Βιοτίνη (Biotin)

Η βιοτίνη (βιταμίνη Β7) είναι μια υδατοδιαλυτή βιταμίνη που υπάρχει φυσικά σε τρόφιμα όπως τα αυγά, το γάλα και οι μπανάνες. Η έλλειψή της μπορεί να συνδεθεί με τριχόπτωση και δερματικά εξανθήματα, κυρίως στην περιοχή του προσώπου. Η βιοτίνη αποτελεί βασικό συστατικό ορισμένων ενζύμων του οργανισμού και συμβάλλει στη διάσπαση λιπών, υδατανθράκων και άλλων θρεπτικών συστατικών. Δεν υπάρχει μία απολύτως επιβεβαιωμένη εξέταση που να ανιχνεύει με αξιοπιστία χαμηλά επίπεδα βιοτίνης, γι’ αυτό και η ανεπάρκεια συνήθως εκτιμάται από τα συμπτώματα, όπως αραίωση μαλλιών ή ερυθρά, απολεπιστικά εξανθήματα γύρω από τα μάτια, τη μύτη και το στόμα. Η βιοτίνη χρησιμοποιείται κυρίως για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της ανεπάρκειας. Παράλληλα, λαμβάνεται συχνά για τριχόπτωση, εύθραυστα νύχια και άλλα ζητήματα, όμως τα επιστημονικά δεδομένα σε αυτές τις χρήσεις δεν είναι επαρκή. Επιπλέον, τα συμπληρώματα βιοτίνης μπορεί να αλλοιώσουν αποτελέσματα ορισμένων εργαστηριακών εξετάσεων, επομένως πριν από αιματολογικό έλεγχο είναι σκόπιμο να προηγηθεί συνεννόηση με γιατρό.

Χρήσεις και αποτελεσματικότητα

Πιθανώς αποτελεσματική

• Ανεπάρκεια βιοτίνης: όταν λαμβάνεται από το στόμα ή χορηγείται με ένεση από γιατρό, μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση των επιπέδων βιοτίνης στον οργανισμό. Για τη θεραπεία της ανεπάρκειας έχουν χρησιμοποιηθεί δόσεις έως και 10 mg βιοτίνης ημερησίως.

Πιθανώς αναποτελεσματική

• Σκλήρυνση κατά πλάκας: οι υψηλές δόσεις βιοτίνης δεν επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου και δεν επηρεάζουν την πιθανότητα υποτροπής.
• Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα (λεπιδώδες και τραχύ δέρμα στο κεφάλι και στο πρόσωπο): δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η βιοτίνη βελτιώνει την κατάσταση του δέρματος στα βρέφη.

Υπάρχει ενδιαφέρον για τη χρήση της βιοτίνης και σε άλλα προβλήματα υγείας, ωστόσο προς το παρόν δεν διατίθενται αρκετά αξιόπιστα στοιχεία ώστε να τεκμηριώνεται η αποτελεσματικότητά της σε αυτές τις περιπτώσεις.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

• Λήψη από το στόμα: για τους περισσότερους ανθρώπους η βιοτίνη θεωρείται ασφαλής όταν χρησιμοποιείται έως 300 mg την ημέρα για χρονικό διάστημα έως 6 μήνες. Συνήθως εφαρμόζονται χαμηλότερες δόσεις, περίπου 2,5 mg.
• Εφαρμογή στο δέρμα: η βιοτίνη θεωρείται ασφαλής όταν περιλαμβάνεται σε καλλυντικά προϊόντα με συγκέντρωση έως 0,6%.

Προφυλάξεις και προειδοποιήσεις

• Εγκυμοσύνη και θηλασμός: η βιοτίνη θεωρείται ασφαλής όταν λαμβάνεται στις συνιστώμενες ποσότητες.
• Παιδιά: η βιοτίνη θεωρείται ασφαλής όταν λαμβάνεται από το στόμα σε μικρές δόσεις (5–25 mcg την ημέρα, ανάλογα με την ηλικία).
• Κληρονομική διαταραχή μεταβολισμού της βιοτίνης (ανεπάρκεια βιοτινιδάσης): τα άτομα με αυτή την πάθηση μπορεί να εμφανίζουν χαμηλά επίπεδα βιοτίνης και να χρειάζονται επιπλέον λήψη.
• Ασθενείς σε αιμοκάθαρση: όσοι υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση ενδέχεται να έχουν μειωμένα επίπεδα βιοτίνης και μπορεί να απαιτείται συμπληρωματική πρόσληψη.
• Κάπνισμα: οι καπνιστές μπορεί να παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα βιοτίνης και να χρειάζονται συμπλήρωμα.

Βιοτίνη και εργαστηριακές εξετάσεις

Η λήψη βιοτίνης μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα πολλών εξετάσεων αίματος. Είναι δυνατό να προκύψουν ψευδώς υψηλές ή ψευδώς χαμηλές τιμές, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη διάγνωση. Αν πρόκειται να γίνουν αιματολογικές εξετάσεις, συνιστάται να ενημερωθεί ο γιατρός για τη χρήση βιοτίνης, καθώς μπορεί να χρειαστεί προσωρινή διακοπή των συμπληρωμάτων. Όταν λαμβάνονται πολυβιταμίνες με χαμηλές ποσότητες βιοτίνης, τα αποτελέσματα των εξετάσεων συνήθως δεν μεταβάλλονται, παρ’ όλα αυτά παραμένει χρήσιμη η συνεννόηση με γιατρό.

Αλληλεπιδράσεις της βιοτίνης με άλλες ουσίες

Προς το παρόν δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα σχετικά με το πώς αλληλεπιδρά η βιοτίνη με άλλα φάρμακα ή συμπληρώματα.

Συνιστώμενες δόσεις βιοτίνης

Η βιοτίνη απαντάται φυσικά σε τρόφιμα όπως τα αυγά, το γάλα και οι μπανάνες.

• Ενήλικες: προτείνεται ημερήσια πρόσληψη περίπου 30 mcg βιοτίνης.
• Έγκυες: προτείνεται επίσης 30 mcg την ημέρα.
• Θηλάζουσες: προτείνεται 35 mcg την ημέρα.

Οι συνιστώμενες ποσότητες για τα παιδιά διαφοροποιούνται ανά ηλικία, επομένως για ακριβή καθορισμό της δόσης είναι προτιμότερο να ζητείται καθοδήγηση από επαγγελματία υγείας.