Βλεφαρίτιδα: συμπτώματα, αιτίες, θεραπεία και πρόληψη

Η βλεφαρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονή που επηρεάζει τις άκρες των βλεφάρων. Παρότι συνήθως δεν είναι απειλητική, μπορεί να προκαλέσει σημαντική ενόχληση. Η σωστή φροντίδα των βλεφάρων βοηθά στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στη μείωση των υποτροπών.

Πώς γίνεται η διάγνωση της βλεφαρίτιδας

Για να διαγνωστεί η βλεφαρίτιδα, ο γιατρός συλλέγει λεπτομερώς πληροφορίες για τα συμπτώματα και εξετάζει προσεκτικά τα βλέφαρα, τις βλεφαρίδες και το δέρμα γύρω από τα μάτια. Συχνά χρησιμοποιεί μεγεθυντικό φακό ή εξειδικευμένο όργανο για να εξετάσει τη βάση των βλεφαρίδων, τα όρια των βλεφάρων και τη λειτουργία των αδένων.

Εκτός από την κλινική εξέταση, ο γιατρός μπορεί να ελέγξει αν τα μάτια παράγουν επαρκή δάκρυα. Εάν χρειαστεί, λαμβάνει επίχρισμα από το βλέφαρο προκειμένου να ανιχνευθεί πιθανή μόλυνση.

Καθημερινή φροντίδα των βλεφάρων

Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τη βλεφαρίτιδα, αλλά η συστηματική φροντίδα των βλεφάρων συμβάλλει σημαντικά στη μείωση της δυσφορίας. Η καθαριότητα και η απαλότητα στην περιποίηση παίζουν καθοριστικό ρόλο.

• Η τοποθέτηση ζεστής κομπρέσας μαλακώνει τις εκκρίσεις και διευκολύνει την απομάκρυνση υπολειμμάτων. Βρέξτε μια καθαρή πετσέτα σε ζεστό (όχι καυτό) νερό και τοποθετήστε τη πάνω στα κλειστά βλέφαρα για περίπου 5 λεπτά. Αν χρειαστεί, επαναθερμάνετε.
• Για τον καθαρισμό των βλεφάρων, αναμείξτε μερικές σταγόνες απαλού σαμπουάν για βρέφη με ένα ποτήρι νερό. Βουτήξτε ένα βαμβάκι ή καθαρό μαντηλάκι, κλείστε το ένα μάτι και καθαρίστε απαλά για 30 δευτερόλεπτα τη γραμμή των βλεφαρίδων και το όριο του βλεφάρου. Αν είναι απαραίτητο, πιέστε ελαφρώς κατά μήκος των βλεφαρίδων για να ελευθερώσετε πιθανούς φραγμένους αδένες. Ξεπλύνετε με άλλο ζεστό και υγρό πανί και στεγνώστε τα βλέφαρα. Επαναλάβετε στη δεύτερη πλευρά.
• Η αρχική φροντίδα μπορεί να γίνει και στο ντους: αφήστε ζεστό νερό να τρέξει ελαφρώς στο πρόσωπο και στη συνέχεια πλύνετε απαλά τα βλέφαρα και τις βλεφαρίδες με το ίδιο σαμπουάν για βρέφη πριν ξεπλύνετε καλά.

Υπάρχουν επίσης ειδικά καθαριστικά για τα βλέφαρα που μπορεί να προτείνει ο φαρμακοποιός ή ο γιατρός. Εάν τα μάτια παρουσιάζουν ξηρότητα ή τσούξιμο, τα τεχνητά δάκρυα μπορούν να βοηθήσουν, αλλά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με μέτρο. Αν χρειάζονται πιο συχνά από λίγες φορές τη μέρα, συνιστάται να συμβουλευτείτε γιατρό.

Όταν υπάρχουν συμπτώματα βλεφαρίτιδας, καλό είναι να αποφεύγετε προσωρινά τη χρήση φακών επαφής και το μακιγιάζ ματιών. Σε περίπτωση που εφαρμόζετε μακιγιάζ, φροντίστε να αφαιρείται προσεκτικά το βράδυ και να χρησιμοποιείτε ήπιο σαμπουάν για τον καθαρισμό των βλεφάρων.

Επιλογές θεραπείας

Ο γιατρός θα εκτιμήσει τον τύπο και την αιτία της βλεφαρίτιδας για να διαμορφώσει την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση, η οποία ενδέχεται να περιλαμβάνει διάφορα μέσα:

• Οφθαλμικές σταγόνες με αντιμικροβιακή δράση για την αντιμετώπιση μικροοργανισμών στις βλεφαρίδες.
• Τεχνητά δάκρυα για την ενυδάτωση του οφθαλμού.
• Αντιβιοτικά ως σταγόνες, αλοιφή, σπρέι ή χάπια.
• Αντιιικά φάρμακα εφόσον διαπιστωθεί ιογενής αιτιολογία.
• Ειδικά βύσματα που φράσσουν το δακρυϊκό σωληνάκι, βοηθώντας στη διατήρηση της ενυδάτωσης του ματιού.
• Σε ορισμένες περιπτώσεις, χορηγούνται αντιφλεγμονώδη, όπως γλυκοκορτικοειδή ή κυκλοσπορίνη.
• Διατροφικά συμπληρώματα, όπως τα ω-3 λιπαρά οξέα, που ενδέχεται να συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής.

Σε επίμονες περιπτώσεις φλεγμονής των βλεφάρων, μπορεί να εφαρμοστούν και άλλες, εξειδικευμένες μέθοδοι, όπως ήπια απολέπιση της άκρης των βλεφάρων με ειδικό εργαλείο, θεραπεία με έντονο παλμικό φως ή θερμικές τεχνικές που ζεσταίνουν και πιέζουν τα βλέφαρα διευκολύνοντας το άνοιγμα των αδένων.

Ακόμα και μετά τη θεραπεία, η βλεφαρίτιδα συχνά εμφανίζεται ξανά, για αυτό η καθημερινή υγιεινή των βλεφάρων θα πρέπει να καθιερωθεί ως σταθερή συνήθεια. Είναι επίσης σημαντική η διαχείριση πιθανών εξωτερικών παραγόντων που προδιαθέτουν στη νόσο, όπως οι αλλεργίες.

Πιθανές επιπλοκές

Εάν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα η βλεφαρίτιδα, είναι δυνατόν να προκύψουν επιπλέον προβλήματα:

• Απώλεια βλεφαρίδων ή ανώμαλη κατεύθυνση της τριχοφυΐας.
• Υπερβολική δακρύρροια ή αντίθετα, ξηροφθαλμία που αυξάνει τον κίνδυνο φλεγμονής στον κερατοειδή.
• Απόφραξη των αδένων, που μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση κριθαριού ή χαλαζίονα (όζος στο βλέφαρο).
• Ουλές στα βλέφαρα ή χρόνια φλεγμονή του επιπεφυκότα.
• Τραυματισμός ή έλκη στον κερατοειδή.

Τρόποι πρόληψης της βλεφαρίτιδας

Η καθημερινή φροντίδα των βλεφάρων αποτελεί τον βασικό τρόπο για να αποφευχθεί η υποτροπή της βλεφαρίτιδας. Σημαντικές συστάσεις περιλαμβάνουν:

• Τακτικός και λεπτομερής καθαρισμός των βλεφάρων.
• Ολική αφαίρεση του μακιγιάζ των ματιών πριν τον ύπνο.
• Αποφύγετε την εφαρμογή σκιάς ή μολυβιού στην εσωτερική γραμμή των βλεφάρων.
• Εάν εμφανιστούν πρώτα συμπτώματα, σταματήστε προσωρινά το μακιγιάζ και, όταν το επανεισαγάγετε, επιλέξτε καινούρια, καθαρά προϊόντα.
• Προσθέστε περισσότερα ω-3 λιπαρά οξέα στη διατροφή ή λάβετε σχετικό συμπλήρωμα.
• Για τη διαχείριση της ξηροφθαλμίας χρησιμοποιείτε τεχνητά δάκρυα με φειδώ και, αν τα χρειάζεστε μακροπρόθεσμα, ζητήστε ιατρική συμβουλή.

Όσα πρέπει να γνωρίζετε

Η βλεφαρίτιδα προκαλεί δυσφορία και συχνές υποτροπές, όμως δεν μεταδίδεται και κατά κανόνα δεν δημιουργεί σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. Η συστηματική υγιεινή των βλεφάρων, ο προσεκτικός καθαρισμός και η σωστή διαχείριση του μακιγιάζ μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο των συμπτωμάτων και στη διατήρηση καλής ποιότητας ζωής.

Εάν παρατηρήσετε σημάδια φλεγμονής που επιμένουν ή χειροτερεύουν μετά από μερικές ημέρες, είναι σκόπιμο να απευθυνθείτε σε γιατρό για περαιτέρω αξιολόγηση και θεραπεία.