**Θυρεοειδίτιδα Hashimoto: συμπτώματα, αιτίες και θεραπεία**Αν χρειάζεται πιο φιλικό ή/και εκλαϊκευμένο ύφος, μπορεί και ως:**Νόσος Hashimoto: συμπτώματα, αίτια και αντιμετώπιση**Ωστόσο, ο ιατρικά ακριβής όρος για την πάθηση στα ελληνικά είναι «θυρεοειδίτιδα Χασιμότο» ή «θυρεοειδίτιδα Hashimoto».

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι μια πάθηση όπου το ανοσοποιητικό σύστημα του ατόμου στρέφεται ενάντια στον ίδιο τον θυρεοειδή αδένα. Αυτό συνήθως οδηγεί σε φλεγμονή και, με το πέρασμα του χρόνου, έλλειψη θυρεοειδικών ορμονών, γνωστή ως υποθυρεοειδισμός. Για τον σωστό εντοπισμό και την αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, είναι απαραίτητο να γνωρίζει κανείς τις διαγνωστικές εξετάσεις, τα συμπτώματα και τις πιθανές επιπλοκές της νόσου.

Πώς γίνεται η διάγνωση της θυρεοειδίτιδας hashimoto

Αρχικά, ο γιατρός εξετάζει αν υπάρχει διόγκωση στον θυρεοειδή αδένα, γνωστή ως βρογχοκήλη, κατά την κλινική εξέταση. Για την ακριβή διάγνωση είναι απαραίτητος ο εργαστηριακός έλεγχος στο αίμα, που μπορεί να περιλαμβάνει τα εξής:

• Έλεγχος TSH: Η ποσότητα αυτής της ορμόνης στο αίμα αντικατοπτρίζει το πόσο ενεργά η υπόφυση διεγείρει τη λειτουργία του θυρεοειδούς. Αυξημένες τιμές συνήθως σημαίνουν μειωμένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών.
• Έλεγχος θυροξίνης (Τ4): Πρόκειται για τη βασική ορμόνη του θυρεοειδούς. Χαμηλά επίπεδα Τ4 σε συνδυασμό με υψηλή TSH, υποδεικνύουν διαταραχή που οφείλεται στον ίδιο τον αδένα.
• Έλεγχος αντισωμάτων: Για να διαπιστωθεί εάν ο υποθυρεοειδισμός προέρχεται από τη νόσο Hashimoto, ερευνώνται αντισώματα έναντι της θυρεοειδικής υπεροξειδάσης, πρωτεΐνης κρίσιμης για τη σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών. Η παρουσία τους είναι χαρακτηριστική. Ενίοτε ο έλεγχος αυτός ενδέχεται να επαναληφθεί.

Επιλογές θεραπείας

Δεν είναι αναγκαία η άμεση έναρξη θεραπείας σε κάθε άτομο με διάγνωση Hashimoto, εφόσον τα επίπεδα των ορμονών παραμένουν ικανοποιητικά. Ο γιατρός μπορεί να συστήσει απλή παρακολούθηση του ορμονικού προφίλ και των συμπτωμάτων με τακτικές εξετάσεις.

Όταν εμφανιστεί υποθυρεοειδισμός, αρχίζει θεραπεία υποκατάστασης με λεβοθυροξίνη. Η ουσία αυτή αποτελεί συνθετική μορφή της φυσικής ορμόνης Τ4 και βοηθά να επανέλθει η φυσιολογική λειτουργία του μεταβολισμού. Το φάρμακο διατίθεται σε διάφορες μορφές και περιεκτικότητες, ενώ η δόση εξατομικεύεται με βάση το σωματικό βάρος, την ηλικία, άλλες παθήσεις και τυχόν αλληλεπιδράσεις φαρμάκων.

• Μετά την έναρξη λήψης λεβοθυροξίνης, συνιστάται έλεγχος TSH σε 6–8 εβδομάδες για να εξακριβωθεί η καταλληλότητα της δόσης.
• Όταν σταθεροποιηθεί η δόση, ο έλεγχος αυτή επαναλαμβάνεται ανά εξάμηνο ή ετησίως.
• Η θεραπεία απαιτείται συνήθως δια βίου, καθώς η νόσος Hashimoto δεν είναι δυνατό να θεραπευτεί οριστικά.

Να σημειωθεί ότι απαιτείται αρκετός χρόνος έως ότου αρχίσουν να βελτιώνονται τα συμπτώματα μετά την αγωγή, όπως και για να υποχωρήσει η βρογχοκήλη, διαδικασία που μπορεί να κρατήσει αρκετούς μήνες. Σε περιπτώσεις έντονης διόγκωσης που δεν βελτιώνεται, ενδέχεται να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση.

Η απορρόφηση της λεβοθυροξίνης μπορεί να μειωθεί αν λαμβάνονται συγχρόνως συμπληρώματα σιδήρου, χυμός γκρέιπφρουτ ή ορισμένα είδη τροφών· συνίσταται η αποφυγή ταυτόχρονης πρόσληψης. Υπερβολικές δόσεις θυρεοειδικών ορμονών μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές διαταραχές του καρδιακού ρυθμού και να αυξήσουν την πιθανότητα οστικής ευθραυστότητας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να συνδυαστεί και η ορμόνη Τ3, αν τα συμπτώματα δεν ελέγχονται επαρκώς με την τυπική θεραπεία.

Πώς αναγνωρίζεται και διαχειρίζεται η έξαρση της νόσου

Ακόμη και κατά τη λήψη θεραπείας, κάποιοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν έξαρση της νόσου, ιδιαίτερα αν η δόση δεν είναι επαρκής ή αν παραλείπεται η αγωγή. Παράγοντες όπως ανεπαρκής ύπνος, λοιμώξεις, ακατάλληλη διατροφή, έντονο άγχος ή σημαντικές αλλαγές στη ζωή, καθώς και ψυχολογικές δυσκολίες, μπορεί να οδηγήσουν σε επιδείνωση των συμπτωμάτων.

• Συχνά σημάδια έξαρσης της νόσου περιλαμβάνουν έντονη κόπωση, άγχος, προβλήματα με τον ύπνο, αυξημένη ευαισθησία στη ζέστη, ευερεθιστότητα και ταχυκαρδία.

Οδηγίες για τη διαχείριση των εξάρσεων

• Η τακτική λήψη της συνταγογραφούμενης θεραπείας είναι απαραίτητη σε καθημερινή βάση.
• Ακολουθήστε διατροφή με αντιφλεγμονώδη δράση, επιλέγοντας λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς, άπαχα κρέατα και ψάρια, ενώ περιορίστε τα επεξεργασμένα τρόφιμα, τα τηγανητά και τα γλυκά ροφήματα.
• Ελέγξτε τα επίπεδα ιωδίου στη διατροφή σας – λαμβάνεται κυρίως από ιωδιούχο αλάτι, θαλασσινά και μεταποιημένα κρέατα. Σε ασθενείς με Hashimoto, το πλεόνασμα ιωδίου ενδέχεται να έχει αρνητική επίδραση, γι’ αυτό είναι σημαντική η συζήτηση με τον γιατρό σχετικά με πιθανές διατροφικές προσαρμογές.
• Η διαχείριση του στρες είναι σημαντική, καθώς οι αυτοάνοσες ασθένειες συχνά επιδεινώνονται υπό εντόνους στρεσογόνους παράγοντες. Εντάξτε στην καθημερινότητα δραστηριότητες που συμβάλλουν στη χαλάρωση.
• Συζητήστε με τον γιατρό για τυχόν συμπληρώματα σεληνίου ή βιταμίνης D, καθώς η δράση τους στην αντιμετώπιση της νόσου συνεχίζει να μελετάται.

Ποιες επιπλοκές μπορεί να προκύψουν χωρίς θεραπεία hashimoto

Η απουσία θεραπείας μπορεί να προκαλέσει πολλές σοβαρές επιπλοκές:

• Βρογχοκήλη: Ο αυξημένος όγκος του θυρεοειδούς μπορεί να εκδηλώνεται με ορατή διόγκωση στον λαιμό.
• Καρδιακές διαταραχές: Ο χαμηλός αριθμός θυρεοειδικών ορμονών συνδέεται με αυξημένα επίπεδα «κακής» χοληστερόλης, αυξάνοντας την πιθανότητα καρδιακής νόσου και αρρυθμιών.
• Συναισθηματικές διαταραχές: Ενδέχεται να εξελιχθεί κατάθλιψη.
• Αναπαραγωγικές δυσκολίες: Μειωμένη σεξουαλική διάθεση, ακανόνιστη ωορρηξία, προβλήματα στύσης και μείωση παραγωγής σπερματοζωαρίων.
• Εγκυμοσύνη: Η μη αντιμετωπιζόμενη νόσος Hashimoto αυξάνει τον κίνδυνο αποβολής ή πρόωρου τοκετού, ενώ μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη του εμβρύου και να οδηγήσει σε συγγενείς ανωμαλίες.
• Κώμα μυξοιδήματος: Σε σπάνιες περιπτώσεις, η χρόνια αθεράπευτη θυρεοειδίτιδα, σε συνδυασμό με άλλες επιβαρυντικές καταστάσεις όπως λοιμώξεις ή ψύχος, μπορεί να προκαλέσει ιδιαίτερα επικίνδυνη επιδείνωση, που χαρακτηρίζεται από έντονη αδυναμία, υπνηλία και διαταραχές συνείδησης.