευμένη θεραπεία για την οριστική αντιμετώπιση της πάθησης, ωστόσο φαρμακευτική αγωγή και αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.