Δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα: συμπτώματα, θεραπεία και πρόληψη

Το μονοξείδιο του άνθρακα αποτελεί ένα άχρωμο και άοσμο αέριο, το οποίο ενδέχεται να αποτελέσει πολύ σοβαρό κίνδυνο για την υγεία και ακόμη και για τη ζωή. Είναι ουσιαστικό να γνωρίζει κανείς τα σημάδια δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα και τις σωστές ενέργειες σε περίπτωση υποψίας, καθώς η γρήγορη αντίδραση μπορεί να σώσει ζωές.

Τι πρέπει να κάνετε αν υποψιαστείτε δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα

Αμέσως μόλις προκύψει η υπόνοια ότι κάποιος μπορεί να έχει εκτεθεί σε μονοξείδιο του άνθρακα, δώστε προτεραιότητα στην ασφάλειά του:

• Μετακινήστε το άτομο άμεσα από την επικίνδυνη περιοχή σε χώρο με φρέσκο αέρα.
• Αν το άτομο δεν έχει τις αισθήσεις του, πριν το μετακινήσετε, εξετάστε αν φέρει εμφανή τραύματα.
• Διακόψτε αν είναι δυνατόν την πηγή των αερίων, χωρίς να θέσετε τον εαυτό σας σε κίνδυνο.

Στη συνέχεια καλέστε το συντομότερο δυνατό επείγουσα βοήθεια. Αν είστε μόνος και το άτομο δεν αναπνέει ή αναπνέει ασυνήθιστα, ξεκινήστε άμεση καρδιοπνευμονική ανάνηψη (ΚΑΡΠΑ) και συνεχίστε τη διαδικασία μέχρι να επανέλθει η αναπνοή ή να φτάσει εξειδικευμένη βοήθεια.

Αντιμετώπιση δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα

Σε νοσοκομειακό περιβάλλον, η βασική θεραπεία περιλαμβάνει χορήγηση καθαρού οξυγόνου ώστε να απομακρυνθεί το μονοξείδιο του άνθρακα από τον οργανισμό και να αποκατασταθούν τα φυσιολογικά επίπεδα οξυγόνου στο αίμα.

• Σε ήπιες περιπτώσεις, η χορήγηση γίνεται μέσω ειδικής μάσκας οξυγόνου.
• Σε σοβαρά περιστατικά μπορεί να απαιτηθεί θεραπεία σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου, προκειμένου το σώμα να λάβει μεγάλες ποσότητες οξυγόνου σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Διάρκεια ανάρρωσης μετά από έκθεση σε μονοξείδιο του άνθρακα

Σε περιπτώσεις ήπιας δηλητηρίασης, η κατάσταση του ασθενούς βελτιώνεται σύντομα εφόσον εκτεθεί σε καθαρό αέρα ή λάβει οξυγόνο. Ωστόσο, η πλήρης απομάκρυνση των τοξικών αερίων από το σώμα μπορεί να διαρκέσει έως και ένα εικοσιτετράωρο, ενώ ορισμένα συμπτώματα είναι πιθανό να επιμείνουν για μερικές ημέρες ή ακόμη και έως δύο εβδομάδες.

Πρόληψη δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα

Απαραίτητη προϋπόθεση για πρόληψη αποτελεί η σωστή χρήση συσκευών οικιακής χρήσης και κάθε εξοπλισμού που λειτουργεί με καύσιμα.

• Κατά την αγορά νέων συσκευών, επιβεβαιώστε ότι είναι ελεγμένες και φέρουν τις απαραίτητες πιστοποιήσεις.
• Η εγκατάσταση να γίνεται μόνο με σωστές εξόδους αέρα που οδηγούν προς τα έξω.
• Αναθέστε τουλάχιστον μία φορά ετησίως τον έλεγχο και τη συντήρηση συστημάτων θέρμανσης, λεβήτων, θερμοσιφώνων και άλλων παρόμοιων συσκευών σε εξειδικευμένους τεχνικούς.
• Αν χρησιμοποιείτε τζάκι, ελέγχετε τακτικά την καμινάδα.

Επιπλέον οδηγίες ασφαλείας

• Ποτέ μη χρησιμοποιείτε γεννήτριες έκτακτης ανάγκης μέσα σε γκαράζ ή υπόγειους χώρους. Τοποθετήστε τες σε απόσταση τουλάχιστον 6 μέτρων από το σπίτι, μακριά από πόρτες και παράθυρα.
• Ψησταριές και φορητές εστίες μαγειρέματος να χρησιμοποιούνται πάντοτε μόνο σε υπαίθριο χώρο.
• Φορητές σόμπες να λειτουργούν μόνο υπό επίβλεψη και πάντα με επαρκή αερισμό του χώρου.
• Μην επιχειρείτε να θερμάνετε τον χώρο χρησιμοποιώντας φούρνο αερίου.
• Το σύστημα εξάτμισης του αυτοκινήτου να ελέγχεται ετησίως· μην αφήνετε ποτέ το όχημα να λειτουργεί σε κλειστό γκαράζ, ακόμα κι αν η πόρτα είναι ανοιχτή.
• Όταν οδηγείτε με ανοικτό το πορτ μπαγκάζ, φροντίστε να αερίζετε την καμπίνα μέσω των παραθύρων για να αποφύγετε τη συσσώρευση αερίων.

Ανιχνευτές μονοξειδίου του άνθρακα για αυξημένη ασφάλεια στο σπίτι

Η τοποθέτηση ανιχνευτών μονοξειδίου του άνθρακα αποτελεί πολύτιμο μέτρο προστασίας. Οι ειδικοί συνιστούν την εγκατάστασή τους σε κάθε όροφο του σπιτιού και ιδιαίτερα κοντά σε υπνοδωμάτια. Επιλέξετε συσκευές αξιόπιστων κατασκευαστών με τα κατάλληλα πιστοποιητικά, οι οποίες μπορεί να λειτουργούν με μπαταρία, να συνδέονται στο ηλεκτρικό ή να στέκονται αυτόνομα.

• Ακολουθήστε πάντα τις οδηγίες του κατασκευαστή κατά την εγκατάσταση και αλλάξτε τις μπαταρίες δύο φορές τον χρόνο.
• Ελέγχετε τη λειτουργία του ανιχνευτή μία φορά τον μήνα.
• Για επιπλέον ασφάλεια, συνδέστε όλους τους ανιχνευτές στο σπίτι, ώστε αν λειτουργήσει ένας, να ειδοποιήσουν όλοι ταυτόχρονα.
• Μην αφαιρείτε ποτέ τις μπαταρίες του ανιχνευτή για να τις χρησιμοποιήσετε αλλού – η συσκευή πρέπει να είναι πάντα έτοιμη προς χρήση.
• Για καμπίνες αυτοκινήτων ή σκαφών φροντίστε να υπάρχουν και εκεί ανιχνευτές μονοξειδίου του άνθρακα.
• Σε περιπτώσεις ταξιδιών, προτιμήστε τη χρήση φορητών ανιχνευτών μονοξειδίου του άνθρακα.

Ενδείξεις πιθανού κινδύνου στο σπίτι

Δώστε σημασία σε τυχόν ανωμαλίες λειτουργίας των οικιακών συσκευών, καθώς αυτές μπορεί να σηματοδοτούν πιθανό πρόβλημα:

• Ρωγμές ή φθορές στην καμινάδα
• Εμφάνιση αιθάλης σε συσκευές ή τζάκι
• Καφέ σημάδια ή υγρασία στα ανοίγματα εξαερισμού
• Χαλαρά ή αποσυνδεδεμένα τμήματα στους σωλήνες αερισμού
• Σχηματισμός υγρασίας στο εσωτερικό των παραθύρων

Σε κάθε περίπτωση που παρατηρήσετε κάποιο από τα παραπάνω, απευθυνθείτε άμεσα σε ειδικό για επιθεώρηση και αποκατάσταση των προβλημάτων.

Σημεία που πρέπει να θυμάστε

Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο αέριο, αόρατο και άοσμο. Ακόμη και μικρές ποσότητες μπορούν να προκαλέσουν πονοκέφαλο και αδυναμία, ενώ μεγαλύτερες συγκεντρώσεις ενέχουν κίνδυνο για τη ζωή. Η κύρια ασφάλεια επιτυγχάνεται με υπεύθυνη διαχείριση πιθανών πηγών, όπως τα οχήματα, οι λέβητες θέρμανσης, τα τζάκια και οι συσκευές αερίου. Μην χρησιμοποιείτε ποτέ εξωτερικές συσκευές σε εσωτερικούς χώρους. Σε οποιοδήποτε ύποπτο περιστατικό δηλητηρίασης, βγάλτε το άτομο αμέσως σε καθαρό αέρα και εφαρμόστε τις κατάλληλες πρώτες βοήθειες. Οι ανιχνευτές μονοξειδίου του άνθρακα μπορούν να προστατεύσουν εσάς και όσους βρίσκονται μαζί σας.