Γιατί πονάει το στήθος; Αίτια και ερμηνεία

Ο πόνος στο στήθος προκαλεί ανησυχία σε πολλούς ανθρώπους, ωστόσο τις περισσότερες φορές σχετίζεται με φυσιολογικές μεταβολές του οργανισμού ή εξωτερικούς παράγοντες και δεν αποτελεί απειλή. Ας δούμε ποιες είναι οι κύριες αιτίες και πώς αναγνωρίζονται.

Ινωκυστικές αλλοιώσεις του μαστού

Στον μαστικό ιστό, ο οποίος επηρεάζεται από τις ορμόνες, μπορεί να εμφανιστούν περιοχές με σκλήρυνση ή δίκτυο που θυμίζει ουλή (ινώδης ιστός), καθώς και κύστεις – κοιλότητες γεμάτες υγρό. Αυτές οι μεταβολές είναι συχνές, κυρίως σε άτομα ηλικίας 20 έως 50 ετών. Ο συνηθέστερος τύπος πόνου είναι ο αμβλύς ή η αίσθηση πίεσης, όμως η κατάσταση είναι συνήθως φυσιολογική και δεν ενέχει σοβαρό κίνδυνο.

Η θεραπεία συνήθως δεν απαιτείται εφόσον τα συμπτώματα είναι ήπια και δεν παρεμποδίζουν τις καθημερινές ασχολίες.

Διαταραχές στην ισορροπία των λιπαρών οξέων

Όταν διαταράσσεται η ισορροπία των λιπαρών οξέων που προέρχονται από φυτικά και ζωικά λιπαρά, ο ιστός του μαστού γίνεται πιο επιρρεπής στις διακυμάνσεις των ορμονών. Για να μειωθούν τα συμπτώματα, συνίσταται επανεξέταση της διατροφής, με περιορισμό των πλούσιων σε λίπος τροφών και αύξηση της κατανάλωσης σύνθετων υδατανθράκων. Μερικές φορές προτείνεται χρήση ελαίου νυχτολούλουδου που συμβάλλει στην αποκατάσταση της ισορροπίας των λιπαρών οξέων.

Πόνος στο στήθος από άλλες αιτίες

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο πόνος γίνεται αντιληπτός στο στήθος, αν και η πηγή δεν ανήκει στο μαστικό ιστό. Τέτοια συμπτώματα συχνά σχετίζονται με:

• φλεγμονή του στέρνου (κεντρική περιοχή του θώρακα), γνωστή και ως χονδρίτιδα των πλευρών,
• αρθρίτιδα στις αρθρώσεις της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης,
• γενική κατάσταση του οργανισμού (όπως διαταραχές στη χοληδόχο κύστη, πλευρίτιδα ή καρδιακές παθήσεις),
• τραυματισμό ή μώλωπα,
• μυϊκή διάταση,
• κατάγματα οστών.

Ξεκούραση, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα ή θεραπεία με ενέσεις κορτικοστεροειδών αποτελούν συνηθισμένες μεθόδους για την ανακούφιση των ενοχλήσεων. Σπανίως, μυϊκή διάταση στην περιοχή του θώρακα μπορεί να προκαλέσει ανάλογο πόνο, π.χ. μετά από έντονη άσκηση, ανύψωση βάρους ή κηπουρικές εργασίες.

Μαστίτιδα (φλεγμονή του μαστικού ιστού)

Αν και συνηθέστερα εμφανίζεται σε γυναίκες που θηλάζουν, μπορεί να προσβάλει και άτομα σε άλλες περιπτώσεις. Ερεθισμός από επαφή με ρούχα γεμίζει τους θηλές και επιτρέπει τη διείσδυση βακτηρίων στους ιστούς. Μυκητιασικές λοιμώξεις πολλές φορές προκαλούν οξύ, καυστικό ή διαπεραστικό πόνο, ερυθρότητα, απολέπιση ή ξεφλούδισμα του δέρματος γύρω από τη θηλή.

Τραυματισμοί του μαστού

Κάθε τραυματισμός στην περιοχή του μαστού, π.χ. μετά από χειρουργείο ή εμφύτευση, μπορεί να οδηγήσει σε εντοπισμένο πόνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί διόγκωση φλεβών ή και σχηματισμός θρόμβου στο σημείο του τραυματισμού. Παρά την πρόκληση δυσφορίας, αυτές οι καταστάσεις συνήθως δεν θεωρούνται επικίνδυνες.

Επίδραση των φαρμάκων

Ορισμένα φάρμακα, κυρίως ορμονικά σκευάσματα, μπορούν να προκαλέσουν πόνο στο στήθος ως παρενέργεια. Συχνά εμφανίζεται κατά τη χρήση:

• ορισμένων φαρμάκων για την καρδιά,
• σκευασμάτων για ψυχιατρικές διαταραχές,
• οξυμεταλόνης (φάρμακο που χορηγείται για ειδικές μορφές αναιμίας),
• διουρητικών,
• αντισυλληπτικών, ορμονικής υποκατάστασης ή σκευασμάτων για την ενίσχυση της γονιμότητας,
• μεθυλντόπα (φάρμακο για τη ρύθμιση υψηλής αρτηριακής πίεσης).

Βλάβες του δέρματος

Στην περίπτωση που εμφανιστεί ερεθισμός του δέρματος – συχνότερα γύρω από τη θηλή – πιθανώς πρόκειται για δερματίτιδα. Αυτό μπορεί να αφορά δερματίτιδα εξ επαφής, ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα. Αυτές οι αλλαγές πρέπει να αξιολογούνται από γιατρό που θα εντοπίσει την αιτία και θα προτείνει κατάλληλη θεραπεία.

Έλλειψη στήριξης

Μεγάλο ή ογκώδες στήθος μπορεί να προκαλέσει ενοχλήσεις όχι μόνο στο στήθος, αλλά και στην πλάτη, τον αυχένα ή τους ώμους. Μερικές φορές παρατηρείται επιδείνωση των συμπτωμάτων μετά από επέμβαση μείωσης μαστού, εάν έχει προκληθεί βλάβη στους ιστούς.

Ένα άνετο και στηρικτικό σουτιέν βοηθά στη μείωση του πόνου – είναι ιδιαίτερα σημαντικό να φοράτε αθλητικό σουτιέν κατά τη διάρκεια της άσκησης και του ύπνου.

Καρκίνος του μαστού

Παρότι σπάνια ο καρκίνος του μαστού προκαλεί πόνο, συγκεκριμένες μορφές, όπως ο φλεγμονώδης καρκίνος μαστού, εκδηλώνονται με ταχέως επιδεινούμενα συμπτώματα. Πιθανά σημάδια περιλαμβάνουν:

• ερυθρότητα ή άλλες αλλαγές στο χρώμα του δέρματος,
• διόγκωση στο στήθος,
• αίσθηση βάρους,
• πόνο,
• πάχυνση, βράχυνση ή εμβυθίσεις του δέρματος.

Σε περίπτωση εμφάνισης τέτοιων συμπτωμάτων, είναι απαραίτητη η επίσκεψη σε ιατρό.

Πότε χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πόνος στο στήθος δεν είναι ανησυχητικός. Εάν όμως εντοπιστεί ογκίδιο ή ο πόνος επιμένει, η συμβουλή ειδικού είναι αναγκαία. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της πρόγνωσης.

Βασικά σημεία σχετικά με τον πόνο στο στήθος

Ο πόνος στο στήθος (ή μασταλγία) είναι συχνό φαινόμενο, το οποίο μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες. Συχνότερη είναι η σχέση του με μεταβολές στα επίπεδα των ορμονών κατά τη διάρκεια του καταμήνιου κύκλου, της εγκυμοσύνης ή της εμμηνόπαυσης. Αν ο πόνος διαρκεί περισσότερο από ό,τι συνήθως ή συνοδεύεται από άλλες αλλαγές, όπως ογκίδιο, τροποποιήσεις στο χρώμα ή την υφή του δέρματος, διόγκωση ή πάχυνση, είναι σημαντική η αξιολόγηση από γιατρό.

Η τακτική αυτοεξέταση συμβάλλει στην εξοικείωση με τη φυσιολογική κατάσταση του στήθους και στην έγκαιρη ανίχνευση τυχόν νέων μεταβολών. Όσο καλύτερα γνωρίζει κάποιος το σώμα του, τόσο πιο εύκολα μπορεί να αντιληφθεί έγκαιρα οποιαδήποτε αλλαγή και να αναζητήσει άμεση βοήθεια, εφόσον απαιτείται.