Βурсίτιδα: συμπτώματα, αιτίες και θεραπεία

Η θυλακίτιδα είναι μια φλεγμονώδης κατάσταση που επηρεάζει τους προστατευτικούς σάκους υγρού γύρω από τις αρθρώσεις, γνωστούς ως θύλακες. Η πάθηση αυτή μπορεί να προκύψει αιφνιδίως μετά από τραυματισμό, ωστόσο συχνότερα εκδηλώνεται σταδιακά λόγω συνεχούς πίεσης ή ερεθισμού στις αρθρώσεις. Για τον λόγο αυτό παρατηρείται συχνά σε άτομα που εργάζονται γονατιστά για μεγάλα χρονικά διαστήματα ή επαναλαμβάνουν συχνά συγκεκριμένες κινήσεις, όπως δρομείς, κηπουροί, τεχνίτες δαπέδων και υδραυλικοί.

Γόνατο και θυλακίτιδα

Η θυλακίτιδα στο γόνατο εμφανίζεται συχνότερα όταν η άρθρωση υπόκειται τακτικά σε πίεση ή χρόνιο ερεθισμό. Ο πόνος αποκτά προοδευτικά εντονότερο χαρακτήρα. Άτομα που εργάζονται για πολύ χρόνο γονατιστά ή στηρίζουν συχνά τα γόνατά τους σε σκληρές επιφάνειες διατρέχουν σημαντικό κίνδυνο εμφάνισης θυλακίτιδας.

Για την προστασία των γονάτων συνιστάται η χρήση ειδικών προστατευτικών μαξιλαριών ή μαλακού χαλιού. Είναι επίσης σημαντικό να γίνονται διαλείμματα και να αποφεύγονται όσο γίνεται οι παρατεταμένες λυγισμένες στάσεις. Πριν από οποιαδήποτε έντονη δραστηριότητα είναι ωφέλιμες οι ασκήσεις διατάσεων, ειδικά για τους μυς των μηρών, καθώς μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης θυλακίτιδας στο γόνατο.

Η διάγνωση της θυλακίτιδας είναι πιο συχνή σε όσους πέφτουν συχνά ή δέχονται ισχυρά χτυπήματα στα γόνατα, όπως για παράδειγμα οι αθλητές σε αθλήματα με σωματική επαφή ή οι παλαιστές.

Θυλακίτιδα στο ισχίο

Φλεγμονή του θύλακα μπορεί να παρουσιαστεί και στην περιοχή των ισχίων, είτε εξωτερικά στο οστικό εξόγκωμα, είτε βαθιά στο εσωτερικό της άρθρωσης. Όταν προκαλείται θυλακίτιδα σε αυτήν την περιοχή, τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο στον μηρό, στους γλουτούς ή περιστασιακά στη βουβωνική χώρα. Αρχικά ο πόνος εμφανίζεται οξύς, αλλά με το χρόνο γίνεται αμβλύς και μπορεί να διασπαρεί σε ολόκληρη την περιοχή του ισχίου. Συνήθως ο πόνος γίνεται εντονότερος όταν ξαπλώνει κανείς στη συγκεκριμένη πλευρά, κατά την ανάβαση σκάλας, το βαθύ κάθισμα ή την ανύψωση από καθιστή στάση.

Η πιθανότητα εμφάνισης θυλακίτιδας αυξάνεται σε περιπτώσεις προβλημάτων στη σπονδυλική στήλη ή στις αρθρώσεις του ισχίου, μετά από αντικατάσταση ισχίου ή όταν τα κάτω άκρα έχουν διαφορετικό μήκος. Το τρέξιμο, η ποδηλασία και οι συχνές αναβάσεις σκάλας επίσης προδιαθέτουν σε φλεγμονή των θύλακων. Η μακρά παραμονή σε όρθια θέση, κυρίως σε επαγγέλματα που συνεπάγονται μεταφορά βαρών (όπως αποθηκάριοι ή υπάλληλοι καταστημάτων), αυξάνει περαιτέρω τον σχετικό κίνδυνο.

Σε περιπτώσεις θυλακίτιδας στο ισχίο, μπορεί να συστηθεί προσωρινή χρήση βακτηρίας ή μπαστουνιού ως βοήθημα μέχρι να υποχωρήσει η φλεγμονή. Ορισμένες φορές παρακολουθείται ο τρόπος βάδισης και στάσης, βοηθώντας τον ασθενή να κινείται ασφαλέστερα και να μειώνει τον πόνο και τις πιθανότητες μελλοντικών τραυματισμών.

Θυλακίτιδα στο πόδι

Το ανθρώπινο πόδι διαθέτει 33 αρθρώσεις, οι περισσότερες από τις οποίες προστατεύονται από θύλακες. Η φλεγμονή δύναται να επηρεάσει οποιονδήποτε από αυτούς, με συχνότερη εντόπιση γύρω από τον αχίλλειο τένοντα, στη φτέρνα, στο μπροστινό τμήμα της πατούσας, στη βάση των δακτύλων ή μεταξύ του μικρού δακτύλου και του έξω σφυρού.

Τα συνηθισμένα συμπτώματα θυλακίτιδας στο πόδι περιλαμβάνουν οίδημα, δυσκαμψία και πόνο. Η ενόχληση εντείνεται κατά τη βάδιση, το τρέξιμο ή τη στήριξη στις μύτες των ποδιών.

Η ακατάλληλα επιλεγμένη, στενή ή ψηλοτάκουνη υπόδηση αποτελεί συχνό αίτιο εμφάνισης θυλακίτιδας. Επίσης διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αθλητές, χορευτές και όσοι περπατούν μεγάλες αποστάσεις. Η επιλογή άνετων και σταθερών παπουτσιών είναι ιδιαίτερα σημαντική, ενώ πριν από τις αθλητικές δραστηριότητες προτείνονται διατάσεις για τα πόδια και τα κάτω άκρα.

Σε περιπτώσεις φλεγμονής στην περιοχή του ποδιού, ο γιατρός μπορεί να συστήσει επίσκεψη σε ειδικό, ο οποίος θα προτείνει την εφαρμογή εξατομικευμένων πάτων ή ορθωτικών, μειώνοντας την πίεση και προστατεύοντας την περιοχή από περαιτέρω τραυματισμό.

Λιγότερο συχνές μορφές θυλακίτιδας

Στο ανθρώπινο σώμα υπάρχουν περίπου 150 θύλακες με υγρό, με αποτέλεσμα να μπορεί να προσβληθεί σχεδόν οποιοσδήποτε από αυτούς. Ορισμένες μορφές θυλακίτιδας είναι σπανιότερες, όπως για παράδειγμα:

• Θυλακίτιδα γλουτών – συνήθως εμφανίζεται έπειτα από παρατεταμένη καθιστική στάση σε σκληρή επιφάνεια και έχει επικρατήσει να χαρακτηρίζεται και ως «κάθισμα υφάντριας».

Ο πόνος σε αυτές τις περιπτώσεις επιδεινώνεται μετά από πολύωρη καθιστική στάση, διατάσεις ή φυσική δραστηριότητα. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις γίνεται δύσκολη η κάμψη ή η έκταση του ισχίου. Η χρήση ειδικού μαξιλαριού σε σχήμα δακτυλίου και η εφαρμογή κρύων επιθεμάτων μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση.

Συμπτώματα θυλακίτιδας

Το κυριότερο σύμπτωμα της θυλακίτιδας είναι ο πόνος, που είτε εμφανίζεται ξαφνικά είτε αυξάνεται σταδιακά. Η φλεγμονή περιορίζει συχνά την κινητικότητα της άρθρωσης και εντείνεται η δυσφορία με την κίνηση. Η περιοχή μπορεί επίσης να παρουσιάζει:

• οίδημα,
• ερυθρότητα,
• δυσκαμψία.

Είναι απαραίτητη η άμεση επικοινωνία με γιατρό εφόσον παρουσιαστεί πυρετός, η περιοχή γίνει έντονα θερμή, εμφανιστεί σημαντική ερυθρότητα ή οίδημα, υπάρξει γενική αδυναμία, ή δυσκολία στη μετακίνηση της άρθρωσης. Συνεχιζόμενος πόνος για διάστημα άνω των δύο εβδομάδων μπορεί να μαρτυρά υποκείμενο σοβαρότερο πρόβλημα.

Πρόληψη της θυλακίτιδας

Παρόλο που ο απόλυτος αποκλεισμός της εμφάνισης θυλακίτιδας δεν είναι εφικτός, υπάρχουν μέτρα που μειώνουν σημαντικά τον σχετικό κίνδυνο:

• Χρήση προστατευτικών υποστρωμάτων ή μαξιλαριών κατά την εργασία σε γονατιστή στάση ή με στηρίξεις σε σκληρό δάπεδο.
• Κατά την άθληση, η ποικιλία στις κινήσεις και οι συχνές εναλλαγές δραστηριοτήτων είναι απαραίτητες, ενώ απαιτείται πάντα προθέρμανση και σωστή διάταση των μυών.
• Η ενασχόληση με νέα μορφή άσκησης ή δραστηριότητα ξεκινά σταδιακά, με αύξηση της έντασης με την πάροδο του χρόνου.
• Αποφυγή παρατεταμένης ακινησίας σε μία θέση.
• Προτείνεται διακοπή και συχνή εναλλαγή σε επαναλαμβανόμενες κινήσεις.
• Η σωστή στάση σώματος και ο έλεγχος του σωματικού βάρους είναι σημαντικοί παράγοντες πρόληψης.
• Για υπάρχουσα διαφορά μήκους ποδιών, συνιστάται χρήση ειδικών ορθοπεδικών πάτων.
• Σε περίπτωση που οι κινήσεις ή η δραστηριότητα προκαλούν έντονο πόνο, σταματήστε και συμβουλευτείτε ιατρό.

Διάγνωση θυλακίτιδας

Η διάγνωση πραγματοποιείται συνήθως με αξιολόγηση των συμπτωμάτων και κλινική εξέταση της πάσχουσας άρθρωσης σε σύγκριση με την υγιή πλευρά. Εφόσον χρειαστεί, εφαρμόζονται συμπληρωματικές διαγνωστικές μέθοδοι:

• Ακτινογραφίες, μαγνητική τομογραφία ή υπέρηχος, για τη διερεύνηση άλλων πιθανών αιτίων του πόνου.
• Σε ορισμένες περιπτώσεις λαμβάνεται δείγμα υγρού από τον θύλακα προς έλεγχο για πιθανά σημεία λοίμωξης.

Θεραπευτική προσέγγιση για τη θυλακίτιδα

Σε πολλές περιπτώσεις, η θυλακίτιδα υποχωρεί από μόνη της όταν μειωθεί η καταπόνηση της άρθρωσης και δοθεί επαρκής ξεκούραση. Είναι σημαντικό να αποφεύγονται ενέργειες που εντείνουν την ενόχληση. Εφόσον απαιτείται, μπορεί να χορηγηθούν μη στεροειδείς αντιφλεγμονώδεις ουσίες (όπως η ιβουπροφαίνη), είτε σε μορφή δισκίων είτε με τη μορφή τοπικής εφαρμογής.

Όταν η φλεγμονή επιμένει, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω θεραπεία, όπως έλεγχο για λοιμώξεις ή τη χρήση βοηθημάτων: βακτηρίες, νάρθηκες, ελαστικές ταινίες ή άλλα υποστηρικτικά μέσα για την άρθρωση.

Σε περίπτωση βακτηριακής αιτιολογίας, απαιτείται λήψη αντιβιοτικών. Σπανιότερα, ενδέχεται να απαιτηθεί νοσηλεία, κυρίως σε περιπτώσεις πολύπλοκων νοσημάτων ή εξασθενημένου ανοσοποιητικού συστήματος.

Ο θεράπων ιατρός μπορεί να χορηγήσει κορτικοστεροειδή, που συμβάλλουν γρήγορα στην υποχώρηση της φλεγμονής και του πόνου, είτε με τη μορφή χαπιών είτε με ένεση κατευθείαν στον θύλακα.

Η φυσικοθεραπεία ενισχύει τους μυς, βελτιώνει το εύρος κίνησης και καθοδηγεί σε σωστή κινησιολογία, βοηθώντας τόσο στη θεραπεία όσο και στην πρόληψη υποτροπών. Η χειρουργική αντιμετώπιση επιλέγεται μόνο σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στις λοιπές μεθόδους.

Κατ’ οίκον υποστήριξη σε θυλακίτιδα

• Ξεκούραση. Περιορίστε τη σωματική δραστηριότητα και αποφύγετε κινήσεις που προκαλούν πόνο.
• Εφαρμογή κρύων και ζεστών επιθεμάτων. Τις πρώτες μέρες χρησιμοποιήστε κρύα επιθέματα, μετέπειτα μπορεί να βοηθήσει η τοπική θέρμανση (ζεστά επιθέματα, μπουκάλια με ζεστό νερό ή μπάνιο).
• Ακινητοποίηση. Τοποθετήστε κάποιον νάρθηκα, ελαστική ταινία ή επίδεσμο στην άρθρωση.
• Ανύψωση. Προτείνεται η ανύψωση της πάσχουσας περιοχής πάνω σε μαξιλάρι.
• Χρήση προστατευτικών μαξιλαριών και ειδικών υποστρωμάτων για επιπλέον αποφόρτιση.
• Ασκήσεις διατάσεων και ενδυνάμωσης. Πάντα διατείνετε πριν τη γυμναστική και ενισχύετε τους βαθύτερους και σταθεροποιητικούς μύες.
• Ορθή στάση σώματος και σωστή εργονομία. Συμβουλευτείτε ειδικό για βελτιστοποίηση του τρόπου καθίσματος, ορθοστασίας ή μεταφοράς αντικειμένων ώστε να αποφευχθούν νέες κρίσεις θυλακίτιδας.
• Το μασάζ δύναται να ανακουφίσει σε περιπτώσεις που η αιτιολογία δεν είναι λοιμώδης.
• Περιορίστε επαναλαμβανόμενες κινήσεις, βαριές καταπονήσεις και μακροχρόνια πίεση. Κάνετε συχνά διαλείμματα και αναζητήστε ιατρική συμβουλή αν απαιτείται τροποποίηση επαγγελματικών δραστηριοτήτων.

Κύρια σημεία για τη θυλακίτιδα

Η θυλακίτιδα αποτελεί δυσάρεστη κατάσταση που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής, με κύρια αίτια τις επαναλαμβανόμενες κινήσεις, την υπερβολική πίεση στην άρθρωση ή κάποιον τραυματισμό. Τις περισσότερες φορές η φλεγμονή υποχωρεί αυτόματα, ωστόσο σε περίπτωση πυρετού, σοβαρού οιδήματος, έντονης ερυθρότητας ή εξανθήματος είναι απαραίτητη η έγκαιρη ιατρική εκτίμηση.