Διάρροια σε παιδί

Στα μικρά παιδιά η διάρροια είναι συχνό φαινόμενο και συνήθως εκδηλώνεται με πιο υδαρείς και πιο συχνές κενώσεις. Πρόκειται για ένα συνηθισμένο σύμπτωμα που μπορεί να δείχνει ότι υπάρχει κάποια νόσος. Ενδεικτικά, παιδιά κάτω των 4 ετών είναι πιθανό να εμφανίζουν επεισόδια διάρροιας περίπου 1 έως 2 φορές τον χρόνο.

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης ή διαχείρισης της διάρροιας;

• Διάρροια χωρίς εμετό. Όταν το παιδί έχει ήπια διάρροια και δεν κάνει εμετούς, στις περισσότερες περιπτώσεις η κατάσταση υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες χωρίς να χρειάζονται πρόσθετες ιατρικές παρεμβάσεις. Τα περισσότερα παιδιά με ήπια διάρροια μπορούν να συνεχίσουν να τρώνε τα συνηθισμένα τους γεύματα και να πίνουν νερό, χωρίς να είναι απαραίτητη η επιπλέον χορήγηση διαλυμάτων ηλεκτρολυτών. Μπορείτε επίσης να συνεχίσετε τη διατροφή με θηλασμό, με βρεφικό γάλα (φόρμουλα) ή με αγελαδινό γάλα. Αν όμως μετά τη φόρμουλα ή το αγελαδινό γάλα το παιδί παρουσιάζει φούσκωμα ή αυξημένα αέρια, είναι σκόπιμο να επικοινωνήσετε με τον παιδίατρο ώστε να αξιολογήσει αν χρειάζεται να αποφεύγονται ορισμένα προϊόντα.
• Διάρροια με εμετό. Σε παιδιά που έχουν ήπια διάρροια αλλά κάνουν και εμετούς, συνιστάται να διακοπεί προσωρινά η συνηθισμένη διατροφή. Χρειάζεται να δίνονται διαλύματα ηλεκτρολυτών σε μικρές ποσότητες και σε τακτά διαστήματα μέχρι να σταματήσει ο εμετός. Συνήθως αυτή η πρακτική χρειάζεται μόνο για 1 έως 2 ημέρες. Αφού μειωθούν οι εμετοί, η επιστροφή στη φυσιολογική διατροφή πρέπει να γίνεται σταδιακά. Σε ορισμένα παιδιά το αγελαδινό γάλα μπορεί να επιδεινώνει τη διάρροια, γι’ αυτό ο γιατρός ενδέχεται να προτείνει να αφαιρεθεί προσωρινά από το διαιτολόγιο. Παράλληλα, ο θηλασμός πρέπει να συνεχίζεται.
• Σοβαρή διάρροια. Η σοβαρή διάρροια θεωρείται σημαντικό πρόβλημα και απαιτεί επικοινωνία με παιδίατρο. Αν το παιδί έχει υδαρείς κενώσεις κάθε 1–2 ώρες ή και συχνότερα και εμφανίζει ενδείξεις αφυδάτωσης, μπορεί να χρειαστεί προσωρινή διακοπή του φαγητού (για παράδειγμα έως 1 ημέρα ή και λιγότερο), ώστε να δοθεί προτεραιότητα στη λήψη υγρών και στην αναπλήρωση των απωλειών. Πρέπει να αποφεύγονται υγρά με πολύ ζάχαρη, πολύ αλάτι ή με ανεπαρκές αλάτι (όπως νερό και τσάι). Σε περίπτωση έντονης αφυδάτωσης, μπορεί να απαιτηθεί χορήγηση υγρών ενδοφλέβια σε τμήμα επειγόντων περιστατικών.

Διάρροια και αφυδάτωση

Στα παιδιά με ιογενή διάρροια είναι συχνό να προηγούνται πυρετός και εμετός και στη συνέχεια να εμφανίζεται διάρροια. Ο βασικός στόχος στη διαχείριση της διάρροιας είναι να προληφθεί η αφυδάτωση. Αν παρατηρήσετε σημάδια ή συμπτώματα αφυδάτωσης στο παιδί, επικοινωνήστε άμεσα με τον παιδίατρο. Επίσης, χρειάζεται να ζητήσετε ιατρική συμβουλή αν εμφανιστούν τα παρακάτω:

• Πυρετός που επιμένει πάνω από 24–48 ώρες
• Αίμα στα κόπρανα
• Εμετός που συνεχίζεται πάνω από 12–24 ώρες
• Εμετός με πράσινη όψη, με αίμα ή με εικόνα που θυμίζει κατακάθι καφέ
• Φουσκωμένη κοιλιά
• Το παιδί δεν τρώει και δεν πίνει
• Έντονος πόνος στην κοιλιά
• Εξάνθημα ή ίκτερος (κιτρινωπή χροιά στο δέρμα και στα μάτια)

Χρειάζεται το παιδί μου διαλύματα ηλεκτρολυτών;

Στα περισσότερα παιδιά με ήπια διάρροια δεν είναι συνήθως απαραίτητα τα διαλύματα ηλεκτρολυτών. Ωστόσο, στη μέτριας βαρύτητας διάρροια στο σπίτι μπορούν να είναι ιδιαίτερα χρήσιμα. Τα διαλύματα ηλεκτρολυτών είναι ειδικά υγρά με άλατα και νερό, σχεδιασμένα ώστε να αναπληρώνουν την απώλεια νερού και αλάτων που προκαλεί η διάρροια. Αναψυκτικά με ανθρακικό, σούπες, χυμοί, αθλητικά ποτά και βρασμένο γάλα δεν θεωρούνται κατάλληλες επιλογές, επειδή περιέχουν υπερβολική ποσότητα ζάχαρης και αλατιού, κάτι που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αφυδάτωσης και να επιδεινώσει την κατάσταση.

Πρέπει ένα παιδί με διάρροια να μείνει νηστικό;

Η νηστεία δεν αποτελεί θεραπεία για τη διάρροια. Παρ’ όλα αυτά, σε ορισμένα παιδιά μπορεί να είναι χρήσιμο να μειωθεί προσωρινά η πρόσληψη στερεών τροφών όταν υπάρχει εμετός. Παραμένει όμως βασικό να λαμβάνει το παιδί αρκετά υγρά, και ιδιαίτερα διαλύματα ηλεκτρολυτών. Όταν αρχίσει να αισθάνεται καλύτερα, είναι σημαντικό να του επιτραπεί να φάει όσο λίγο ή όσο πολύ επιθυμεί, ώστε να ανακτήσει δυνάμεις.

Βοηθά η δίαιτα brat;

Η δίαιτα BRAT, που βασίζεται σε μπανάνα, ρύζι, πολτό μήλου και φρυγανιές και παλαιότερα προτεινόταν για τη διάρροια, δεν θεωρείται πλέον ωφέλιμη. Επειδή είναι φτωχή σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνες και λιπαρά, μπορεί να στερήσει από το παιδί θρεπτικά συστατικά που είναι σημαντικά για την αποκατάσταση του πεπτικού συστήματος. Ορισμένοι παιδίατροι εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να παρατείνει τη διάρκεια των συμπτωμάτων. Ιδανικά, μέσα σε 24 ώρες από την έναρξη της ασθένειας το παιδί θα πρέπει να επιστρέφει σε μια φυσιολογική και ισορροπημένη διατροφή, κατάλληλη για την ηλικία του. Το διαιτολόγιο χρειάζεται να περιλαμβάνει φρούτα, λαχανικά, κρέας, γιαούρτι και σύνθετους υδατάνθρακες.

Τι ισχύει για τα φάρμακα κατά της διάρροιας;

Τα αντιδιαρροϊκά φάρμακα χωρίς συνταγή δεν συνιστώνται σε παιδιά κάτω των 2 ετών, ενώ και στα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να είναι επιβλαβή. Πριν δοθεί οποιοδήποτε φάρμακο για τη διάρροια, είναι απαραίτητο να προηγηθεί συνεννόηση με τον παιδίατρο. Επιπλέον, δεν προτείνεται να χορηγούνται στο παιδί σπιτικές θεραπείες για τη διάρροια. Κάποια σκευάσματα μπορεί να μην έχουν αποτέλεσμα, ενώ άλλα μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να ακολουθούνται οι οδηγίες του παιδίατρου και να αποφεύγεται η αυθαίρετη χρήση φαρμάκων.

Βοηθούν τα προβιοτικά στη διάρροια;

Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί, δηλαδή «ωφέλιμα» βακτήρια που υπάρχουν φυσιολογικά στο έντερο. Μπορεί να έχουν θετική επίδραση στην υγεία, συμπεριλαμβανομένης μιας πιθανής συμβολής στη διάρροια. Αν και ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ευνοϊκά αποτελέσματα από τη χρήση προβιοτικών στη διάρροια, απαιτείται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθεί το όφελος και να καθοριστούν οι βέλτιστοι τρόποι χορήγησης. Πριν δοθούν προβιοτικά σε παιδιά, είναι σημαντικό να προηγηθεί συμβουλή γιατρού, ιδιαίτερα αν το παιδί λαμβάνει φάρμακα ή έχει κάποιο πρόβλημα υγείας.

Πώς μπορώ να μειώσω τον κίνδυνο διάρροιας στο παιδί μου;

Στα περισσότερα παιδιά η διάρροια οφείλεται σε ιούς, όμως μπορεί να προκληθεί και από βακτήρια, παράσιτα, αλλαγές στη διατροφή ή τη λήψη φαρμάκων. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι πρόληψης, με βασική αρχή τον περιορισμό της μετάδοσης μικροβίων. Για τη μείωση του κινδύνου διάρροιας συνιστάται συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι ή χρήση απολυμαντικού. Είναι επίσης χρήσιμο να περιορίζεται, όσο γίνεται, η επαφή του παιδιού με άλλα παιδιά που μπορεί να είναι άρρωστα. Χρειάζεται να αποφεύγεται το ωμό (μη παστεριωμένο) γάλα και να μην καταναλώνονται τρόφιμα που ενδέχεται να είναι μολυσμένα. Είναι σημαντικό να αποφεύγονται φάρμακα, και ειδικά αντιβιοτικά, όταν δεν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Ο θηλασμός αποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους προστασίας του βρέφους από νοσήματα και λοιμώξεις. Συνιστάται ο θηλασμός να συνεχίζεται έως τους 6 μήνες και να διατηρείται τουλάχιστον μέχρι τους 12 μήνες. Καλό είναι να περιορίζονται οι χυμοί και τα ζαχαρούχα ροφήματα. Τέλος, είναι σημαντικό το παιδί να έχει εμβολιαστεί για τον ροταϊό, καθώς το εμβόλιο προσφέρει αποτελεσματική προστασία από διάρροια και εμετό σε βρέφη και παιδιά.