Σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας (ARDS): ορισμός, συμπτώματα και θεραπεία

Κατά τη διερεύνηση αυτής της πάθησης, ο ιατρός συλλέγει λεπτομερώς το ιστορικό υγείας του ατόμου, πραγματοποιεί αντικειμενική εξέταση και εστιάζει ιδιαίτερα στην αναπνοή και τη λειτουργία της καρδιάς. Επιπλέον, γίνεται αξιολόγηση αν υπάρχουν εξωτερικές ενδείξεις που παραπέμπουν σε κατακράτηση υγρών ή μελανιασμένα χείλη και δέρμα.

Βήματα διάγνωσης

Για ακριβέστερη διάγνωση, συνήθως διενεργούνται βασικοί έλεγχοι:

• Απεικονιστικές εξετάσεις. Αρχικά, προγραμματίζεται ακτινογραφία θώρακος. Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει και αξονική τομογραφία για πιο αναλυτική απεικόνιση της ποσότητας και της θέσης των υγρών στους πνεύμονες.
• Αιματολογικός έλεγχος. Οι εξετάσεις αίματος προσδιορίζουν τα επίπεδα οξυγόνου στον οργανισμό και εντοπίζουν ενδείξεις μόλυνσης ή αναιμίας.
• Έλεγχος καρδιακής λειτουργίας. Με την αξιολόγηση της καρδιάς μπορεί να αποκλειστεί ενδεχόμενη καρδιακή ανεπάρκεια, όπου η καρδιά αδυνατεί να διοχετεύσει αποτελεσματικά το αίμα στον οργανισμό.

Στόχοι και βασικές μέθοδοι θεραπείας

Κύριος σκοπός της θεραπείας είναι η αποκατάσταση των φυσιολογικών επιπέδων οξυγόνου στο αίμα, ώστε όλα τα όργανα να λαμβάνουν την απαιτούμενη οξυγόνωση. Συχνά χρησιμοποιείται αρχικά μάσκα οξυγόνου και, αν χρειαστεί, ακολουθεί διασωλήνωση με μηχανική υποστήριξη της αναπνοής μέσω αναπνευστήρα. Παράλληλα, αντιμετωπίζονται τυχόν νοσήματα ή καταστάσεις που αποτέλεσαν τη βασική αιτία του προβλήματος.

• Διατροφικά στοιχεία και φάρμακα μπορούν να χορηγούνται ενδοφλέβια.
• Χρησιμοποιούνται φάρμακα για την πρόληψη αιμορραγίας και δημιουργίας θρόμβων.
• Χορηγούνται ουσίες που βοηθούν τον ασθενή να παραμένει ήρεμος και να αισθάνεται μεγαλύτερη άνεση.

Η πλειονότητα των ασθενών νοσηλεύεται σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Πολλοί ασθενείς ανταποκρίνονται πλήρως στη θεραπεία, χωρίς μακρόχρονες επιπλοκές στη συνέχεια.

Πιθανές επιπλοκές

Η νόσος και η διαδικασία αποκατάστασης ενδέχεται να δημιουργήσουν επιπλέον προβλήματα υγείας:

• Υφίσταται κίνδυνος για ατελεκτασία, δηλαδή σύμπτωση μέρους του πνεύμονα, ή εμφάνιση αέρα ανάμεσα στο πνευμονικό παρέγχυμα και το θωρακικό τοίχωμα, που ονομάζεται πνευμοθώρακας.
• Ενδέχεται να παρουσιαστεί βλάβη ή ανεπάρκεια οργάνων.
• Σε μερικές περιπτώσεις παρατηρούνται διαταραχές στη σύγχυση ή προσανατολισμό του ασθενούς.
• Είναι πιθανή η αύξηση της πίεσης στην πνευμονική αρτηρία που συνδέει την καρδιά με τους πνεύμονες, οδηγώντας σε πνευμονική υπέρταση.
• Υπάρχει περίπτωση σχηματισμού ουλών στον πνευμονικό ιστό, δηλαδή ανάπτυξη πνευμονικής ίνωσης.
• Παρουσιάζονται διαταραχές στην κυκλοφορία λόγω δημιουργίας θρόμβων.
• Επιπρόσθετα, υπάρχει ο κίνδυνος για εμφάνιση λοιμώξεων.

Ανάρρωση και πρόληψη

Στο στάδιο της αποθεραπείας είναι ιδιαίτερης σημασίας η προσοχή στην προστασία της υγείας – συνιστάται αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ. Ενδέχεται να απαιτηθεί υποστήριξη με αναπνευστικές συσκευές για κάποιο διάστημα. Εφόσον αρκετοί ασθενείς εμφανίζουν αδυναμία, συστήνεται φυσικοθεραπεία ή πρόγραμμα αποκατάστασης για την ενίσχυση της φυσικής κατάστασης.

Ο τακτικός εμβολιασμός, όπως κατά της γρίπης, του κορωνοϊού, του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV) και της λοίμωξης από πνευμονιόκοκκο, συμβάλλει σημαντικά στη μείωση της πιθανότητας εμφάνισης της ασθένειας.

Η συγκεκριμένη πάθηση αποτελεί δοκιμασία τόσο για τον ίδιο τον ασθενή όσο και για τα κοντινά του πρόσωπα. Ψυχολογική υποστήριξη και συμμετοχή σε ομάδες αλληλοβοήθειας μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη διαχείριση του άγχους και των δυσκολιών που προκύπτουν κατά την ανάρρωση.