Γιατί συχνά νιώθετε κάψιμο στα χέρια ή τα πόδια – Νευρολογικό σύμπτωμα

Έχετε ποτέ παρατηρήσει ξαφνικά αίσθημα καύσου, μυρμηγκιάσματος ή ακόμη και δυσάρεστου κνησμού στα χέρια ή τα πόδια σας; Αυτές οι ενοχλήσεις μπορεί να εκδηλώνονται με διαφορετική ένταση, ξεκινώντας από ήπια αίσθηση έως και οξύ πόνο. Πολλοί συνηθίζουν να αγνοούν τέτοια συμπτώματα ή τα αποδίδουν σε παροδική κόπωση, ωστόσο συχνά αποτελούν σημαντικά μηνύματα από το νευρικό μας σύστημα. Για ποιους λόγους μπορεί να εμφανίζεται αίσθηση «καύσου» στα άκρα και γιατί δεν πρέπει να αδιαφορούμε για αυτό το σύμπτωμα;

Τι σημαίνει το αίσθημα καύσου στα χέρια ή τα πόδια;

Στον ιατρικό τομέα, το αίσθημα καύσου αναφέρεται συχνά ως παραισθησία. Πρόκειται για φαινόμενα που περιλαμβάνουν μυρμηκίαση, αίσθηση σαν να σας τσιμπάνε βελόνες, επίμονο κνησμό ή ακόμη και αίσθηση ηλεκτρικού ρεύματος στα άκρα ή σε άλλες περιοχές του σώματος. Αυτά τα συμπτώματα δεν θεωρούνται ασθένεια από μόνα τους, αλλά συνήθως υποδεικνύουν κάποια υποκείμενη πάθηση, κυρίως νευρολογικής φύσης.

Πότε αποτελεί ανησυχητικό το αίσθημα καύσου;

Οι περισσότεροι άνθρωποι έστω και μία φορά στη ζωή τους νιώθουν προσωρινά το αίσθημα καύσου, παραδείγματος χάριν όταν παραμένουν ακίνητοι σε άβολη στάση πιέζοντας νεύρο ή διακόπτοντας την αιμάτωση κάποιου μέλους. Εάν όμως αυτά τα συμπτώματα γίνονται επαναλαμβανόμενα, διαρκούν περισσότερο ή συνοδεύονται και από άλλες διαταραχές όπως μούδιασμα, αδυναμία ή διαταραχές συντονισμού των μυών, θα πρέπει να επιστήσετε την προσοχή σας. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να αποτελούν πρόωρη ένδειξη κάποιας νευρολογικής διαταραχής.

Κύριες αιτίες: ποια μηνύματα δίνει το νευρικό σας σύστημα;

Όταν διαπιστώνουμε καύσο ή μυρμηκίαση στον οργανισμό, τις περισσότερες φορές αυτό σχετίζεται με δυσλειτουργία στη νευρική οδό. Τα νεύρα αναμεταδίδουν σήματα ανάμεσα στα όργανα και τον εγκέφαλο. Όταν αυτή η λειτουργία διαταράσσεται, τα σήματα μπορεί να αλλοιώνονται, με αποτέλεσμα να βιώνουμε μη φυσιολογικές αισθήσεις που συχνά προκαλούνται από τις ακόλουθες συνθήκες:

• Η περιφερική νευροπάθεια είναι ο συχνότερος παράγοντας. Πρόκειται για τραυματισμό των νεύρων, που συνδέεται με παθήσεις όπως ο διαβήτης, αυτοάνοσες νόσοι, μακρόχρονη κατανάλωση αλκοόλ, ελλείψεις συγκεκριμένων βιταμινών του συμπλέγματος Β, λοιμώξεις ή και τοξικές ουσίες.
• Σύνδρομα παγίδευσης νεύρων, όπως το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, όπου συμπιέζονται νεύρα του χεριού, οδηγώντας σε καύσο και μούδιασμα στα δάχτυλα.
• Συμπίεση νεύρων στη σπονδυλική στήλη, π.χ. με κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου ή εκφυλιστικές αλλοιώσεις, που πιέζουν τα νευρικά στελέχη δημιουργώντας μυρμηκίαση ή καύσο στα άκρα.
• Διαταραχές αιμάτωσης, όπου μια παροδική μείωση της ροής του αίματος μπορεί να προκαλέσει αίσθημα καύσου, κυρίως αν το μέλος παραμείνει πιεσμένο για αρκετή ώρα.
• Λοιμώξεις και φλεγμονές όπως ο έρπητας ζωστήρας, που μπορούν να οδηγήσουν σε έντονο καύσο στην πάσχουσα περιοχή.

Συχνές παθήσεις και καταστάσεις

Η σημασία της περιφερικής νευροπάθειας στα συμπτώματα

Η περιφερική νευροπάθεια είναι μια δυσλειτουργία του περιφερικού νευρικού συστήματος, δηλαδή των νεύρων που βρίσκονται έξω από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Η βλάβη αυτή έχει ως συνέπεια διαταραχές στην αίσθηση, την κίνηση ή και τη λειτουργία των εσωτερικών οργάνων. Εμφανίζεται ιδιαίτερα συχνά σε άτομα με διαβήτη, αφού τα αυξημένα επίπεδα γλυκόζης επί μακρόν προκαλούν καταστροφή κυττάρων των νεύρων.

Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα και άλλα σύνδρομα παγίδευσης νεύρων

Το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα σχετίζεται με επαναλαμβανόμενες κινήσεις ή φλεγμονές που οδηγούν σε συμπίεση του νεύρου στον καρπό. Για αυτό συχνά υπάρχουν αισθήσεις καύσου, μυρμηκίασης ή μουδιάσματος στον αντίχειρα, το δείκτη, το μέσο ή το μισό παράμεσο δάκτυλο. Άλλα σύνδρομα παγίδευσης νεύρων μπορεί να αφορούν τον αγκώνα, τον αστράγαλο ή τη γαστροκνημία.

Παθήσεις της σπονδυλικής στήλης

Σε περιπτώσεις κήλης μεσοσπονδύλιου δίσκου ή εκφυλιστικής νόσου της σπονδυλικής στήλης, οι αλλοιώσεις δίσκων μπορούν να πιέσουν τις ρίζες των νεύρων, προκαλώντας όχι μόνο πόνο, αλλά και αίσθημα καύσου, κυρίως στα κάτω άκρα. Τα συμπτώματα αυτά επιτείνονται με τη μακροχρόνια καθιστική στάση, ορθοστασία ή περπάτημα.

Διαχωρισμός σοβαρών αιτιών και παροδικών διαταραχών

• Αν το σύμπτωμα εμφανίζεται συχνά, χωρίς προφανή λόγο.
• Αν εμφανίζεται τη νύχτα, διαταράσσει τον ύπνο ή επηρεάζει την καθημερινότητα.
• Εφόσον συνοδεύεται από αδυναμία, διαταραχές ισορροπίας ή προβλήματα κινητικού ελέγχου των μυών.
• Όταν τα συμπτώματα χειροτερεύουν ή εμφανίζονται και σε άλλες περιοχές του σώματος.

Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε νευρολόγο, ώστε να γίνουν οι απαραίτητες εξετάσεις, όπως αιματολογικός έλεγχος, έλεγχος επιπέδων βιταμινών, μελέτες αγωγιμότητας νεύρων ή και μαγνητική τομογραφία σε περίπτωση που τεθεί υπόνοια προβλημάτων στη σπονδυλική στήλη.

Μύθοι σχετικά με το αίσθημα καύσου στα χέρια ή τα πόδια

Είναι διαδεδομένη η πεποίθηση ότι η αίσθηση καύσου στα άκρα οπωσδήποτε υποδεικνύει σοβαρή πάθηση – κάποιοι ανησυχούν περισσότερο από όσο χρειάζεται ή, αντιθέτως, την υποβαθμίζουν πλήρως. Στην πραγματικότητα οι παροδικές ενοχλήσεις συνήθως σχετίζονται με προσωρινή πίεση ή υπερβολική καταπόνηση, ενώ οι μόνιμες, επαναλαμβανόμενες ή επιδεινούμενες καταστάσεις πρέπει να αξιολογούνται από γιατρό.

Πρόληψη και αυτοφροντίδα

Προστασία του νευρικού συστήματος

• Διατηρήστε υπό έλεγχο τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα σε περίπτωση διαβήτη.
• Υιοθετήστε ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε βιταμίνες B1, B6 και B12.
• Αποφύγετε επιβλαβείς συνήθειες, όπως το κάπνισμα και την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
• Προστατέψτε τα χέρια και τα πόδια σας από τραυματισμούς, μονοτονία στις κινήσεις ή πιέσεις.
• Τηρείτε συχνά διαλείμματα κατά τη χρήση υπολογιστή ή επαναλαμβανόμενες εργασίες.

Πότε είναι αναγκαία η συμβουλή γιατρού;

Εάν τα συμπτώματα καύσου, μουδιάσματος ή μυρμηκίασης επιμένουν, διαρκούν αρκετές ημέρες, επιδεινώνονται ή επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά σας, μην καθυστερείτε την επίσκεψη στο γιατρό. Έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορούν να προλάβουν επιπλοκές ή ακόμα και να αποκαταστήσουν πλήρως τη λειτουργία του νευρικού συστήματος σε ορισμένες περιπτώσεις.

Συμπεράσματα: ακούστε τα μηνύματα του σώματός σας

Το αίσθημα καύσου στα χέρια ή τα πόδια είναι ένα συχνό σύμπτωμα που συχνά υποτιμάται, παρότι σχετίζεται σε αρκετές περιπτώσεις με δυσλειτουργίες του νευρικού συστήματος. Οι παροδικές ενοχλήσεις σε γενικές γραμμές δεν υποδηλώνουν σοβαρή πάθηση, αλλά διαρκείς ή εντεινόμενες εκδηλώσεις απαιτούν επαγρύπνηση και εκτίμηση από ειδικό. Είναι σημαντικό να παρακολουθείτε το σώμα σας, να επενδύετε σε υγιεινό τρόπο ζωής και να συμβουλεύεστε τον γιατρό όταν τα συμπτώματα σας ανησυχούν. Η έγκαιρη φροντίδα συμβάλει στη διατήρηση της υγείας και ευεξίας σε βάθος χρόνου.