Διαταραχές Ύπνου

Ο ύπνος αποτελεί μια πολύπλοκη βιολογική διεργασία. Κατά τη διάρκειά του δεν έχετε συνείδηση, ωστόσο ο εγκέφαλος και το σώμα συνεχίζουν να λειτουργούν ενεργά. Αυτές οι λειτουργίες εκτελούν σημαντικές εργασίες που συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας. Όταν ο ύπνος είναι κακής ποιότητας, μπορεί να εμφανιστεί αίσθημα κόπωσης και να επηρεαστεί αρνητικά τόσο η σωματική όσο και η ψυχική κατάσταση, με συνέπειες στην καθημερινότητα.

Τι είναι οι διαταραχές ύπνου;

Διαταραχή ύπνου είναι μια κατάσταση που παρεμβαίνει στον φυσιολογικό ρυθμό και στο συνηθισμένο μοτίβο ύπνου. Συνολικά υπάρχουν πάνω από 80 διαφορετικές μορφές διαταραχών ύπνου, με βασικά συμπτώματα τα παρακάτω:

• Αϋπνία – δυσκολία να αποκοιμηθείτε ή να διατηρήσετε τον ύπνο για αρκετή ώρα. Πρόκειται για την πιο συχνή διαταραχή.
• Υπνική άπνοια – διαταραχή της αναπνοής, όπου κατά τον ύπνο η αναπνοή διακόπτεται για περίπου 10 δευτερόλεπτα ή και περισσότερο.
• Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών – αίσθηση μυρμηγκιάσματος στα πόδια μαζί με έντονη ανάγκη να τα κινείτε, ενώ μπορεί επίσης να αισθάνεστε στα πόδια
• Υπερυπνία – δυσκολία να παραμείνετε ξύπνιοι μέσα στην ημέρα, με αποτέλεσμα να νιώθετε υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Διαταραχές κιρκάδιου ρυθμού – προβλήματα στον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης, που μπορεί να σας εμποδίζουν να κοιμηθείτε και να ξυπνήσετε την κατάλληλη ώρα.
• Παραϋπνία – επεισόδια αφύπνισης κατά τον ύπνο, όπως το να περπατάτε ή να μιλάτε στον ύπνο σας.

Τις περισσότερες φορές, η κόπωση μέσα στην ημέρα υποδηλώνει ότι υπάρχει κάποια διαταραχή ύπνου. Για άλλους ανθρώπους, μπορεί να οφείλεται απλώς σε ανεπαρκή διάρκεια ύπνου. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να κοιμάστε καλά κάθε βράδυ, ώστε να αισθάνεστε καλύτερα. Οι ανάγκες ύπνου διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, τον τρόπο ζωής και την κατάσταση υγείας. Για τους περισσότερους ανθρώπους, ο ύπνος που χρειάζεται τη νύχτα είναι 7 έως 8 ώρες.

Τι μπορεί να προκαλέσει διαταραχές ύπνου;

Οι διαταραχές ύπνου μπορεί να εμφανιστούν για διάφορους λόγους:

• Παθήσεις της καρδιάς ή των πνευμόνων, νευρολογικές διαταραχές και πόνος.
• Ψυχικές διαταραχές, όπως άγχος και κατάθλιψη.
• Φαρμακευτική αγωγή.
• Κληρονομικότητα.

Ορισμένες φορές η αιτία δεν είναι σαφής, γι’ αυτό συνιστάται να γίνονται εξετάσεις αίματος. Υπάρχουν επίσης αρκετοί παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την εμφάνιση διαταραχών ύπνου:

• Καφεΐνη και αλκοόλ.
• Μη σταθερό πρόγραμμα εργασίας, όπως όταν μια ημέρα εργάζεστε σε πρωινή βάρδια και άλλη φορά σε νυχτερινή.
• Ηλικία. Καθώς μεγαλώνουν, οι άνθρωποι τείνουν να κοιμούνται λιγότερο ή να περνούν μικρότερο χρόνο σε βαθύ ύπνο. Επίσης, ξυπνούν πιο εύκολα.

Ποια είναι τα συμπτώματα μιας διαταραχής ύπνου;

Τα συμπτώματα δεν είναι ίδια σε όλους, καθώς εξαρτώνται από το είδος της διαταραχής. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ορισμένα βασικά σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι υπάρχει διαταραχή ύπνου:

• Σας παίρνει πάνω από 30 λεπτά να αποκοιμηθείτε κάθε βράδυ.
• Ξυπνάτε συχνά μέσα στη νύχτα και μετά δυσκολεύεστε να ξανακοιμηθείτε ή ξυπνάτε πολύ νωρίς το πρωί.
• Νιώθετε υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας ή καταφεύγετε συχνά σε μεσημεριανό ύπνο.
• Το άτομο που κοιμάται μαζί σας αναφέρει ότι ροχαλίζετε έντονα, η αναπνοή σας είναι βαριά ή παράξενη, βγάζετε ασυνήθιστους ήχους ή σταματάτε για λίγο να αναπνέετε.
• Αισθάνεστε ένα παράξενο συναίσθημα στα πόδια ή στα χέρια.
• Παρουσιάζονται τινάγματα στο χέρι ή στο πόδι ενώ κοιμάστε.
• Κατά το αποκοιμηθείτε ή όταν νυστάζετε, βλέπετε όνειρα με έντονες εμπειρίες.
• Όταν ξυπνάτε για πρώτη φορά, έχετε την αίσθηση ότι δεν μπορείτε να κινηθείτε.

Πώς γίνεται η διάγνωση μιας διαταραχής ύπνου;

Για να διερευνηθεί πλήρως μια διαταραχή ύπνου, προτείνεται να απευθυνθείτε σε γιατρούς που μπορούν να πραγματοποιήσουν τις κατάλληλες εξετάσεις. Οι έλεγχοι συνήθως περιλαμβάνουν:

• Μεταβολές στα εγκεφαλικά κύματα.
• Κινήσεις των ματιών.
• Ρυθμό αναπνοής.
• Αρτηριακή πίεση.
• Καρδιακό ρυθμό.

Πώς αντιμετωπίζονται οι διαταραχές ύπνου;

Η προσέγγιση αντιμετώπισης διαφέρει και καθορίζεται από το είδος της διαταραχής ύπνου που υπάρχει.

• Αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως ισορροπημένη διατροφή και συστηματική άσκηση.
• Τεχνικές χαλάρωσης, ώστε να μειώνεται το άγχος που σχετίζεται με την έλλειψη ύπνου.
• Θεραπεία με έντονο φως τις πρωινές ώρες.
• Φάρμακα, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν και υπνωτικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι γιατροί μπορεί να προτείνουν υπνωτικά, αλλά για σύντομο χρονικό διάστημα.
• Φυσικά προϊόντα, όπως η μελατονίνη.