Τι είναι τα τσιμπούρια και ποιες ασθένειες μεταδίδουν;

Ακόμη και όσοι περνούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου στο σπίτι μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με τσιμπούρια. Τα τσιμπούρια έχουν την τάση να κρύβονται στο γρασίδι του κήπου, σε αυλές ή και σε παιδικές χαρές, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα να δεχτείτε δάγκωμα ιδιαίτερα σε περιοχές όπου υπάρχουν πολλά. Επιπλέον, τα τσιμπούρια μπορεί να μεταφερθούν στο σπίτι από κατοικίδια ζώα ή άγρια ζώα.

Συμπτώματα δαγκώματος από τσιμπούρι

Μετά από δάγκωμα τσιμπουριού, συνήθως εμφανίζεται μια ερυθρή, υπερυψωμένη κηλίδα στο δέρμα. Αυτό αποτελεί φυσική αντίδραση του οργανισμού στα συστατικά του σιέλου του τσιμπουριού και μπορεί να προκαλέσει φαγούρα ή να μην γίνει καθόλου αισθητή. Τα τσιμπούρια έχουν τη δυνατότητα να μεταδίδουν ποικίλους λοιμογόνους μικροοργανισμούς, οι οποίοι ενδέχεται να προκαλέσουν τα ακόλουθα συμπτώματα:

• Αύξηση θερμοκρασίας σώματος
• Ρίγος
• Κεφαλαλγία
• Κόπωση
• Δυσκαμψία στις αρθρώσεις
• Μυαλγίες
• Διόγκωση λεμφαδένων
• Ναυτία ή εμετός

Εξανθήματα μπορεί να εμφανιστούν αρκετά συχνά. Αρκετές παθήσεις, όπως η νόσος Lyme ή ο κηλιδοβλατιδώδης πυρετός, προκαλούν διαφόρων ειδών δερματικά εξανθήματα, από μικρές ζωηρές κουκίδες μέχρι μεγαλύτερες ερυθρές ή σκουρόχρωμες κηλίδες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συναντάται δερματική βλάβη σε σχήμα στόχου.

Ασθένειες που μεταδίδονται από τα τσιμπούρια

Τα τσιμπούρια μπορούν να αποτελέσουν φορείς και να μεταβιβάσουν διάφορες λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένων βακτηριακών, ιογενών και παρασιτικών ασθενειών. Η έναρξη αρκετών από αυτών μοιάζει με τη γρίπη, με συμπτώματα όπως ρίγος, αυξημένη θερμοκρασία, πόνο στο κεφάλι και το σώμα.

Νόσος Lyme

Η συγκεκριμένη βακτηριακή λοίμωξη εμφανίζεται κυρίως σε περιοχές όπου συναντώνται τσιμπούρια με μαύρα πόδια. Μέσα σε λίγες ημέρες μπορεί να αναπτυχθεί χαρακτηριστικό εξάνθημα σε σχήμα στόχου, καθώς και αύξηση θερμοκρασίας, πόνοι σε αρθρώσεις ή μύες, κεφαλαλγία, αίσθημα αδυναμίας και σε κάποιες περιπτώσεις διογκώνονται οι λεμφαδένες. Χωρίς θεραπεία με αντιβιοτικά, η νόσος αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει το νευρικό σύστημα ή τις αρθρώσεις, να προκαλέσει διαταραχές του καρδιακού ρυθμού ή γνωστικές δυσχέρειες. Η έγκαιρη έναρξη θεραπείας ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο μακροχρόνιων συνεπειών.

Άλλες λοιμώξεις που μεταφέρονται από τα τσιμπούρια

• Αναπλασμάτωση: Βακτηριακή ασθένεια που επίσης μεταφέρει το τσιμπούρι με μαύρα πόδια. Κύρια συμπτώματα είναι έντονος πυρετός, ρίγος, μυαλγίες ή ναυτία. Εάν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να εξελιχθεί επικίνδυνα, όμως έγκαιρη αντιβιοτική αγωγή οδηγεί σε ταχεία ανάρρωση.
• Βαμπεσίωση: Παρασιτική λοίμωξη που προκαλείται από μονοκύτταρους οργανισμούς στο αίμα και μεταδίδεται από τα ίδια τσιμπούρια. Στα πρώτα στάδια εκδηλώνεται με πυρετό, ρίγος, πονοκέφαλο και άλγος στο σώμα. Είναι ιδιαιτέρως σοβαρή για άτομα μεγάλης ηλικίας, όσους έχουν υποβληθεί σε σπληνεκτομή ή ασθενείς με ανοσοκαταστολή.
• Υποτροπιάζων πυρετός από τσιμπούρια: Προκαλείται από ομάδα βακτηρίων Borrelia, με μετάδοση κυρίως σε δασικές περιοχές στο βόρειο τμήμα της χώρας. Τα συμπτώματα, που μοιάζουν με γρίπη, περιλαμβάνουν πυρετό, καταβολή, μυαλγίες και αρθραλγίες.
• Ιογενής πυρετός των Βραχωδών Ορέων: Σπάνια ιογενής νόσος που μεταδίδεται από τσιμπούρια ορεινών περιοχών. Παρουσιάζεται με εναλλασσόμενα επεισόδια πυρετού, ρίγος, πονοκέφαλο και σωματικό άλγος, ενώ ενίοτε βελτιώνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες.
• Ερλιχίωση: Βακτηριακή λοίμωξη που μεταδίδεται από τσιμπούρια πεδινών και ανατολικών περιοχών. Συχνά προκαλεί πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, ενώ στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστεί βήχας, ναυτία, κοιλιακός πόνος ή εξανθήματα. Η αντιβίωση δρα αποτελεσματικά εντός μίας εβδομάδας.
• Ιός Heartland: Ιολογικός παράγοντας που μεταφέρεται από τσιμπούρια ανατολικών και νοτιοανατολικών περιοχών, με συμπτώματα παρόμοια με της γρίπης: αδυναμία, πυρετός, ναυτία, άλγος στους μυς και στις αρθρώσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις επηρεάζει τα κύτταρα του αίματος.
• Ιός Powassan: Αυτός ο ιός εξαπλώνεται κυρίως στις βόρειες περιοχές και τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των κρουσμάτων. Η έναρξη χαρακτηρίζεται από πυρετό, κεφαλαλγία, αίσθημα αδυναμίας και έμετο. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις σημειώνονται απώλεια μνήμης, προβλήματα λόγου ή σπασμοί.
• Αλλεργία στο κόκκινο κρέας (σύνδρομο άλφα-γαλ): Δάγκωμα από το τσιμπούρι “lone star” μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή αντίδραση σε προϊόντα κρέατος, με σημεία όπως κνίδωση, κοιλιακούς πόνους, δύσπνοια ή και αναφυλαξία.
• Λοίμωξη από Rickettsia parkeri: Σε παράκτιες περιοχές, τσιμπούρια ενδέχεται να μεταδώσουν βακτηρίδια που προκαλούν σκοτεινό επίχρισμα στο σημείο του δαγκώματος, και στη συνέχεια πυρετό, μυαλγίες, πονοκέφαλο και εξανθήματα. Η κατάλληλη αγωγή περιλαμβάνει αντιβίωση.
• Κηλιδοβλατιδώδης πυρετός (RMSF): Παρά το όνομά της, η πάθηση αυτή είναι συχνότερη σε νότιες και νοτιοανατολικές περιοχές. Διακρίνεται για το ερυθρό, κηλιδώδες εξάνθημα στα άκρα, υψηλό πυρετό, κεφαλαλγία, μειωμένη όρεξη και κοιλιακό άλγος. Εάν δεν ξεκινήσει θεραπεία εντός 5 ημερών, μπορεί να υπάρξουν σοβαρές επιπλοκές.
• Σύνδρομο STARI: Κλινικά συχνά μιμείται τη νόσο Lyme, με εμφάνιση εξανθήματος σε σχήμα στόχου και άλγος στις αρθρώσεις. Ο υπεύθυνος μικροοργανισμός δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως. Μετά το τσίμπημα εμφανίζονται συμπτώματα όπως καταβολή, πυρετός, κεφαλαλγία και μυαλγίες.
• Επαναλαμβανόμενος πυρετός λόγω τσιμπουριών: Αυτού του είδους η βακτηριακή λοίμωξη μεταδίδεται από μαλακόσωμα τσιμπούρια και συνήθως απαντάται σε ορεινές περιοχές, κυρίως σε χώρους με τρωκτικά και κακή υγιεινή. Χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλούς πυρετούς, πονοκεφάλους, μυϊκούς και αρθρικούς πόνους, με κύματα αύξησης της θερμοκρασίας και έντονη εφίδρωση.
• Τουλαραιμία: Αναφερόμενη και ως “πυρετός του κουνελιού”, διασπείρεται ευρέως μέσω διαφόρων ειδών τσιμπουριών. Συμπτώματα είναι έντονος πυρετός, διογκωμένοι λεμφαδένες, φαρυγγαλγία και επώδυνο έλκος στο σημείο του δαγκώματος. Χωρίς αγωγή μπορεί να είναι επικίνδυνη, ωστόσο με αντιβιοτικά η ανάρρωση είναι πλήρης.
• Ρικετσιόση 364D: Γνωστή και ως πυρετός τσιμπουριών στις ακτές του Ειρηνικού. Η λοίμωξη μεταδίδεται από τσιμπούρια που ζουν στις συγκεκριμένες περιοχές, με συμπτώματα όπως πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες και σκούρο επίχρισμα στο σημείο του δαγκώματος.

Πότε πρέπει να ζητήσετε ιατρική συμβουλή μετά από τσίμπημα τσιμπουριού

Εάν εντοπίσετε τσιμπούρι στο δέρμα σας, μην το πιέζετε ή στρίβετε. Πιάστε το όσο πιο κοντά γίνεται στο σημείο του δέρματος με τσιμπιδάκι και απομακρύνετέ το προσεκτικά και σταθερά. Εάν ανησυχείτε για το δάγκωμα, τοποθετήστε το τσιμπούρι σε σακουλάκι ώστε να μπορέσει να εξεταστεί από γιατρό αν χρειαστεί.

• Όταν δεν καταφέρνετε να αφαιρέσετε ολόκληρο το τσιμπούρι και κάποιο τμήμα του παραμένει στο δέρμα
• Όταν εμφανιστεί εξάνθημα, υψηλός πυρετός ή συμπτώματα παρόμοια με αυτά της γρίπης σε διάστημα μετά το δάγκωμα
• Όταν υπάρχει υποψία ότι το δάγκωμα προήλθε από τσιμπούρι ελαφιού
• Όταν η περιοχή του δαγκώματος παρουσιάζει έντονη ερυθρότητα, τρέχει υγρό ή μοιάζει με μολυσμένο τραύμα

Βασικές πληροφορίες για τα τσιμπούρια

Τα τσιμπούρια αποτελούν εξωτερικά παράσιτα που τρέφονται με αίμα και αποτελούν πηγή κινδύνου, αφού μπορούν να μεταφέρουν διάφορους λοιμογόνους παράγοντες σε ανθρώπους και ζώα μέσω των δαγκωμάτων τους. Τα πιο συνήθη συμπτώματα μετά από τσίμπημα περιλαμβάνουν πυρετό, ρίγος, δερματικά εξανθήματα ή κεφαλαλγία. Εάν παρατηρήσετε τσιμπούρι πάνω στο δέρμα, συνίσταται η άμεση και προσεκτική αφαίρεσή του με τη χρήση τσιμπιδιού. Απευθυνθείτε στον γιατρό εάν δεν μπορείτε να το αφαιρέσετε πλήρως, αν παρουσιαστούν έντονα συμπτώματα ή αν υπάρχουν υπόνοιες για μόλυνση.