Αυτοάνοσες φλυκταινώδεις διαταραχές: συμπτώματα, αιτίες και θεραπεία

Οι αυτοάνοσες φλυκταινώδεις δερματικές νόσοι ενδέχεται να προκαλέσουν διάφορα προβλήματα υγείας, ιδιαίτερα όταν οι φλύκταινες εντοπίζονται σε ευαίσθητες περιοχές του σώματος ή υποστούν ρήξη.

Συνέπειες και πιθανές επιπλοκές

Ρηγματωμένες ή μη επαρκώς αντιμετωπισμένες φλύκταινες αυξάνουν τον κίνδυνο λοιμώξεων. Μερικές φορές, μετά την επούλωσή τους, ενδέχεται να παραμείνουν ουλές. Όταν οι φλύκταινες εμφανίζονται στο στόμα, ο πόνος μπορεί να δυσχεράνει την κατάλληλη φροντίδα των δοντιών, γεγονός που συνεπάγεται μεγαλύτερο κίνδυνο για ουλίτιδα και απώλεια δοντιών. Αν οι βλάβες εντοπίζονται στον λαιμό ή στις αεροφόρους οδούς, το φαγητό, η κατάποση ακόμη και η αναπνοή γίνονται δυσκολότερα. Όταν επηρεάζονται τα μάτια, υπάρχει πιθανότητα μείωσης της όρασης.

Διαδικασία διάγνωσης

Σε περίπτωση που υπάρχει υποψία αυτοάνοσης φλυκταινώδους διαταραχής, απαιτείται επίσκεψη σε δερματολόγο. Ο ειδικός αξιολογεί τα χαρακτηριστικά και τη θέση των φλυκταινών και εφόσον χρειάζεται, προχωρά σε περαιτέρω εξετάσεις. Για την ακριβή διάγνωση συνήθως διενεργείται βιοψία φλύκταινας, δηλαδή λαμβάνεται ένα μικρό τμήμα του επηρεασμένου δέρματος ή βλεννογόνου για λεπτομερή ανάλυση. Επιπρόσθετα, συχνά χρησιμοποιείται η άμεση ανοσοφθορισμοανάλυση, με την οποία ανιχνεύονται συγκεκριμένα αντισώματα σε δείγμα δέρματος, βοηθώντας στον προσδιορισμό του τύπου της νόσου. Ορισμένες φορές, ζητείται και αιματολογική εξέταση ώστε να ελεγχθεί το επίπεδο ορισμένων αντισωμάτων και η βαρύτητα της νόσου.

Ο προσδιορισμός αυτών των νοσημάτων ενδέχεται να είναι δύσκολος, καθώς τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με άλλες δερματικές παθήσεις. Οι φλύκταινες μπορούν να εμφανιστούν σε κληρονομικά δερματικά νοσήματα λόγω γενετικών μεταλλάξεων, ενώ κάποια συμπτώματα θυμίζουν σπάνιες δερματικές διαταραχές όπως η νόσος του Grover, που χαρακτηρίζεται από μικρές ερυθηματώδεις κηλίδες ή φλύκταινες, ή άλλες φλυκταινώδεις καταστάσεις, για παράδειγμα την πολύμορφη ερύθημα ή το μολυσματικό κηρίο.

Θεραπευτικές επιλογές

Ο θεράπων ιατρός καθορίζει το θεραπευτικό σχήμα με βάση τα συμπτώματα και τη δραστηριότητα της νόσου. Κατά κανόνα, συνταγογραφούνται φάρμακα που μειώνουν την αντίδραση του ανοσοποιητικού, έτσι περιορίζεται η βλάβη στο δέρμα ή τους βλεννογόνους. Συχνά χρησιμοποιούνται κορτικοστεροειδή για τον περιορισμό της φλεγμονής, καθώς και ανοσοκατασταλτικά όπως η αζαθειοπρίνη, η κυκλοφωσφαμίδη ή η μοφετίλη μυκοφαινολάτης. Σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγούνται βιολογικές θεραπείες που στοχεύουν συγκεκριμένα σημεία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, προτείνεται θεραπεία με ενδοφλέβια ανοσοσφαιρίνη, η οποία ενισχύει τον οργανισμό με υγιή αντισώματα. Επιπλέον, εφαρμόζεται πλασμαφαίρεση, κατά την οποία αφαιρούνται βλαβερά αντισώματα από το αίμα και αντικαθίστανται από πλάσμα δοτών με λειτουργικά αντισώματα.

Όταν ο κίνδυνος λοίμωξης αυξάνεται λόγω ρηγματωμένων φλυκταινών, ενδέχεται να συνταγογραφηθούν επιπλέον αντιβιοτικά, αντιιικά ή αντιμυκητιασικά σκευάσματα.

Φροντίδα στο σπίτι και καθημερινές συστάσεις

Η προσεκτική υγιεινή αποτελεί βασικό παράγοντα για να περιοριστούν οι επιπλοκές και να βελτιωθεί η καθημερινότητα. Είναι σημαντικό να πλένονται τακτικά οι πετσέτες, τα σεντόνια και τα ρούχα, ώστε να αποτρέπεται η ανάπτυξη βακτηρίων στο δέρμα. Η αφαίρεση των φλυκταινών χωρίς καθοδήγηση θα πρέπει να αποφεύγεται, καθώς ενέχει κίνδυνο δημιουργίας ουλών. Σε περίπτωση που μια φλύκταινα εντοπίζεται σε σημείο που προκαλεί ενόχληση, συνιστάται να απευθύνεστε σε γιατρό για ασφαλή επέμβαση.

Εφόσον οι φλύκταινες εμφανιστούν στη στοματική κοιλότητα ή γύρω από τα ούλα, είναι απαραίτητη η συμβουλή οδοντιάτρου, ο οποίος θα καθοδηγήσει κατάλληλα για τη φροντίδα των δοντιών και των ούλων, ελαχιστοποιώντας τον κίνδυνο επιπλέον βλαβών και πόνου.

Η εξέλιξη αυτών των ασθενειών διαφέρει ανάλογα με το άτομο. Σε ορισμένους, τα συμπτώματα εμφανίζονται ήπια και υποχωρούν αυτόματα, ενώ σε άλλους είναι συχνότερα και εντονότερα, απαιτώντας συνεχή παρακολούθηση. Καλό είναι να δοκιμάζονται διάφορες θεραπευτικές μέθοδοι μέχρι να βρεθεί η ιδανική λύση για κάθε περίπτωση.