Βάσει του τίτλου «Hidradeni-tinis supūliavimas: priežastys, simptomai, diagnostika, stadijos ir gydymas», και γνωρίζοντας ότι «hidradenitis suppurativa» είναι ο διεθνώς αναγνωρισμένος επιστημονικός όρος (στα αγγλικά «hidradenitis suppurativa»), στην ελληνική ιατρική βιβλιογραφία συνηθέστερα αποδίδεται ως «ιδρωταδενίτιδα» ή «ιδρωταδενίτιδα η πυώδης» ή «πυώδης ιδρωταδενίτιδα». Ο τίτλος προορίζεται πιθανώς για ιατρικό-επιστημονικό ή γενικό κοινό ενημερωτικού χαρακτήρα.Η φυσική και ακριβής απόδοση του τίτλου στα ελληνικά είναι:**Πυώδης ιδρωταδενίτιδα: αίτια, συμπτώματα, διάγνωση, στάδια και θεραπεία**Εναλλακτικά, αν θέλεις να διατηρηθεί και ο διεθνής όρος σε παρένθεση:**Πυώδης ιδρωταδενίτιδα (hidradenitis suppurativa): αίτια, συμπτώματα, διάγνωση, στάδια και θεραπεία**

Η πυώδης ιδραδενίτιδα αποτελεί μια χρόνια φλεγμονώδη δερματική νόσο που χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση οζιδίων, αποστημάτων και ουλών, συνήθως στις πτυχές του δέρματος και κοντά στους ιδρωτοποιούς αδένες. Για τη διάγνωση αρκεί συνήθως η κλινική εξέταση, κατά την οποία ο ιατρός εκτιμά τις περιοχές εξανθημάτων, το πλήθος τους και τη συχνότητα υποτροπών. Επιπλέον, ο ιατρός ενδέχεται να ρωτήσει για τη χρονική στιγμή έναρξης των συμπτωμάτων, το αν υφίσταται πόνος, το αν υπήρξαν προηγούμενες υποτροπές και το αν μέλη της οικογένειας εμφανίζουν παρόμοιο πρόβλημα.

Διαδικασία διάγνωσης

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες διαγνωστικές εξετάσεις, κυρίως για να αποκλειστούν άλλες λοιμώξεις. Για τον σκοπό αυτό λαμβάνεται δείγμα από απόστημα, το οποίο αποστέλλεται για εργαστηριακό έλεγχο.

Μετάβαση από ήπια σε βαριά μορφή της νόσου

Η σοβαρότητα της πυώδους ιδραδενίτιδας ταξινομείται σε τρία στάδια, βάσει της έκτασης και της μορφής των βλαβών:

• Στο πρώτο στάδιο εμφανίζονται μεμονωμένα ή λίγα οζίδια, χωρίς δημιουργία υποδόριων διαύλων.
• Το δεύτερο στάδιο χαρακτηρίζεται από πολλαπλά οζίδια, την δημιουργία ορατών υποδόριων «διαύλων» και παρουσία ουλώδους ιστού.
• Στο τρίτο στάδιο η φλεγμονή εκτείνεται σε μεγαλύτερη περιοχή, με πολλούς, εμφανείς υποδόριους διαύλους και εκτεταμένες ουλές.

Τι προσφέρει η θεραπεία

Η πλήρης ίαση δεν είναι εφικτή, ωστόσο ο κατάλληλος συνδυασμός θεραπευτικών επιλογών και φροντίδας μπορεί να ανακουφίσει τα περισσότερα άτομα. Η θεραπευτική προσέγγιση εξατομικεύεται ανάλογα με τη βαρύτητα της κατάστασης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ασθενούς. Συχνά χρειάζεται να δοκιμαστούν διαφορετικές μέθοδοι έως ότου επιτευχθεί το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Συνηθισμένες θεραπευτικές επιλογές

• Θερμά επιθέματα: Σε ήπιες περιπτώσεις συνιστάται η τοποθέτηση καθαρού ζεστού πανιού στην περιοχή του δέρματος για περίπου 10 λεπτά, αρκετές φορές την ημέρα.
• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα: Πρόκειται για σκευάσματα χωρίς ιατρική συνταγή που συμβάλλουν στην ανακούφιση του πόνου και του οιδήματος, όπως η ιβουπροφαίνη, η ναπροξένη και το ακετυλοσαλικυλικό οξύ.
• Αντιβιοτικά: Δίνονται είτε σε μορφή δισκίων από το στόμα είτε τοπικά ως κρέμες ή αλοιφές. Συνήθως προτιμώνται η δοξυκυκλίνη ή η μινοκυκλίνη (διάρκεια θεραπείας 2–3 μηνών). Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθούν συνδυασμοί δύο αντιβιοτικών.
• Κορτικοστεροειδή: Ο ιατρός ενδέχεται να κάνει ενέσεις κορτικοστεροειδών απευθείας στις φλεγμονώδεις εστίες για μείωση της φλεγμονής, του πόνου και του οιδήματος, ενώ σε πιο σοβαρές περιπτώσεις δύνανται να συνταγογραφηθούν και από το στόμα.
• Στοματικοί ρετινοειδείς παράγοντες: Σε σοβαρότερες περιπτώσεις είναι πιθανό να προταθούν ειδικά ρετινοειδή σκευάσματα σε μορφή δισκίων, όπως η ακιτρετίνη ή η ισοτρετινοΐνη, τα οποία επηρεάζουν ουσιαστικά την κατάσταση του δέρματος.
• Κρέμα ρεζορκινόλης: Αυτή η εξωτερική εφαρμογή συμβάλλει στην απαλή απομάκρυνση των νεκρών κυττάρων της επιδερμίδας και στη μείωση των φλεγμονωδών περιοχών.
• Ορμονική θεραπεία: Σε κάποιες γυναίκες παρατηρείται βελτίωση των συμπτωμάτων με αντισυλληπτικά χάπια ή σπειρονολακτόνη.
• Βιολογική αγωγή: Οι θεραπείες νέας γενιάς στοχεύουν στο ανοσολογικό σύστημα και προορίζονται για σοβαρές περιπτώσεις. Εφαρμόζονται κυρίως ως ενέσεις ή ενδοφλέβιες εγχύσεις. Τα πιο συχνά φάρμακα περιλαμβάνουν αδαλιμουμάμπη, ινφλιξιμάμπη, ανακίνρα και άλλους σχετικούς παράγοντες. Οι βιολογικές θεραπείες μπορούν να προσφέρουν παρατεταμένη βελτίωση, αλλά ενέχουν σοβαρές πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, συνεπώς προτείνεται η χρήση τους μόνο στις πιο σύνθετες περιπτώσεις.
• Άλλες φαρμακευτικές επιλογές όπως η μετφορμίνη (κυρίως για διαβήτη) ή η μεθοτρεξάτη μπορεί να βοηθήσουν ορισμένους ασθενείς, ενισχύοντας τον έλεγχο της φλεγμονής.

Χειρουργικές λύσεις

Όταν οι ουλές ή τα αποστήματα εντοπίζονται βαθιά κάτω από το δέρμα, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση. Σε μικρής έκτασης βλάβες, ο ιατρός μπορεί να διανοίξει το σημείο ώστε να αποβληθεί το πύον, προσφέροντας προσωρινή ανακούφιση.

Σε περιπτώσεις με επαναλαμβανόμενες και βαθύτερες φλεγμονώδεις εστίες, εφαρμόζεται η τεχνική απομάκρυνσης του επηρεασμένου ιστού, με αποτέλεσμα οι επώδυνες κοιλότητες να μετατρέπονται σε ουλές. Στις πιο σοβαρές καταστάσεις, αφαιρείται πλήρως το προσβεβλημένο δέρμα και γίνεται τοποθέτηση δερματικού μοσχεύματος από άλλο σημείο του σώματος. Επιπλέον, χρησιμοποιείται θεραπεία με λέιζερ για την καταστροφή των τριχοθυλακίων, συχνά με επαναλαμβανόμενες συνεδρίες. Πρέπει να σημειωθεί ότι, αν και η χειρουργική αγωγή προσφέρει ανακούφιση, υπάρχει πιθανότητα υποτροπής είτε στο ίδιο είτε σε άλλο σημείο του σώματος.

Καθημερινές συνήθειες και φροντίδα του δέρματος

Η υιοθέτηση διαφορών στην καθημερινότητα μπορεί να μειώσει τόσο τη σοβαρότητα όσο και τη συχνότητα των συμπτωμάτων:

• Μείωση του σωματικού βάρους: Η μικρότερη μάζα σώματος περιορίζει την τριβή ανάμεσα στις πτυχές του δέρματος, συμβάλλοντας στην υποχώρηση των συμπτωμάτων.
• Διακοπή του καπνίσματος: Το κάπνισμα σχετίζεται όχι μόνο με καρδιαγγειακές παθήσεις αλλά και με επιδείνωση της πυώδους ιδραδενίτιδας. Ζητήστε στήριξη από επαγγελματία υγείας για τη διακοπή.
• Αποφύγετε το ξύρισμα στις περιοχές με φλεγμονή για να μειώσετε τον ερεθισμό. Ζητήστε συμβουλή από δερματολόγο για εναλλακτικές μεθόδους αποτρίχωσης.
• Φοράτε φαρδιά, διαπνέοντα ρούχα, καθώς τα στενά ενδύματα αυξάνουν την τριβή και επιτείνουν τα συμπτώματα.
• Προσπαθήστε να μην υπερθερμαίνεστε ή να μην ιδρώνετε υπερβολικά, καθώς αυτό μπορεί να πυροδοτήσει νέα έξαρση. Επιλέξτε προσεκτικά αποσμητικά που δεν ερεθίζουν το ευαίσθητο δέρμα, κατόπιν σύστασης γιατρού.
• Να καθαρίζετε τις πάσχουσες περιοχές προσεκτικά μόνο με τα δάκτυλα, χρησιμοποιώντας αντιβακτηριδιακό σαπούνι. Αποφεύγετε τη χρήση σκληρών σφουγγαριών ή βουρτσών.
• Όταν η βλάβη εκκρίνει υγρό, καλύψτε την με μη αυτοκόλλητη γάζα και βαζελίνη, ενώ χρησιμοποιείτε αυτοκόλλητες ταινίες μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαίο.

Διατροφή και πυώδης ιδραδενίτιδα

Αν και δεν υπάρχουν σαφείς διατροφικές οδηγίες, παρατηρείται πως κάποιες αλλαγές στη διατροφή μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση των συμπτωμάτων. Οι βασικές αρχές της υγιεινής διατροφής προτείνονται συχνά, ωστόσο το ιδανικό διατροφικό πλάνο διαμορφώνεται βάσει των ιδιαιτεροτήτων κάθε ατόμου.

• Διατροφή για απώλεια βάρους: Η παχυσαρκία συχνά συνδέεται με σοβαρότερη συμπτωματολογία, συνεπώς η μείωση βάρους μπορεί να βοηθήσει ιδίως στα πρώιμα στάδια της νόσου.
• Μεσογειακή διατροφή: Η κατανάλωση άφθονων φρέσκων λαχανικών, φρούτων, ψαριών, οσπρίων, προϊόντων ολικής άλεσης και ελαιολάδου, με ταυτόχρονη μείωση επεξεργασμένων τροφίμων και αναψυκτικών, συνδέεται με λιγότερες εξάρσεις.
• Φυτοφαγική διατροφή: Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, όσοι πάσχουν από τη συγκεκριμένη δερματοπάθεια εμφανίζουν χαμηλότερη ποικιλομορφία ωφέλιμων εντερικών μικροοργανισμών, με τη φυτοφαγική διατροφή να βελτιώνει την πορεία της νόσου σε αρκετές περιπτώσεις.
• Δίαιτα χωρίς γαλακτοκομικά: Μερικοί ασθενείς παρατηρούν βελτίωση μετά τη διακοπή γαλακτοκομικών προϊόντων, ωστόσο είναι σημαντικό να εξασφαλίζονται επαρκή επίπεδα ασβεστίου και βιταμίνης D από άλλες πηγές.
• Περιορισμός ζάχαρης: Η περίσσεια ζάχαρης επιτείνει φλεγμονώδεις διεργασίες, επομένως ο περιορισμός της είναι ωφέλιμος.
• Τροφικές δυσανεξίες: Εάν διαπιστώσετε ότι συγκεκριμένες τροφές προκαλούν εξάρσεις, συζητήστε με το γιατρό το ενδεχόμενο περαιτέρω ελέγχου ή τήρησης αποκλειστικής δίαιτας.

Πριν ξεκινήσετε νέα διατροφή ή τη χρήση συμπληρωμάτων, είναι ζωτικό να συμβουλευτείτε το γιατρό σας.

Πιθανές επιπλοκές

• Βαθιά αποστήματα.
• Περιορισμός κινητικότητας λόγω σχηματισμού ουλών.
• Υποδόριες σήραγγες (συρίγγια).
• Δυσλειτουργία λεμφαδένων.
• Αρθρίτιδα.
• Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του δέρματος.
• Ψυχολογικές δυσκολίες, όπως καταθλιπτική διάθεση ή κοινωνική απομόνωση.

Συχνές παρανοήσεις σχετικά με τη νόσο

• Η πυώδης ιδραδενίτιδα δεν είναι σπάνια – αφορά περίπου το 1-4% των ανθρώπων, με συχνότερη εμφάνιση σε γυναίκες, εφήβους, νεαρούς ενήλικες ή άτομα με οικογενειακό ιστορικό.
• Δεν πρόκειται για μεταδοτική ασθένεια, η πάθηση δεν μεταφέρεται από άτομο σε άτομο.
• Η νόσος δεν κατατάσσεται στις σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες, παρότι συμπτώματα μπορούν να παρουσιαστούν στη βουβωνική ή γεννητική περιοχή.
• Δεν σχετίζεται με κακή υγιεινή.
• Η βαρύτητα των εκδηλώσεων μπορεί να μειωθεί με τις κατάλληλες αλλαγές στον τρόπο ζωής και με τη θεραπεία.

Επίδραση της νόσου στην καθημερινότητα

Παρά το γεγονός ότι η πυώδης ιδραδενίτιδα συνήθως παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, η έγκαιρη διάγνωση και φροντίδα περιορίζει τις εξάρσεις. Σε σοβαρότερα περιστατικά μπορεί να χρειαστεί χειρουργική παρέμβαση, αλλά ακόμη και μετά τη χειρουργική αντιμετώπιση υπάρχει η πιθανότητα επανεμφάνισης. Η συνεχής φροντίδα του δέρματος και η τήρηση των οδηγιών για τον τρόπο ζωής είναι ουσιώδους σημασίας.

Σημαντική είναι η ύπαρξη υποστηρικτικού περιβάλλοντος – είτε πρόκειται για οικείους είτε για ομάδες ατόμων με παρόμοια εμπειρία. Σε περίπτωση δυσκολιών, είναι απολύτως θεμιτό να αναζητήσετε συμβουλευτική υποστήριξη, ώστε να διατηρείτε ποιότητα ζωής και κοινωνική δραστηριότητα.

Κύρια σημεία για την πυώδη ιδραδενίτιδα

• Η πυώδης ιδραδενίτιδα είναι χρόνια φλεγμονώδης δερματοπάθεια που οδηγεί σε επώδυνα οζίδια, κυρίως στην περιοχή των ιδρωτοποιών αδένων.
• Δεν μεταδίδεται και δεν σχετίζεται με την ατομική υγιεινή.
• Επηρεάζει από 1 έως 4 στα 100 άτομα, με συνήθη έναρξη από την εφηβεία έως και τα 40 χρόνια.
• Η άμεση θεραπευτική παρέμβαση και κατάλληλη καθημερινή φροντίδα βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και περιορίζουν τις υποτροπές.

Διαβίωση με πυώδη ιδραδενίτιδα

Παρά τον χρόνιο χαρακτήρα της νόσου, η κατάλληλη θεραπεία και συστηματική φροντίδα επιτρέπουν την πλήρη συμμετοχή στην καθημερινότητα. Η συνεργασία με τον θεράποντα γιατρό βοηθά να βρεθούν οι κατάλληλες λύσεις για τον έλεγχο της νόσου και την ενίσχυση της ευεξίας σας.