Συγγενείς παραμορφώσεις του ποδιού: τύποι, συμπτώματα και θεραπεία

Η συγγενής ραιβοϊπποποδία αποτελεί μια διαταραχή των ποδιών που διαγιγνώσκεται συχνά από τους ιατρούς σε νεογνά. Στην περίπτωση που παρατηρηθεί ανωμαλία στο σχήμα ή στη θέση του ποδιού ενός βρέφους, οι γονείς θα πρέπει πρωτίστως να ενημερωθούν σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου, τις προοπτικές υγείας του παιδιού και τις διαθέσιμες μεθόδους αντιμετώπισης.

Κύριοι παράγοντες κινδύνου

Η εμφάνιση της ραιβοϊπποποδίας οφείλεται συνήθως σε συνδυασμό διάφορων αιτίων. Παρόλα αυτά, διακρίνονται ορισμένες κατηγορίες με αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης της πάθησης:

• Φύλο. Η συγκεκριμένη διαταραχή απαντά συχνότερα στα αγόρια, καθώς περίπου τα δύο τρίτα των περιστατικών αφορούν άρρενα βρέφη.
• Κληρονομικότητα. Η εμφάνιση ραιβοϊπποποδίας στην οικογένεια – είτε μεταξύ γονέων είτε σε αδέλφια – διπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης της πάθησης σε νεογέννητο.
• Συνήθειες κατά την εγκυμοσύνη. Η έκθεση του εμβρύου σε καπνό ή μη νόμιμες ουσίες κατά τη διάρκεια της κύησης αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης της ραιβοϊπποποδίας.
• Συνοδές παθήσεις κατά τον τοκετό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ραιβοϊπποποδία συνυπάρχει με άλλες συγγενείς διαταραχές που εντοπίζονται αμέσως μετά τη γέννηση, όπως η δισχιδής ράχη.
• Ανεπαρκής ποσότητα αμνιακού υγρού. Όταν το επίπεδο των αμνιακών υγρών στη μήτρα είναι μειωμένο, αυξάνεται ο κίνδυνος να γεννηθεί το βρέφος με ραιβοϊπποποδία.

Ενδείξεις ραιβοϊπποποδίας στα βρέφη

Η διάγνωση της ραιβοϊπποποδίας συνήθως πραγματοποιείται άμεσα μετά τη γέννηση. Τα κύρια χαρακτηριστικά της πάθησης περιλαμβάνουν:

• Η πατούσα κάμπτεται προς τα κάτω ή τα δάχτυλα στρέφονται προς το εσωτερικό του ποδιού.
• Η μορφολογία του πέλματος φαίνεται να έχει στροφή προς τα πλάγια ή ακόμη και αναστροφή.
• Το προσβεβλημένο πόδι μπορεί να εμφανίζει μικρότερο μέγεθος σε σύγκριση με το υγιές, με διαφορά που φτάνει συνήθως τα πέντε χιλιοστά.
• Οι μύες της κνήμης στην πάσχουσα πλευρά είναι λιγότερο ανεπτυγμένοι.
• Η κίνηση της πληγείσας πατούσας περιορίζεται, με αποτέλεσμα τη μείωση του εύρους κίνησης.

Ο γιατρός έχει τη δυνατότητα να διαγνώσει συνήθως τη ραιβοϊπποποδία απλώς παρατηρώντας το πόδι του νεογνού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διάγνωση μπορεί να υποτεθεί από υπερηχογραφικό έλεγχο κατά τα τελευταία στάδια της κύησης.

Βασικά βήματα θεραπείας

Η έγκαιρη έναρξη της θεραπείας δίνει στο παιδί μεγαλύτερες πιθανότητες φυσιολογικής ανάπτυξης και κίνησης στο μέλλον. Οι δύο βασικές μέθοδοι αποκατάστασης είναι η ακινητοποίηση με γύψο και η χειρουργική επέμβαση.

Θεραπεία με γύψο

Στα βρέφη, οι σύνδεσμοι και οι αρθρώσεις είναι ιδιαίτερα εύκαμπτα, γεγονός που επιτρέπει στους γιατρούς να μετακινούν προσεκτικά την πατούσα στην επιθυμητή θέση και να την ακινητοποιούν με γύψο. Μετά από διάστημα μίας εβδομάδας ο γύψος αφαιρείται, το πόδι τεντώνεται ήπια εκ νέου, διορθώνεται περισσότερο και τοποθετείται νέος γύψος. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται αρκετές φορές μέσα σε μερικές εβδομάδες ή μήνες, μέχρι να ολοκληρωθεί η σταδιακή αποκατάσταση του ποδιού. Η συγκεκριμένη τεχνική αναφέρεται ως μέθοδος Ponseti.

Όταν η θεραπεία με γύψο επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα, το παιδί χρειάζεται να φοράει ειδικά υποδήματα ή ορθοπεδικά βοηθήματα για κάποιο χρονικό διάστημα ώστε να αποφευχθεί η υποτροπή. Για ορισμένα παιδιά αυτή η προφύλαξη αρκεί για σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις ενδείκνυται να διαρκέσει αρκετά χρόνια.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Σε περιπτώσεις όπου η διόρθωση δεν καθίσταται εφικτή με γύψο λόγω κοντών τενόντων ή σκληρών ιστών, συστήνεται χειρουργική επέμβαση. Η επέμβαση εφαρμόζεται συνήθως σε βρέφη ηλικίας έως δώδεκα μηνών. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας διορθώνεται η θέση της πατούσας, γίνεται επιμήκυνση των τενόντων ή πραγματοποιούνται άλλες απαραίτητες ενέργειες.

Μετά την επέμβαση, η νέα θέση του ποδιού σταθεροποιείται με γύψο, ενώ στη συνέχεια ακολουθείται χρήση ειδικών υποδημάτων ή νάρθηκα για τη διατήρηση της φόρμας του ποδιού, κάτι που εφαρμόζεται για περίπου έναν χρόνο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την πορεία στο μέλλον

Η ραιβοϊπποποδία αποτελεί συχνό συγγενές ελάττωμα του ποδιού. Η έγκαιρη και κατάλληλη θεραπεία διασφαλίζει ότι το παιδί θα αναπτυχθεί και θα κινηθεί χωρίς περιορισμούς. Σε αντίθετη περίπτωση, η πάθηση δεν υποχωρεί από μόνη της, γεγονός που καθιστά καθοριστική την άμεση παρέμβαση από ειδικούς για την αποφυγή μόνιμων δυσλειτουργιών.