Λοιμώξεις του ουροποιητικού στα παιδιά: συμπτώματα, αιτίες, θεραπεία και διάγνωση

Όταν εμφανίζονται συμπτώματα λοίμωξης του ουροποιητικού συστήματος σε παιδί, είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε το συντομότερο δυνατόν με γιατρό. Η διάγνωση ξεκινά συνήθως με εξέταση ούρων, στην οποία ελέγχεται η παρουσία αίματος, αυξημένων λευκών αιμοσφαιρίων και άλλων δεικτών φλεγμονής. Ο τρόπος συλλογής του δείγματος εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού και το αν χρησιμοποιεί τουαλέτα μόνο του.

Πώς συλλέγεται δείγμα ούρων από τα παιδιά

• Τα μεγαλύτερα παιδιά συνήθως μπορούν να ουρήσουν απευθείας σε αποστειρωμένο δοχείο, ώστε το αποτέλεσμα να είναι αξιόπιστο.
• Για μικρότερα παιδιά που δεν έχουν μάθει να χρησιμοποιούν την τουαλέτα, η συλλογή γίνεται με ειδικό αυτοκόλλητο σακουλάκι τοποθετημένο στην περιοχή των γεννητικών οργάνων.
• Για βρέφη που φορούν πάνα, πολλές φορές χρησιμοποιείται ένας λεπτός καθετήρας, ο οποίος τοποθετείται για λίγο στην ουρήθρα, ώστε να ληφθεί ούρο κατευθείαν από την ουροδόχο κύστη.
• Σε σπάνιες περιπτώσεις, κυρίως σε μωρά, το δείγμα ούρων συλλέγεται απευθείας από την ουροδόχο κύστη, τοποθετώντας μια πολύ λεπτή βελόνα διαμέσου του κοιλιακού τοιχώματος.

Οι γιατροί συχνά αξιοποιούν γρήγορες εξετάσεις, που βοηθούν στην ανίχνευση του είδους των βακτηρίων που προκαλούν τη λοίμωξη. Αυτό κάνει δυνατή την επιλογή του πιο κατάλληλου αντιβιοτικού για την εξαφάνιση των μικροβίων.

Πότε ενδείκνυνται επιπλέον εξετάσεις

Σε περιπτώσεις όπου το παιδί έχει εμφανίσει περισσότερες από μία λοιμώξεις του ουροποιητικού, ο γιατρός μπορεί να συστήσει εκτενέστερο έλεγχο, προκειμένου να εκτιμηθεί η κατάσταση των νεφρών και του ουροποιητικού ή να ανιχνευθούν τυχόν ανατομικές ανωμαλίες.

• Η υπερηχογραφική εξέταση ανιχνεύει πιθανές αποφράξεις ή αλλοιώσεις στα νεφρά και σε άλλα μέρη του ουροποιητικού συστήματος.
• Στην κυστεοουρηθρογραφία εγχύεται ειδικό σκιαγραφικό υγρό στην κύστη και με ακτινογραφίες που λαμβάνονται κατά την ούρηση αξιολογούνται η ουροδόχος κύστη και η ουρήθρα.
• Η σπινθηρογραφική μελέτη ελέγχει την αποδοτικότητα της λειτουργίας των νεφρών, χρησιμοποιώντας μικρή ποσότητα ραδιενεργής ουσίας.
• Η αξονική τομογραφία παρέχει λεπτομερείς εικόνες του ουροποιητικού συστήματος μέσω ακτινογραφιών.
• Η μαγνητική τομογραφία πραγματοποιεί ακριβείς απεικονίσεις των νεφρών και της ουροδόχου κύστης με τη χρήση μαγνητικών πεδίων και ραδιοκυμάτων.

Ιδιαιτερότητες στη θεραπεία των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος

Η βασική αγωγή για τις λοιμώξεις του ουροποιητικού στα παιδιά είναι τα αντιβιοτικά. Η διάρκεια της φαρμακευτικής θεραπείας κυμαίνεται συνήθως από τρεις έως δέκα ημέρες, πιο συχνά γύρω στις επτά έως δέκα, ώστε να εξαλειφθούν όλα τα βακτήρια. Σε ορισμένες περιπτώσεις, συνιστάται μετά το πέρας της αγωγής να γίνει νέα εξέταση ούρων για να διαπιστωθεί αν η λοίμωξη έχει εξαλειφθεί.

Είναι σημαντικό το παιδί να ολοκληρώσει όλη τη συνταγογραφημένη αγωγή με αντιβιοτικά ακόμη και όταν παρουσιάσει γρήγορα βελτίωση, επειδή η πρόωρη διακοπή της θεραπείας μπορεί να οδηγήσει σε αντοχή των βακτηρίων ή σε υποτροπή ή πιο δύσκολη αντιμετώπιση της λοίμωξης.

Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα υποχωρούν εντός μιας εβδομάδας, αλλά σε κάποιους ασθενείς μπορεί να διαρκέσουν παραπάνω. Αν δεν διαπιστωθεί βελτίωση έπειτα από τρεις ημέρες λήψης της αγωγής ή αν το παιδί χειροτερέψει, πρέπει να υπάρξει νέα επικοινωνία με το γιατρό.

Τρόποι μείωσης του κινδύνου μελλοντικών λοιμώξεων

Ο καθημερινός έλεγχος της υγιεινής μπορεί να μειώσει την πιθανότητα υποτροπής της λοίμωξης του ουροποιητικού. Συνιστάται συχνή αλλαγή πάνας για τη μείωση της ανάπτυξης βακτηρίων. Όταν το παιδί μεγαλώνει, θα πρέπει να εκπαιδεύεται στη σωστή χρήση της τουαλέτας.

• Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό τα κορίτσια να μάθουν να σκουπίζονται από μπροστά προς τα πίσω μετά την τουαλέτα, ώστε να αποφεύγεται η μεταφορά μικροβίων προς τις ουροφόρους οδούς.
• Προτείνεται να αποφεύγονται τα αρωματικά σαπούνια και τα αφρόλουτρα με άρωμα, ενώ τα βαμβακερά εσώρουχα είναι προτιμότερα γιατί επιτρέπουν την αναπνοή του δέρματος και καθυστερούν την ανάπτυξη βακτηρίων.
• Τα παιδιά πρέπει να ενθαρρύνονται να πηγαίνουν τουαλέτα μόλις αισθανθούν την ανάγκη για ούρηση και να μην καθυστερούν.
• Η επαρκής κατανάλωση νερού συμβάλλει στην απομάκρυνση των βακτηρίων από το ουροποιητικό σύστημα και μειώνει τον κίνδυνο δυσκοιλιότητας, η οποία μπορεί να ευνοήσει τις λοιμώξεις.

Η τήρηση της υγιεινής και η υιοθέτηση κατάλληλων συνηθειών στην καθημερινότητα αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την πρόληψη των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος στα παιδιά.