Βαρφαρίνη: τι είναι και πώς δρα

Η βαρφαρίνη είναι αντιπηκτικό φάρμακο, γνωστό και ως «αραιωτικό του αίματος». Μειώνει την πιθανότητα δημιουργίας θρόμβων, γι’ αυτό χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ή την πρόληψη θρόμβωσης σε φλέβες ή αρτηρίες. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου για εγκεφαλικό, έμφραγμα ή άλλες σοβαρές επιπλοκές.

Σημαντικές προειδοποιήσεις

Δεν πρέπει να λαμβάνετε βαρφαρίνη αν έχετε αυξημένη τάση για αιμορραγία λόγω συγκεκριμένων προβλημάτων υγείας, αν πρόκειται να χειρουργηθείτε ή αν χρειάζεστε οσφυονωτιαία παρακέντηση ή επισκληρίδια αναισθησία. Επίσης, δεν ενδείκνυται αν δεν μπορείτε να τη λαμβάνετε καθημερινά την ίδια ώρα.

Το φάρμακο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρής, ακόμη και θανατηφόρας αιμορραγίας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν ορισμένες παθήσεις, όταν είστε άνω των 65 ετών, ή αν έχετε ιστορικό εγκεφαλικού ή αιμορραγίας από στομάχι ή έντερο. Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό αν εμφανιστεί αιμορραγία που δεν σταματά.

Χρειάζεται επίσης επείγουσα ιατρική εκτίμηση αν παρουσιαστούν οίδημα, πόνος, ασυνήθιστη αδυναμία ή ζάλη, αν δείτε ανεξήγητους μώλωπες, αιμορραγία από τα ούλα, συχνές ρινορραγίες, πολύ έντονη περίοδος ή μη φυσιολογική αιμορραγία από τα γεννητικά όργανα, αίμα στα ούρα, μαύρα ή αιματηρά κόπρανα, αποβολή αίματος με βήχα ή εμετός που μοιάζει με κατακάθι καφέ.

Πολλά άλλα φάρμακα μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα αιμορραγίας όταν λαμβάνεται βαρφαρίνη, επομένως πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε νέο φάρμακο πρέπει να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας. Αντίστοιχα, μην χρησιμοποιείτε προϊόντα που μπορεί να μειώσουν τη δράση της βαρφαρίνης χωρίς προηγούμενη ιατρική καθοδήγηση.

Πριν πάρετε βαρφαρίνη

Η βαρφαρίνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται αν έχετε αλλεργία σε αυτήν ή αν ισχύει κάτι από τα παρακάτω:

• Πολύ υψηλή αρτηριακή πίεση.
• Πρόσφατη επέμβαση ή προγραμματισμένο χειρουργείο στον εγκέφαλο, στη σπονδυλική στήλη ή στο μάτι.
• Προγραμματισμένη οσφυονωτιαία παρακέντηση ή επισκληρίδια αναισθησία.
• Αδυναμία αυστηρής τήρησης σταθερού καθημερινού προγράμματος λήψης.

Επίσης, δεν πρέπει να λαμβάνεται αν έχετε αυξημένη προδιάθεση για αιμορραγία λόγω των ακόλουθων καταστάσεων:

• Διαταραχές των αιμοσφαιρίων (όπως χαμηλά ερυθρά αιμοσφαίρια ή χαμηλά αιμοπετάλια).
• Έλκος ή αιμορραγία στο στομάχι, στο έντερο, στους πνεύμονες ή στο ουροποιητικό.
• Ανεύρυσμα ή αιμορραγία στον εγκέφαλο.
• Λοίμωξη του ενδοκαρδίου (λοίμωξη της εσωτερικής επένδυσης της καρδιάς).

Η βαρφαρίνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στην εγκυμοσύνη, εκτός αν ο γιατρός κρίνει διαφορετικά. Μπορεί να προκαλέσει συγγενείς ανωμαλίες, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις το όφελος μπορεί να υπερτερεί του κινδύνου. Αν δεν είστε έγκυος, πρέπει να εφαρμόζετε αποτελεσματική αντισύλληψη κατά τη διάρκεια της θεραπείας με βαρφαρίνη και για τουλάχιστον 1 μήνα μετά τη διακοπή. Ενημερώστε αμέσως τον γιατρό αν μείνετε έγκυος.

Η βαρφαρίνη μπορεί να αυξήσει περισσότερο τον κίνδυνο αιμορραγίας, ιδιαίτερα αν στο παρελθόν υπήρχε:

• Υπέρταση ή σοβαρή καρδιοπάθεια.
• Νεφρική νόσος.
• Καρκίνος ή χαμηλός αριθμός αιμοσφαιρίων.
• Τραυματισμός ή χειρουργείο.
• Αιμορραγία από το πεπτικό.
• Εγκεφαλικό.
• Ηλικία άνω των 65 ετών.

Ενημερώστε τον γιατρό σας αν έχετε:

• Σακχαρώδη διαβήτη.
• Καρδιακή ανεπάρκεια.
• Ηπατική ή νεφρική νόσο (ή αν κάνετε αιμοκάθαρση).
• Κληρονομική διαταραχή της πήξης.
• Μείωση αιμοπεταλίων μετά από χρήση ηπαρίνης.

Δεν είναι σαφές αν η βαρφαρίνη περνά στο μητρικό γάλα. Αν τη λαμβάνετε ενώ θηλάζετε, παρακολουθήστε το βρέφος για ενδείξεις όπως μώλωπες ή σημάδια αιμορραγίας.

Πώς να παίρνετε βαρφαρίνη

Η βαρφαρίνη πρέπει να λαμβάνεται αυστηρά σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού. Ενδέχεται να χρειαστούν αλλαγές στη δόση, γι’ αυτό είναι κρίσιμο να ακολουθείτε όλες τις οδηγίες.

• Λαμβάνετε το φάρμακο κάθε ημέρα την ίδια ώρα, με ή χωρίς φαγητό.
• Αν χάσετε μία δόση, μην πάρετε ποτέ διπλή δόση για αναπλήρωση.
• Καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος αιμορραγίας, πρέπει να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια αν μια αιμορραγία δεν υποχωρεί.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας θα χρειάζονται τακτικοί αιματολογικοί έλεγχοι (INR ή χρόνος προθρομβίνης), ώστε να καθορίζεται η κατάλληλη δόση.

Αν έχετε νοσηλευτεί, μετά την έξοδο από το νοσοκομείο θα πρέπει, κατόπιν συνεννόησης με τον γιατρό, να κάνετε εξέταση INR μέσα σε 3 έως 7 ημέρες.

Ενημερώστε τον γιατρό αν εμφανίσετε διάρροια, πυρετό, ρίγη ή συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, ή αν υπάρξει μεταβολή στο σωματικό βάρος.

Πριν από χειρουργική επέμβαση, οδοντιατρική πράξη ή άλλη ιατρική διαδικασία, μπορεί να χρειαστεί να διακόψετε τη βαρφαρίνη 5 έως 7 ημέρες νωρίτερα. Ο γιατρός θα σας δώσει συγκεκριμένες οδηγίες.

Να έχετε μαζί σας ιατρικό βραχιόλι προειδοποίησης ή κάρτα που να αναφέρει ότι λαμβάνετε αυτό το φάρμακο.

Φυλάσσετε το φάρμακο σε θερμοκρασία δωματίου, προστατευμένο από υγρασία, θερμότητα και φως.

Τι πρέπει να αποφεύγετε

• Αποφύγετε δραστηριότητες που αυξάνουν την πιθανότητα τραυματισμού ή αιμορραγίας. Δείξτε ιδιαίτερη προσοχή στο ξύρισμα και στο βούρτσισμα των δοντιών.
• Πριν αλλάξετε τη διατροφή σας, μιλήστε με τον γιατρό. Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Κ (όπως συκώτι, πράσινα φυλλώδη λαχανικά και φυτικά έλαια) μπορεί να μειώσουν τη δράση του φαρμάκου. Αν τα καταναλώνετε, διατηρήστε σταθερή την πρόσληψή τους.
• Μην καταναλώνετε χυμό γκρέιπφρουτ, κράνμπερι, noni ή ροδιού, επειδή μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες αντιδράσεις.
• Αποφύγετε το αλκοόλ.
• Συμβουλευτείτε τον γιατρό πριν πάρετε φάρμακα για πόνο, αρθρίτιδα, πυρετό ή οίδημα. Ορισμένα, όπως η ιβουπροφαίνη ή η ασπιρίνη, μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Ζητήστε άμεσα επείγουσα βοήθεια αν εκδηλωθεί αλλεργική αντίδραση, όπως κνίδωση, δυσκολία στην αναπνοή ή πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χείλη, στη γλώσσα ή στον λαιμό.

Η βαρφαρίνη αυξάνει την πιθανότητα αιμορραγίας, η οποία μπορεί να είναι σοβαρή ή απειλητική για τη ζωή. Επικοινωνήστε αμέσως με γιατρό αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε σημάδι αιμορραγίας.

Σε σπάνιες περιπτώσεις ενδέχεται να δημιουργηθούν θρόμβοι που εμποδίζουν την κυκλοφορία του αίματος, με αποτέλεσμα καταστροφή ιστών ή ανάγκη ακρωτηριασμού άκρου.

Η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια είναι η αιμορραγία.