Αν ο τίτλος προέρχεται από τον τομέα της οδοντιατρικής και αφορά ενημέρωση ή υπηρεσίες σχετικές με τη θεραπεία των ριζικών σωλήνων των δοντιών, η κατάλληλη απόδοση στα ελληνικά θα ήταν:**Ενδοδοντική θεραπεία** ή, πιο αναλυτικά (για ενημερωτικό ή εκπαιδευτικό πλαίσιο): **Θεραπεία των ριζικών σωλήνων των δοντιών**Επιλογή: – Για επαγγελματικές, ιατρικές ή οδοντιατρικές ιστοσελίδες/φυλλάδια, η φράση **Ενδοδοντική θεραπεία** είναι η επίσημη και συνήθης ορολογία στα ελληνικά. – Αν το πλαίσιο απαιτεί περισσότερο περιγραφικό τίτλο, π.χ. για ενημερωτικό άρθρο προς το ευρύ κοινό: **Θεραπεία των ριζικών σωλήνων (ενδοδοντική θεραπεία)**.

Η ενδοδοντική θεραπεία, γνωστή και ως θεραπεία του ριζικού σωλήνα, αποτελεί μία οδοντιατρική πρακτική που στοχεύει στην απομάκρυνση λοιμώξεων από τον πολφό του δοντιού, δηλαδή το βαθύτερο στρώμα του. Εκατομμύρια τέτοιες διαδικασίες πραγματοποιούνται ετησίως, όμως συχνά η κατάλληλη φροντίδα των δοντιών μπορεί να τις προλάβει.

Πότε ενδείκνυται η θεραπεία ριζικού σωλήνα;

Είναι απαραίτητο να γίνει θεραπεία ριζικού σωλήνα όταν τα βακτήρια της στοματικής κοιλότητας διεισδύσουν στον πολφό και προκαλέσουν φλεγμονή, κατάσταση που καλείται πολφίτιδα. Τέτοιες περιπτώσεις εμφανίζονται όταν:

• Έχει δημιουργηθεί εκτεταμένη τερηδόνα που χρειάζεται αντιμετώπιση.
• Υπάρχει κάταγμα ή βλάβη στο δόντι που επιτρέπει στα βακτήρια να εισέλθουν στον πολφό και να προκαλέσουν μόλυνση.

Ποια συμπτώματα δείχνουν ότι πιθανόν να χρειάζεστε ενδοδοντική θεραπεία;

Αν και η λοίμωξη σε μερικές περιπτώσεις εξελίσσεται χωρίς ξεκάθαρα σημάδια, συνήθως εμφανίζονται τα παρακάτω:

• Συνεχής πόνος στο δόντι, συχνά βαθύς, που μπορεί να επεκτείνεται στη γνάθο, το πρόσωπο ή τα γειτονικά δόντια, κάτι που συχνά υποδηλώνει λοίμωξη.
• Το δόντι ανταποκρίνεται με ευαισθησία σε πίεση, π.χ. κατά τη μάσηση ή την αφή, γεγονός που συνδέεται με βλάβη στα νεύρα.
• Πρήξιμο στα ούλα, τα οποία μπορεί να εμφανίζονται ερεθισμένα και ευαίσθητα εξαιτίας της φλεγμονής του δοντιού.
• Παρουσία μικρών συλλογών ή αποστημάτων στα ούλα, όπου το πύον από το μολυσμένο δόντι διαφεύγει προς τα έξω.
• Οίδημα στη γνάθο, γεγονός που συμβαίνει όταν το πύον δεν αποστραγγίζεται επαρκώς.
• Αλλαγή στο χρώμα του δοντιού, με το δόντι να γίνεται πιο σκούρο λόγω διαταραχής της κυκλοφορίας του αίματος.
• Αίσθημα μετακίνησης ή χαλαρότητας του δοντιού, ως αποτέλεσμα μαλάκυνσης των γύρω οστών από το πύον.

Διαδικασία ενδοδοντικής θεραπείας

Πριν ξεκινήσει η διαδικασία, ο οδοντίατρος θα πραγματοποιήσει ακτινογραφία για να εκτιμήσει την κατάσταση του δοντιού. Επιπλέον, μπορεί να χρησιμοποιηθούν διαγνωστικοί έλεγχοι όπως:

• Ελαφρά κρούση στο δόντι ή εφαρμογή ζεστού ή κρύου για έλεγχο της αντίδρασης του δοντιού.
• Ηλεκτρικό τεστ πολφού, το οποίο εξετάζει αν ο πολφός ανταποκρίνεται σε ηλεκτρικά ερεθίσματα.
• Εκτίμηση για οίδημα στα ούλα ή το οστό γύρω από το δόντι.
• Έλεγχος για πόνο κατά τη σύγκλειση των δοντιών.

Η ενδοδοντική θεραπεία περιλαμβάνει τα εξής βασικά στάδια:

• Χορηγείται τοπική αναισθησία στην περιοχή των ούλων περιμετρικά του προσβεβλημένου δοντιού, ενώ αν υπάρχει έντονο άγχος μπορεί να χρησιμοποιηθούν επιπλέον καταπραϋντικά.
• Εφαρμόζεται ειδικό ελαστικό προστατευτικό γύρω από το δόντι ώστε να απομονωθεί από το σάλιο και την υγρασία.
• Δημιουργείται μικρό άνοιγμα στον μύλο του δοντιού ώστε να υπάρξει πρόσβαση στον μολυσμένο πολφό.
• Με ειδικά εργαλεία αφαιρούνται οι ιστοί του πολφού, τα νεύρα και τα αιμοφόρα αγγεία.
• Ακολουθεί καθαρισμός και απολύμανση του εσωτερικού του δοντιού με σκοπό την εξάλειψη των βακτηρίων.
• Οι ριζικοί σωλήνες γεμίζονται με εύκαμπτο υλικό που μοιάζει με καουτσούκ, το οποίο ονομάζεται γουταπέρκα.
• Το δόντι σφραγίζεται προσωρινά ώστε να μην εισέλθουν νέα μικρόβια στο εσωτερικό του.
• Σε επόμενο στάδιο, που μπορεί να γίνει μετά από λίγες εβδομάδες, τοποθετείται εξατομικευμένο στεφάνι που προστατεύει το δόντι και ανακτά τη μασητική του λειτουργία.

Μετά τη θεραπεία

Συνίσταται να ξεκουραστείτε για λίγο μετά το τέλος της θεραπείας πριν επιστρέψετε στις καθημερινές δραστηριότητες. Η επίδραση της αναισθησίας συνήθως διαρκεί περίπου μία ώρα και σε κάποιους ασθενείς μπορεί να είναι προτιμότερο να παραμείνουν σπίτι το διάστημα αυτό. Θα χρειαστούν ακόμη δύο επισκέψεις: η μία για την προετοιμασία και η άλλη για την τοποθέτηση της μόνιμης στεφάνης. Η στεφάνη προσφέρει προστασία στο θεραπευμένο δόντι και αποκαθιστά την κανονική λειτουργικότητα.

Οφέλη της θεραπείας ριζικού σωλήνα

Η ενδοδοντική θεραπεία εξουδετερώνει λοιμώξεις που θα μπορούσαν μελλοντικά να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές, για παράδειγμα:

• Επέκταση της λοίμωξης σε γειτονικά δόντια.
• Βλάβες στα οστά της γνάθου.

Κίνδυνοι και πιθανές επιπλοκές της ενδοδοντικής θεραπείας

Η θεραπεία δεν έχει πάντα επιτυχία, ειδικά αν η λύση αυτή δεν είναι κατάλληλη για την έκταση της βλάβης του δοντιού. Σε δόντια με εκτεταμένες βλάβες, η ενδοδοντική παρέμβαση ενδέχεται να μην είναι αποτελεσματική. Σε περίπτωση αποτυχίας, ο οδοντίατρος θα προτείνει εναλλακτικές, όπως:

• Επαναληπτική θεραπεία ριζικού σωλήνα.
• Εξαγωγή του προσβεβλημένου δοντιού και αντικατάστασή του με εμφύτευμα ή γέφυρα.

Χρόνος αποθεραπείας έπειτα από θεραπεία ριζικού σωλήνα

Γενικά, η ανάρρωση διαρκεί λιγότερο από επτά ημέρες. Αν παραμένει πόνος πέραν αυτής της περιόδου, απαιτείται επίσκεψη στον οδοντίατρο.

Οδηγίες φροντίδας μετά την ενδοδοντική θεραπεία

Το δόντι και τα ούλα επιβαρύνονται ιδιαίτερα, οπότε η ανάρρωση μπορεί να διευκολυνθεί με τα παρακάτω βήματα:

• Τις πρώτες μέρες προτιμήστε μαλακές τροφές, όπως καλά βρασμένα ζυμαρικά, πουρέ πατάτας, τυρί κρέμα, smoothies ή γιαούρτι.
• Αποφύγετε να μασάτε με το θεραπευμένο δόντι μέχρι να τοποθετηθεί η μόνιμη στεφάνη.
• Αν καπνίζετε, προσπαθήστε να απέχετε τουλάχιστον για μερικές ημέρες καθώς το κάπνισμα δυσχεραίνει την επούλωση.
• Μετά από κάθε γεύμα να βουρτσίζετε προσεκτικά τα δόντια σας και να χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα τουλάχιστον μία φορά ημερησίως.
• Εφαρμόστε αντιβακτηριακό στοματικό διάλυμα για να περιοριστεί ο πληθυσμός βακτηρίων στη στοματική κοιλότητα.

Συχνές ερωτήσεις για τη θεραπεία ριζικού σωλήνα

Πώς μπορεί να προληφθεί η ενδοδοντική θεραπεία;

Η καλύτερη μέθοδος πρόληψης είναι η καλή στοματική υγιεινή και οι τακτικοί έλεγχοι στον οδοντίατρο. Ο καθημερινός καθαρισμός των δοντιών και η χρήση νήματος συμβάλουν στην αφαίρεση της πλάκας, η οποία οδηγεί σε τερηδόνα. Παράλληλα, οι τακτικές επισκέψεις επιτρέπουν την έγκαιρη διάγνωση θεμάτων πριν επεκταθούν στον πολφό.

Τι συμβαίνει αν καθυστερήσω τη θεραπεία;

Η αναβολή της θεραπείας δυνατόν να έχει τα εξής αποτελέσματα:

• Απώλεια του μολυσμένου δοντιού.
• Μετάδοση της λοίμωξης σε γειτονικά δόντια.
• Εξάπλωση της λοίμωξης στα οστά της γνάθου.

Η ενδοδοντική θεραπεία προκαλεί πόνο;

Στη διάρκεια της διαδικασίας είναι πιθανό να εμφανιστεί ενόχληση, κυρίως κατά τη χορήγηση τοπικού αναισθητικού στα ούλα ή σε άλλα σημεία του στόματος. Ο οδοντίατρος μεριμνά ώστε ο ασθενής να αισθάνεται όσο το δυνατόν πιο άνετα και εάν υπάρξει πόνος πρέπει να ενημερώσετε αμέσως. Οι περισσότεροι, μετά από τη θεραπεία, αναφέρουν λιγότερο πόνο απ’ ό,τι πριν, αφού η λοίμωξη που προκαλούσε τον πόνο έχει πλέον εξαλειφθεί. Το δόντι ενδέχεται να παραμείνει ευαίσθητο για τις πρώτες ημέρες, αλλά εάν παρουσιαστεί έντονος και διαρκής πόνος, είναι αναγκαίο να επικοινωνήσετε άμεσα με τον οδοντίατρο, καθώς μπορεί να υπάρχουν υπολείμματα λοίμωξης.