Βρουκέλλωση: συμπτώματα και θεραπεία

Η βρουκέλλωση είναι μια μολυσματική ασθένεια που στην αρχική της φάση εμφανίζει ποικίλα συμπτώματα, τα οποία μπορεί εύκολα να εκληφθούν ως κοινό κρυολόγημα ή γρίπη. Συνήθως, το άτομο παρουσιάζει πυρετό με σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας, ιδιαίτερα τις απογευματινές ώρες, πόνο στη ράχη, κεφαλαλγία, γενική αδυναμία και διάχυτους μυϊκούς πόνους. Ενδέχεται να εμφανιστεί νυχτερινή εφίδρωση, έλλειψη όρεξης, απώλεια σωματικού βάρους, κοιλιακός πόνος ή βήχας.

Πώς εκδηλώνεται η βρουκέλλωση

Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε 5 έως 30 ημέρες από την επαφή με τα βακτήρια του γένους Brucella. Η ένταση των συμπτωμάτων εξαρτάται από το συγκεκριμένο είδος του βακτηρίου:

• Η λοίμωξη με B. abortus συνήθως έχει ήπια ή μέτρια μορφή, ωστόσο υπάρχει πιθανότητα να γίνει χρόνια.
• Τα συμπτώματα από B. canis μοιάζουν με εκείνα της B. abortus, αλλά συχνά παρατηρούνται και εμετοί ή διάρροιες.
• Η B. suis μπορεί να προκαλέσει σχηματισμό αποστημάτων σε διάφορα όργανα.
• Η B. melitensis θεωρείται η πιο οξεία και σοβαρή μορφή, με αιφνίδια και έντονη εκδήλωση της νόσου.

Διάγνωση της νόσου

Η αναγνώριση της βρουκέλλωσης γίνεται με ιατρική εξέταση και εξειδικευμένες εξετάσεις αίματος. Ο ασθενής μπορεί να εμφανίζει διόγκωση και πόνο στο ήπαρ ή τη σπλήνα, διογκωμένους λεμφαδένες, παρατεταμένο ανεξήγητο πυρετό, αρθραλγία και εξανθήματα.

Οι αιματολογικές εξετάσεις είναι σημαντικές τόσο για την επιβεβαίωση της λοίμωξης όσο και για την ταυτοποίηση του είδους του βακτηρίου Brucella που προκάλεσε τη νόσο. Η ακριβής διάγνωση βοηθά και στον εντοπισμό της πηγής μόλυνσης.

Θεραπευτική αντιμετώπιση της βρουκέλλωσης

Η θεραπεία αυτής της βακτηριακής λοίμωξης είναι συχνά απαιτητική και στηρίζεται κυρίως στην παρατεταμένη χορήγηση αντιβιοτικών. Συνήθως, ο γιατρός προτείνει έναν συνδυασμό διαφόρων αντιβιοτικών, όπως η δοξυκυκλίνη μαζί με ριφαμπικίνη, που χορηγούνται για 6 έως 8 εβδομάδες. Εναλλακτικά μπορεί να χρησιμοποιηθούν και άλλα φάρμακα όπως η στρεπτομυκίνη, η σιπροφλοξασίνη, η οφλοξασίνη, η τετρακυκλίνη ή ο συνδυασμός σουλφαμεθοξαζόλης με τριμεθοπρίμη.

Είναι ουσιώδες να ολοκληρώνεται η θεραπεία σύμφωνα με τη σύσταση, ακόμη κι αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν νωρίτερα, καθώς η διακοπή της θεραπείας μπορεί να προκαλέσει υποτροπή της νόσου, η οποία επανεμφανίζεται περίπου στο 10% των περιπτώσεων μέσα σε έξι μήνες από το τέλος της θεραπείας.

Η ανάρρωση μετά τη θεραπεία ενδέχεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες. Αν η αντιμετώπιση ξεκινήσει σε πρώιμο στάδιο, η πλήρης αποκατάσταση της υγείας είναι εφικτή.

Πιθανές επιπλοκές

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, η βρουκέλλωση μπορεί να επηρεάσει πολλαπλά συστήματα του οργανισμού. Η λοίμωξη είναι δυνατό να προσβάλει το κεντρικό νευρικό σύστημα, το εσωτερικό χιτώνα ή τις βαλβίδες της καρδιάς (ενδοκαρδίτιδα), ενώ στο ήπαρ μπορεί να δημιουργηθούν αποστήματα. Συχνά παραμένουν μακροχρόνια συμπτώματα, που παραπέμπουν σε σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, όπως συνεχής κόπωση, διακυμάνσεις πυρετού και πόνοι στις αρθρώσεις.

Κατά τη διάρκεια της κύησης, η λοίμωξη αυξάνει τον κίνδυνο αποβολής ή εμφάνισης προβλημάτων στην ανάπτυξη του εμβρύου. Παρόλο που ο θάνατος είναι σπάνιος, ο μεγαλύτερος κίνδυνος σχετίζεται με τις επιπλοκές από βλάβες στην καρδιά.

Πρόληψη της βρουκέλλωσης

• Αποφυγή κατανάλωσης γαλακτοκομικών προϊόντων που δεν έχουν υποστεί παστερίωση.
• Κατά τη διαχείριση ζώων ή κρέατος, είναι απαραίτητη η χρήση κατάλληλων προστατευτικών γαντιών.
• Μετά από επαφή με εν δυνάμει μολυσμένα ζώα, θα πρέπει να ενημερώνεται ο επαγγελματίας υγείας και να υπάρχει συστηματική παρακολούθηση για τουλάχιστον έξι μήνες, ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα.
• Προς το παρόν, δεν υπάρχει διαθέσιμο και αποτελεσματικό εμβόλιο για τον άνθρωπο κατά της βρουκέλλωσης, συνεπώς η τήρηση προληπτικών μέτρων είναι ουσιαστικής σημασίας.